Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«СИР» бўйича 1159 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

440 та
сир
Изоҳли луғат · яна 13 та луғатда

СИР 1 буюм бетини қоплаш учун суртиладиган ялтироқ бўёқ'. Унинг баланд ва с и р и кўчиб кетган эски устунли айвонида уч-тўртта намозхон буж— майиб ўтиришибди (Парда Турсун). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли сïр тарзида талаффуз қилинган (Девон, И, 313; КРС, 682), ўзбек тилида ï унлисининг қатгиқлик белгиси ёʻқолган: сïр > сир. \а. уш — махфий нарса, яширин иш ёки ран; қалб, кўнгил

1. Ўзгалардан махфий тутилган ёки ўзгаларга номаълум бўлган бирор иш, ран, нарса ва б

Ҳарбий сир. Юракдаги сир. Сир сақламоқ. Сир тутмоқ. Сирни ошкора қилмоқ. Душманнинг кулгани — сирингни билгани — Мақол

Ўз дўстим деб сир айтма, дўстингнинг ҳам дўсти бор — Мақол

Отабек нима деб айтишга сўз тополмай қолди. Чунки юрак сирини ифода қиларлик жумла топиш мумкин эмас эди. А — Қодирий, Ўтган кунлар

Аҳмад юрагида яшириб юрган сир туну кун, бир дақиқа ҳам унга тинчлик бермасди — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

2. Ҳали очилмаган, аникданмаган, илм-фан ҳали ўрганиб етмаган, инсон учун ҳали номаълум нарса

Коинот сирлари

Ойга учирилган иккинчи ракета космос сирларини билишга дойр қимматли маълумотлар берди — "Фан ва турмуш"

Олимларнинг ушбу ҳолдан Чимирилди қошлари. Бу қанақа сир бўлди, деб Томом қотди бошлари — А. Орипов, Йиллар армони

Одамзод доимо дунё сирларини билишга ҳаракат қилиб келган — "Фан ва турмуш"

3. Бирор соҳа ёки фаолият турининг ўзигагина хос бўлган хусусият; малака

-Бўтам, сиз кошинпазлик ҳунаридаги ҳамма сирларни диққат билан ўрганганмидингиз?[деб сўради Меъмор] — Мирмуҳсин, Меъмор

Бадиий ижод сирларига, ижод психологиясига қизиқиш оммавий маънавий эҳтиёжга айланиб қолган экан, уни ўрганиш фойдали — У. Норматов, Талант тарбияси

Тўлиқ мақола →
сирмоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. 1. Устини мато билан таранг қилиб қопламоқ.

Диванни қизил духоба билан сирмоқ.

2. Гавдага ёпишиб таранг турмоқ (кийим ҳақида).

[Аъзам] Бир келса, Таманнонинг ўзи ёлғиз. Худди бир маҳал кўрганидай, баданга сириб тикилган шим ва кофтада. Шуҳрат, — Жаннат қидирганлар

3. Маҳкам қилиб боғламоқ.

Уста., чорси-сини белига сириб боғлаб, минбарга чиқди. — С. Аҳмад, Ҳодивой

4. Арқонни калта қилиб боғламоқ, қантариб қўймоқ.

Отни устунга сириб боғламоқ.

Тўлиқ мақола →
сира
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Асло, асти, мутлақо, ҳеч.

Бунинг сира иложи ёʻқ.

Аҳмад бу гапни сира кутмаган эди, ток ургандек эти жимирлашиб кетди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Авжи қиш вақти бўлса ҳам, ерда сира қор ёʻқ. — С. Зуннунова, Янги директор

У ўтирганлардан сира ман тортмасдан шеърини баланд овоз билан ёддан ўқиди. — К. Яшин, Ҳамза

2. (Ҳеч қачон, ҳеч вақт.

Энди бу ерга сира келмайман.

Бари бир, мен Гулнор опани унутмайман сира, уни кўргани тез-тез келиб тураман. — Ойбек, Танланган асарлар

Канал очилган кун эсингизда борми? Каналдан оққан чироқлар кўз олдимдан сира кетмайди. Бу ўйин эмас, халқнинг орзуси эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Бирор марта, ҳеч.

— Шаҳодат муфтингизнинг афтига сира қарайсизми. Шоирингизнинг пичингларини пайқайсизми? — деди Анвар Султоналига. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Сиз отамисиз, нимасиз ахир, ўғлингизни тийиб олиш сира эсингизга келадими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Сирасини айтганда Тўғрисини айтганда, гапнинг тўғриси. Сирасини айтганда, пойтахтлик конструкторлар бизга ёрдамга келишади, деб ўйламаган эдик. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
сирк
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Санъатнинг акробатика, гимнастика, масхарабозлик, иллюзионизм, дорбозлик, жонглёрлик, ҳайвонлар ўргатиш, ўйнатиш ва шу кабилар жанрлар (томошаларни) ўз ичига олган тури.

[Искандар[ Олти-етти ёшларда отасидан етим қолиб, кўчманчи сирк артистлари билан кўп шаҳарларни кезган. — Ш. Ризо, Қор ёғди, излар босилди

2. Санъатнинг шу турини томошабинларга кўрсатиш билан шуғулланадиган муассаса ва унинг биноси.

Тошкент сирки.

Улар сирк олдидан ўтиб, аллақандай ариқчалардан ҳатлашди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Тўлиқ мақола →
СИРР

[а.]

сир, асроррусчасекретинглизчаsecret

Қалï тутмаса бу битигčи сўзüг, беги сирри аčлур бу ўртäр ўзüг Котиб тилини тиймаса, бегининг сирини очса, бу эса ёнини ўртайди

Қалï тутмаса бу битигčи сўзüг, беги сирри аčлур бу ўртäр ўзüг Если писарь не будет держать язык за зубами, секрет его бека раскоется, и это будет жечь его самого

Қалï тутмаса бу битигčи сўзüг, беги сирри аčлур бу ўртäр ўзüг If the clerk does not keep his mouth shut, the secret of his ruler is unraveled, and this will burn himself

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 440 →

Таърифлар ичида

321 та
эгалламоқ

эгалла Эга бўлмоқ, ўзиники қилиб олмоқ. Уйдаги асл буюмларни ўзи эгаллаб олади, биз унда нима қиламиз? Ойбек, Танланган асарлар Ҳа, муғамбир, менга ёмон кўрсатиб,

паймон

паймон Аҳс, ваъда. Биз у билан аҳд-у паймон қилганмиз. Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати Ошиқ-маъшуқ паймонлари сир-у синоатдадир. Шарқ юлдузи

Ҳаммасини кўриш · 321 →

Эртаклар

181 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақл билан давлат
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Ақлли бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай она зулмига учраган ақлли боланинг саргузаштлари ҳақида. У ўзининг зукколиги билан қийин вазиятлардан чиқиб, бахтли ҳаёт кечиришга мувафф

Ақлли қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бир подшо ташна бўлиб, бир қизнинг уйидан сув сўрайди ва унинг ақлига қойил қолиб, уйланмоқчи бўлади. Қиз эса подшога бажарилиши қийин бўлган бир шарт

Ҳаммасини кўриш · 181 →

Шева материаллари

217 та
Жангли бодрак
Хоразм вилояти · Варрак

Икки шохига қайрилган қамиш ёпиштирилган, учирилганда шамол таъсирида жаранглайдиган варрак

адрасман
Қорақалпоғистон Республикаси · исириқ

исириқ

Ҳаммасини кўриш · 217 →