от 1. Ўртасига ингичка, узун графит жойланган чўп шаклидаги, хат ёзиш, расм солиш, чизма чизиш учун ишлатиладиган ёзув, чизув асбоби.
Қора қалам. Рангли қаламлар.
Чернецов кўк ва қизил қаламлар билан безаб ташланган харитага қаради. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
2. Пероси ўзидан чиқарилган ручка.
Савагич қалам.
Кейин бир парча қоғоз олиб, қамиш қаламни қитирлатиб ёза бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Бу иккиси қоғозга михлангандек гап-сўзсиз қаламни қирр-қирр қоғоз устида юритиб турар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
3. Умуман, ёзиш, ижод қилиш қуроли.
У қўлимга тутқазиб қалам, Кўзларимдан олди уйқуни. — Э. Воҳидов.
Усмон Носир ўтган ёʻлларида чаман унган, қалами Пушкин, Лермонтовларни ўзбек тилида гапиртирган. — Газетадан
4. кўчма Ёзма асар ижод этиш; ёзма ижод, ижод.
Яхши йигит, сизнинг қалам кучингиз жуда ҳам зўр экан-ку. — З. Фатхуллин, Сўнмас юлдуз
Унинг қаламига мансуб шеърий асарлар таъсирчанлиги билан кишини ўзига мафтун этади. — Газетадан
5. Қошни қора қилиш учун суртиладиган қора модда ва уни қошга суртиш учун ишлатиладиган чўпсимон асбоб.
Сени ҳарамда яхшилаб ясантираман, қошларингга қалам, кўзларингга сурма тортаман. — Мирмуҳсин, Чўри
6. махс. Тош, тахта каби қаттиқ жисмларни ўйиш, кесиш ва гул солиш учун ишлатиладиган металл асбоб.
Ҳайкалтарош қалами.
7. шв. Тилим, тилик.
Бир қалам гўшт.
- Мўй қалам ёки қалами мўй
- Тош қалам
- Пўлат қалам
- Қалам учи (ёки ҳақи) Ёзилган нарса учун бериладиган ҳақ; гонорар. Дуо қилиб, қалам учисига бўзни узатдим — олмайди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаёнБир ой ўтгач, газетада босилган илк ҳикоясига қалам ҳақи келди. — Ёшлик
- Қалам юргизмоқ (ёки тебратмоқ, сурмоқ) 1. Ёзмоқ, хат машқ қилмоқ. Уларнинг зеҳни ўткирроқлари ҳозир бемалол хат танийдиган, қалам юргизадиган бўлиб қолишди. — Ҳ. Ғулом, МашъатУ шеърнинг турли навларида қалам юритади. — Ойбек, НавоийМаъруф Назаров., қўшиқчилик соҳасида ҳам дадил қалам тебратяпти. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари
- Қалами ўткир Ижод, ёзиш қобилияти даражаси юқори. Фазлиддин эса, қалами ўткир журналист эди. — Д. Нурий, Осмон устуниАҳмаднинг бўлимга кўп фойдаси тегиши мумкин, қобилиятли бола, қалами ўткир. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
- Қаламга олмоқ Бирор асар, мақола ва шу кабиларни ёзишга киришмоқ; ёзмоқ. Бу кун мен шу Ўтган кунларни қаламга олганимда ҳам, ўша ўзимни зериктирган фаслни ташлаб кетишга мажбурман. — А. Қодирий, Ўтган кунларвафодорликни улуғлаб, бевафоликни ранж билан қаламга олдик. — Газетадан
- Қудрат қалами Худо томонидан битилган, белгиланган. Ҳар банда қудрат қалами билан ёзилганни кўради. — Ойбек, Танланган асарлар
- Қалам қош 1. Унча эгилмаган қоп-қора чиройли қош. Тўғри, қалам қошга ўсма қўйилса бузармиш. — С. Анорбоев, ОқсойКўп йигит айрилди қалам қошидан. — Ғайратий
- Қоши қалам Бирдан қоши қаламим Пайдо бўлди ниҳоят. — Ё, Мирзо