Поиск

ot 1. Qavat-qavat yoki qatlam-qatlam narsalarning xar bir qavati, qatlami.

Toʻrt qat buklangan koʻrpacha.

Azmiddin bir varaq qogʻozdagi bir necha qat buklangan xatni olib, chiroq shuʼlasiga tutib, koʻzdan kechirdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Imonimni asrayman desang, bu yerlardan bosh olib ketish kerak. Boʻlmasa, yetti qat yer tagida yonib turgan doʻzaxda qovurilasan. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Taxlangan, buklangan narsalarning orasi.

Koʻrpaning qati.

Hojimat bel-bogʻining qatidan qogʻoz chiqazib tashladi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Mehri opa birinchi konvertni ochdi Ikkinchisini ochdi-yu, xatning qatidagi rasmga koʻzi tushishi bilan toʻxtab, unga tikilib qoldi. — R. Fayziy, Ona.

3. Maʼlum qalinlikdagi yoyiq narsalar qatlami, qavat.

Bir bechoraning chekkan xoʻrligini oʻylab, har kuni bir qat etdan tushaman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mana, men geolog, necha yildirki, Tinmay oʻrgana-man tuproq qatini. — Zulfiya.

4. kam qoʻll. Sahifa, varaq.

Varaqlanar yetimlikning daftarin qati. — Gʻ, Gʻulom

5. kam qoʻll. ayn. Qator 1.

6. Marta, karra, qatla.

Biroq uning tashvishi ikki qat oshdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ayniqsa, keyingi paytlarda ish chalkashib, oʻn qat ogʻirlashib ketdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.

Nega, koʻnglim, boʻlding betoqat? Tinchman, dedim senga necha qat. — Mirtemir.

ot kt. Buyruq bilan rasmiy tarzda oʻldirish, oʻldirilish.

Bechora oʻgʻlining qatlidan keyin devona boʻlib qolibdi. — Mirmuhsin, Meʼmor.

Rayimbek dodxoh Azizbek hokimiyatining tiragi edi. Uning qatlidan soʻng sipohlardan ruh tushdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot 1. Ish tikishda: tikish asbobi — igna, soʻzan va shu kabilarga bir marta oʻtkaziladigan yoki oʻtkazilgan oʻlchamdagi (ip, ipak va shu kabilar haqida).

Qudajon, bemalol boʻlsa, oila havorang ipakdan bir qatim bering. — A. Qahhor, Yangi yer

choʻntagiga solib olgan ipaklarni chiqarib, kalta-kulta qatimlardan boshqasini qaytarib oldi. — Oydin, Hikoyalar

Ip qatimini uzib, ignani koʻkrak choʻntagi qopqogʻiga toʻgʻnadi. — S. Ahmad, Saylanma

2. Tikishda: igna yoki soʻzandagi ip yoki ipakni xar bir oʻtkazish.

Mahsining choki pishiq boʻlsin uchun, mumli yopishqoq ipni har bir qatimda barmoqlari bilan qir-qir tortib qoʻyadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Muncha ham bejirim qoʻl hunaringiz Har qatim, har chokda katta mahorat. — Gʻayratiy

3. Tikish asbobiga oʻtkaziladigan ip, ipak.

Koʻpol ip uziladi, mayin ip choʻziladi. Nozik qatim ignadan silliq oʻtadi, ogʻayni. — Y. Muqimov, Olov va nihollar

ot Sutdan tomizgʻi solib ivitib tayyorlangan parhez mahsulot.

Yangi ivitilgan qatiq. Qatiq toʻkilsa, yuqi qolar, ayron toʻkilsa, nesi qolar. — Maqol

Sutdan ogʻzi kuygan qatiqni ham puflab ichadi. — Maqol

Ovqat pishdi. Qozonning zangi chiqib qoraygan goʻjaga qatiq ham rang kirgizolmadi. — A. Qahhor, Anor

1. Uzil-kesil belgilab qoʻyilgan, oʻzgarmaydigan; mustahkam, barqaror.

Qatʼiy baholar. Qatʼiy reja. Qatʼiy muddat.

U yerda batalon komandiri bilan birga qatʼiy jadval asosida mashgʻulot oʻtkazadilar. — Shuhrat, Shinelli yillar

Binokorlik ishlarini shunday yoʻlga qoʻyamizki, gʻoʻza parvarishiga sira xalal bermaydi. Faqat qatʼiy tartib oʻrnatishimiz kerak. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

2. Qayta koʻrish, oʻzgartirish, shart, pisanda, eʼtiroz va shu kabilarga yoʻl qoʻymaydigan; uzil-kesil.

Qatʼiy javob. Qatʼiy fikr. Qatʼiy qaror.

