Поиск

esk. Toʻliqsiz feʼlning sifatdosh shakli, bogʻlama vazifasini bajaradi; =dir.

Shul erur aybim, Muqimiy, mardumi Fargʻonaman. — Muqimiy

ot 1. Insonning oʻz qadr-qimmatini bilish, uni hurmat qilish hissi; izzat-nafs.

Yigitlik gʻururi. Qizlik gʻururi.

Uning insoniy gʻururi, tabiatining nozikligi yordam soʻramoqqa yoʻl qoʻymagan. — Oybek, Navoiy

Ahmad oʻrtogʻiga qoyil qolmadi. Erkak kishida gʻurur degan narsa boʻlishi kerak — F. Musajonov, Himmat

Ziyolilar orasidan bir mard chiqib, oʻz milliy gʻururini himoya etishga harakat qildi. Bu kishi Sebzor dahasining qozisi Muhiddinxoʻja Hakimxoʻja oʻgʻli edi. — Fan va turmush

2. Faxrlanish, mamnunlik tuygʻusi; faxr, iftixor.

Shodligidan terisiga sigʻmaydi, koʻngli gʻurur ila mastona chayqaladi. — S. Siyoyev, Avaz

Sanobar oʻgʻliga gʻurur va mehr bilan jilmayib qarab turar edi. — M. Xayrullayev, Koʻngil

— Qishlogʻimiz tuprogʻining sehri bor, — deydi qariyalar gʻurur bilan. — Yoshlik

3. Faxrlanishga asos boʻladigan narsa, kimsa va shu kabilar.

Paxta — oʻzbek xalqining milliy iftixori va gʻururi.

Murotali sevinch va gʻururi boʻlgan oʻrikning tanish va qadrli novdalariga shodiyona boqib, oʻrnidan turdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Xalqimning qahramoni, gʻururi boʻlding. — U. Ismoilov, Saylanma

4. Kibrlanish tuygʻusi, magʻrurlik, kibr-havo.

Olifta boyvachcha kibr va ahmoqona gʻururi ila kresloda taltayganicha qoldi. — Oybek, Nur qidirib

Gapingning tuzi qursin, qizim! Gʻurur gʻurbatga solar, degan naqlning magʻzini chaqsang-chi. — J. Abdullaxonov, Tong yorishgan sohilda

Kamtarin boʻl, hatto bir qadam Oʻtma gʻurur ostonasidan. — E. Vohidov, Muhabbatnoma

ot poet. Shod-xursandlik hissi, nashʼasi; sevinch, quvonch.

Koʻklam noxush koʻngilning bir chetini yorishtirib turar, surur, sevinch bagʻishlar, koʻrkini koʻz-koʻz qilardi. — M. Xidir, Qirgʻoqlar

Shamdonlardan shamlar ham goʻyo Yorugʻ tortdi — qoʻshildi surur. — X. Davron, Toʻmarisning koʻzlari

sft. 1. Biror ish yoki ehtiyoj uchun kerak; kerakli, darkor.

Zarur kitob.

Bir dehqonga pul zarur boʻlib qolib, koʻm-koʻk tosh noklarni bozorga olib chiqibdi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

2. Tez bajarilishi shart boʻlgan, kechiktirib boʻlmaydigan, muhim.

Zarur masala. Bir zarur ish bilan shaharga bordim.

3. kesim vzf. Darkor, kerak.

Yosh boʻlsam-da, roʻzgʻor tebratish uchun ota-onamga koʻmaklashmogʻim zarur edi. — N. Safarov, Jasoratning davomi

— Yoʻq, yoʻq, singlim, — yalindi Rahim Saidov. — Oʻtinaman, hozir bering. Juda ham zarur. Oʻ. — Umarbekov, Yoz yomgʻiri

sft. 1. Oʻz qadr-qimmati, gʻururini saqlagan; gʻururli.

Qosimbek yalt etib Avazga boqdi. Unga yigitning oʻzini erkin, hatto jinday magʻrur tutishi yoqdi. — S. Siyoyev, Avaz

Unsin xizmatkorxona eshigida magʻrur, lekin oʻychan holda turgan akasini koʻrishi bilan yugurib borib, uni quchoqladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. zid. Asossiz yoki ortiq darajada gʻururli boʻlgan, oʻzini shunday tutadigan; kekkaygan; manman; kamtar.

Kamtar boʻling, magʻrur boʻlmang, kekkaymang. — Habibiy

Gap kamtarlik haqida borar ekan, koʻz oʻngimda ajoyib fazilatli kishilar, shu bilan birga, gerdaygan, magʻrur, kalondimogʻ baʼzi kimsalar gavdalanadi. — Gazetadan

U ilgarigi magʻrur va manman Tojiboy emas, hiylagina hovuridan tushgan va ancha muloyimlashib qolgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. koʻchma Turish-tuzilishi, koʻrinishi viqorli.

Havorang togʻ magʻrur yastanib yotar — Yu. Hamdam

Joʻraqul vagon derazasidan bahor libosiga burkangan yam-yashil dalalarga, koʻkka boʻy choʻzib, magʻrur qad koʻtargan oʻrmonlarga iftixor tuygʻulari bilan qarab borardi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

sft. esk. kt. Shod, sevingan.

Boʻlib fayz uzra fayz-u nur uza nur. Hamma mehmon-u mezbon boʻldi masrur. — Habibiy

Olam toʻla quyosh, qalbing toʻla nur. Oydin bir zamonda yashaysan masrur. — E. Vohidov.

Uyi uyimizga qarama-qarshi. Qoʻshnim balkoniga masrur boqaman. — H. Poʻlat.