Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «RDA» — результатов: 926: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

97
oʻrda

ot 1. Turkiy va moʻgʻul xalqlarida hukmdor, xon qarorgohi, qalʼa.

Yusufbek hoji boshliq yer-u koʻkka sigʻmagan muzaffar xalq oʻrda tevaragini qurshab tushdi. A. — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mullajon yoshligida Qoʻqon xoni oʻrdasi oldidagi kazarma maydonida otda mashq qilayotgan soldatlarni koʻrib, soldat boʻlishni orzu qilardi. A. — Rahmat, Ellik bir bahodir

2. Qoʻshin qarorgohi, lashkargoh.

Harbiy harakatlar vaqtida oʻrda atrofi xandaq bilan oʻralgan. — OʻzME

  • Oltin Oʻrda 13-asrning 40-yillaridan 16-asr boshlarigacha mavjud boʻlgan, poy-taxti turli davrlarda turli shaharlarda joylashgan, asosan turkiy va moʻgʻul koʻchmanchi qabilalari ittifoqidan iborat yirik davlat.
Полная статья →
burda

ot Kichik parcha, boʻlak (non, goʻsht va shu kabilar haqida).

Bir burda patir. Koʻpchilik bir mushtdan ursa, oʻldiradi, bir burdadan bersa, toʻydiradi. — Maqol

Ertalab turib, bir burda non bilan bir piyola qatiq ichdim, keyin qaynatamnikiga joʻnadim. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Mana, goʻja ham tayyor: unda na yogʻ bor va na bir burda goʻsht. — J. Sharipov, Xorazm

Mana, koʻring, koʻylaklarini bir burdadan qilib tashlabdi-ya! — Sharq yulduzi

  • Bir burda boʻlib qolmoq Ozib-toʻzib, jussasi kichrayib, ojiz boʻlib qolmoq. — Rustam aka, Azizani shu kunda koʻrsangiz, bir burda boʻlib qoldi, — dedi achinib Muhabbat. — V. Gʻofurov, VafodorSayd otasining yelka-lari choʻkib, yuzlari bir burda boʻlib qolganini payqadi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi
  • Bir burda yer (togʻ va boshqalar) Kichik yer parchasi. bir burda togʻ qulasa, butun boshli qishloq aholisi tabiatning bu beboshligidan tang qolardi. — S. Karomatov, Bir tomchi qon
  • Bir burda odam (yuz va boshqalar) Jussasi kichik, ojiz, ozgʻin odam. Endi u butun umidini hali koʻzlarini ochmagan bir burdagina qizaloqqa qoʻygan. — Yo. Xaimov va M. Rahmon, Hayot-mamotbobo ayvon peshiga omonatgina choʻnqayib, xotinining bir burdagina soʻlgʻin yuziga tikildi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar
  • Ham xoʻrdani, ham burdani urmoq Unisidan ham, bunisidan ham baravar manfaatdor boʻlmoq, foydalanmoq yoki ham yemoq, ham olib ketmoq (olgʻir odam haqida). Ayniqsa, fartukli kishilarning sersoqoli ham xoʻrdani, ham burdani uradigan koʻrinadi. — Mushtum
Полная статья →
durda

ot 1. Murabbo, qiyom, shinni va shu kabilarning betida hosil boʻladigan qumoq-qumoq parda.

Murabbo durda bogʻlabdi.

2. Qizdirilgan yogʻ, sariyogʻ, sharob va shu kabilar tagiga choʻkkan quyqum, quyqa, loyqa.

Shinni durdasi.

Tomogʻi ogʻrib, kechasi bilan isitmalab chiqar, onasi yarim kechada uygʻonib, sut qaynatar, durda yogʻ qoʻshib, ichishga majbur qilar edi. — Yoshlik

Полная статья →
oʻrdak

ot Oʻrdaksimonlar oilasiga mansub, boʻyni kalta, oyoqlari qisqa kuraksimon, suvda suzib yurishga moslangan, yalpoq tumshuqli parranda.

Yovvoyi oʻrdak. Xonaki oʻrdak. Oʻrdak tuxumi. Oʻrdak ovlamoq.

Dunyoni suv bossa, oʻrdakka nima qaygʻu? — Maqol

Shoshgan oʻrdak ham boshi bilan, ham dumi bilan shoʻngʻiydi. — Maqol

Sohilida chayqalar qamish, Uchib oʻtar baʼzan oʻrdak, gʻoz. — Yo. Mirzo

Полная статья →

Показать все · 97 →

Сказки

365
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Показать все · 365 →

Диалектные материалы

460
Algov
Qashqadaryo viloyati · Algov

Ehtiyoji bor narsani boshqalardan vaqtincha olib turish va berib turish.

Apran
Qashqadaryo viloyati · Apran

Bo‘yalgan junlardan to‘qilgan, naqshinkor kigiz.

Batman
Samarqand viloyati · botmon

Xivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud

Batman
Toshkent shahri · botmon

Xivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud

Batman
Xorazm viloyati · botmon

Xivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud

Birchanoq
Qashqadaryo viloyati · Birchanoq

Ko‘saklarda qolgan paxta.

Показать все · 460 →

Статьи

1

Внешние ресурсы

2
Корпус узбекского языка
Корпусы и научные ресурсы

Электронный корпус узбекского языка: поиск по словоформам, леммам и сочетаниям, конкорданс, морфологический анализ; параллельный и учебный корпусы.

Страницы

1
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.