Qurʼoni sharif mayni makruh deb qatʼiy taqiqlagan. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Suv isrofgarchiligiga, sugʻorishni sifatsiz oʻtkazishga qatʼiy barham berish kerak. — Gazetadan

3. Mustahkam, shak-shubhasiz, qattiq.

Qatʼiy vaʼda. Qatʼiy rioya qilmoq. Qatʼiy ishonch.

Men seni gʻoliblar qoʻlida koʻrib, Ozod kelajakka qatʼiy ishondim. — Uygʻun.

Haydar oʻz fikrida qatʼiy turib oldi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

4. Astoydil, jiddiy, qattiq.

U., qatʼiy tovush bilan intizom haqida gapirdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Qutidorning bu soʻzi juda ham qatʼiy edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

.suvsiz yotgan yer borki, hammasini oʻzlashtirishga qatʼiy bel bogʻlaganmiz. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Xoʻjayev rais kabinetidan rangi oʻchgan holda chiqdi. Ammo haqiqatdan koʻz yuma olmasligini qatʼiy turib aytdi. — Mushtum

ot 1. Narsa yoki kishilarning bir yoʻl (chiziq)da joylashgan holati; shunday joylashgan tizimi.

Qator uylar. Qator teraklar.

Nonvoylik rastasiga kelsalar, qator doʻkonlarning hammasi yopiq. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Andijon degan katta yurt, Tevaragi qator tut. — Qoʻshiqlar

Tutlarning qator oralariga ishlov berilmoqda. — Gazetadan

Saodatxon oldingi qatorda oʻtirgan Lolaxonga qaradi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. ayn. Saf 1.

Qatorda katta-katta odimlar otib borayotgan Elmurod shikoyat-landi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Dushman qayta-qayta atakaga oʻtib, qatorlarimizni yorib oʻtishga harakat qilmoqda. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Rota bir qator boʻlib, soʻqmoqdan ketmoqda edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

3. Biror ijtimoiy guruh, tashkilot va shu kabilarga mansub kishilar majmui; saf.

Ilgʻorlar qatori kengaymoqda. Qatordan qolguncha xatardan qol. — Maqol

Bu yigitni Chilimahram togʻi etagida askariy mashq oʻtkazayotgan navkarlar qatoriga qoʻshing. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Sheriklari qatoriga qoʻshib, uni oʻqitamiz. — H. Nazir, Yonar daryo

4. Bir qancha, bir talay, ancha koʻp.

Aholi orasida jismoniy tarbiyani rivojlantirish sohasida qator ishlar amalga oshirildi. — Gazetadan

Romandagi qator obrazlarning zamirida konkret tarixiy shaxslar yotadi. — Gazetadan

5. mat. Maʼlum tartibda joylashgan kattaliklar sirasi.

Butun sonlar qatori. Furye qatorlari. Qatorlar nazariyasi.

6. kim. Oʻzaro maʼlum munosabatda bogʻlangan kimyoviy birikmalar guruhi.

7. koʻm. vzf. (Z-sh. egalik shaklida — qatori) Oʻxshatish, qiyos munosabatini (kabi, tengi kabi maʼnolarni) bildiradi.

Mana endi, u odamlar qatori ertalab ishga borib, kechki payt, el-yurt qatori, uyga qaytadi. — T. Ashurov, Oq ot

kecha-yu kunduz oʻshaning juvozida, yaylovida ishlashadi. Biz ham shular qatorimiz-ku!? Nimamiz ortiq?! — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Men Zokir ota bilan Roʻzimatni qoralab, oʻzimni oqlamoqchi emasman. Shular qatori men ham gunohkorman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

8. ayn. (3-sh. egalik va oʻ.-p. k. shaklida — qatorida) qator 7.

Agar menga hurmat lozim boʻlsa, mubolagʻa bilan emas, yana takror aytaman, bir qarindoshingiz qatorida takallufsiz muomala qilish bilan boʻlsin!. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Shu qatori-da badiiy adabiyot va sanʼat ham bir qadar eʼtibor topadi. — Fan va turmush

Yusufbek hoji bekning uylanishini ham oddiy gaplar qatorida eshitib oʻtkardi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar