Қидирув

от 1. Жамиятда, кишилар ўртасида тутган ўрин, ўзга(лар) томонидан бўлган ҳурмат, эътибор.

Ўз қадрини билмаган бировнинг кадрини билмайди. — Мақол

Дарё сувини баҳор тоширар, Одам Кадрини меҳнат оширар. — Мақол

Оҳ, она тупроғим, ўсган жойларим Кўнглимда сақланар ҳурматинг, қадринг. — Миртемир

Кишининг қадри амали ва унвони билан эмас, ватанига, халқига қилган хизмати билан ўлчанади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Офтоб ойим қизининг қадрини бунчалик аршларгача кўтармоқда бўлган йигитга ўзида ёʻқ чексиз муҳаббат, поёнсиз эҳтиром сезмоқда. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ҳаётда тутган ўрин; аҳамият, муҳимлик ҳолати.

Зар кадрини заргар билар. — Мақол

Газламанинг кадри жуда ошиб кетди. Эрталабки нарх кечга тўғри келмайди. — Ойбек, Танланган асарлар

У томонларда меванинг кадри баланд дейишади, ростми? Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби. Биз ҳамма нарсанинг кадрини ўзи ёʻқолгандан кейин биламиз. — Ў. Ҳошимов, Нур борки, соя бор

сфт. 1. Қадр-эътиборга лойиқ; ҳурматли.

Қадрли ўртоқ. Қадрли ўқитувчи.

Ҳамма уни гўё узоқ вақтдан бери кутилган қадрли бир меҳмондай қувончли юз билан қаршилади. — Р. Файзий, Уч қиз

Нарзи, узоқдаги ота-онаси каби, бу ердагилар учун ҳам азиз ва қадрли жигарбанддир. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Қадри, қиммати юқори, қадр-қимматини ёʻқотмаган.

меҳнатинг қадрли, ҳаётинг файзли — Газетадан

3. кам қўлл. айн. Қадрдон 2.

— Фарҳод бизга қадрли жой, — деди кулиб Мирҳайдар. — Ойбек, О.в. шабадалар

Сўйла, ўртоғим, менга, Сўйла менга, қадрлим. — Ҳ. Олимжон

сфт. 1. Ўзаро қадр-эътиборли, бир-бирини жуда қадрлайдиган.

Бу киши бизга жуда қадрдон. Иккаламиз эски қадрдонмиз.

Шуми ҳали қирқ йиллик қадрдондан чиққан гап? — А. Қаҳҳор, Янги ер.

Ултармалик Асрорқул Ҳайдар отанинг қадрдон ошнаси бўлади. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

2. Кўпдан бери таниш, ўрганиш бўлган, ўрганиб қолинган, қадрли бўлган.

Қадрдон болалар. Қадрдон қишлоғим.

Нормат қадрдон баталонига келиб, ошна-оғайнилари билан учрашаркан, севинчини юрагига сиғдиролмай, жуда гапдон бўлиб кетди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

сфт. 1. Қадр-эътибори ёʻқ, ҳеч ким ҳурмат қилмайдиган, назарга илмайдиган.

Қадрсиз киши. Қадрласанг, қадринг ошар, қадрсиздан ҳамма қочар. — Мақол

2. Ҳеч қандай қиммати, аҳамияти, қадри ёʻқ, ҳеч нарсага арзимайдиган.

Қадрсиз нарса.

Хотинларнинг меҳнати айниқса қадрсиз, сув текин бўлишини ўшанда билдим. — Ойбек, Танланган асарлар

от Воқеликдаги муайян ҳодисаларнинг умуминсоний, ижтимоий-ахлоқий, маданий, маънавий аҳамиятини кўрсатиш учун қўлланадиган тушунча. Инсон ва инсоният учун аҳамиятли бўлган барча нарсалар, масалан, эркинлик, тинчлик, адолат, маърифат, ҳақиқат, яхшилик, моддий ва маънавий бойликлар ва бошқалар қадрият ҳисобланади.

Аммо ошкоралик дегани хоҳлаган кимсанинг хоҳлаган пайтда қадриятларимизни оёғости қилиши дегани эмас. — Газетадан

Бутун бир миллатнинг қадриятлари топталса, ёʻқола бошласа, бу ўша халқнинг фожиаси эмасми? — Газетадан

Бу қадриятларнинг бари айнан миллий қадриятлар билан уйғунлашган ҳолдагина намоён бўла олади. — Тафаккур