от 1. Икки қўлнинг олд қисмини бирлаштириб, оралиғига бирор шахс ёки нарса олинадиган (олинган) ҳолат.
Шаҳзодахон Олчинбекнинг қучоғидан зўрға суғурилиб чиқиб олди. — К. Яшин, Ҳамза
Тўлан силтаниб, Ёʻлдошнинг қучоғидан чиқишга уринди. Ёʻлдош Тўланга ёпишиб олиб, ҳамон ялиняпти. — С. Сиёев, Аваз
Тиззасини қучоғидан қўйиб юбориб, унга интилди. — С. Аҳмад, Уфқ
2. кўчма Поет. Оғуш, бағир. Табиат қучоғида яйрамоқ. Бола уйқу қучоғида. У ширин хаёллар қучоғидан чиқолмас эди.
— Кошкийди қишлоғимизга келсанг, — деди Комил кулиб. — Бизда халқ докторни жуда иззат қилади. Агар Тошкент қучоғидан айрила билсанг. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
Мана, сиз, фарзандларим, Ёшлигингиз забардаст. Мактаб — илм қучоғида Ўсасиз ўқиб, яйраб. — Қ. Муҳаммадий
Сувонжон эшикни куч билан очиб, ўзини бўроннинг қучоғига отди. — С. Анорбоев, Оқсой
3. Қучоққа сиғадиган ўлчов миқдорни билдиради (одатда, сон-миқдор билдирувчи сўзлар билан, шунингдек, такрор ҳолда — қучоқ-қучоқ каби қўлланади).
Икки қучоқ ўтни охурларга ташлади. Қучоқ-қучоқ матолар.
У бир қучоқ ўтин териб келганида, Султонов юзлари оппоқ оқарганича, чўзилиб ётар эди. — М. Мансуров, Ёмби
Бир оздан кейин комиссар уни чақириб, бир қучоқ хат топширди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
- Қучоқ очмоқ (ёки ёзмоқ) 1. Бағрига олиш учун қўлларини ёзиб кўтармоқ. Зумрад қучоғини очиб, ҳовлига отилди: — Келдингми, қўзичоғим? — у ўғлини ачом қилди. — С. Сиёев, Отлиқ аёлҚиз қучоғини очса, йигит ёʻқ дейдими! — И. Раҳим, Чин муҳаббатКўришгани қучоқ ёзиб келаётган кампирнинг уст-бошини кўриб, [Шарофатнинг] заҳри бир оз тарқалди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариЗарбдор қурилишлар ёшларни қучоқ очиб қаршилайди.Сизлар билан қутлаб, қучоғим Очай янги, навқирон йилга. — Ғайратий