Қидирув

от 1. Қават-қават ёки қатлам-қатлам нарсаларнинг хар бир қавати, қатлами.

Тўрт қат букланган кўрпача.

Азмиддин бир варақ қоғоздаги бир неча қат букланган хатни олиб, чироқ шуъласига тутиб, кўздан кечирди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Имонимни асрайман десанг, бу ерлардан бош олиб кетиш керак. Бўлмаса, етти қат ер тагида ёниб турган дўзахда қовуриласан. — С. Анорбоев, Оқсой

2. Тахланган, букланган нарсаларнинг ораси.

Кўрпанинг қати.

Ҳожимат бел-боғининг қатидан қоғоз чиқазиб ташлади. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Меҳри опа биринчи конвертни очди Иккинчисини очди-ю, хатнинг қатидаги расмга кўзи тушиши билан тўхтаб, унга тикилиб қолди. — Р. Файзий, Она.

3. Маълум қалинликдаги ёйиқ нарсалар қатлами, қават.

Бир бечоранинг чеккан хўрлигини ўйлаб, ҳар куни бир қат этдан тушаман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Мана, мен геолог, неча йилдирки, Тинмай ўргана-ман тупроқ қатини. — Зулфия.

4. кам қўлл. Саҳифа, варақ.

Варақланар етимликнинг дафтарин қати. — Ғ, Ғулом

5. кам қўлл. айн. Қатор 1.

6. Марта, карра, қатла.

Бироқ унинг ташвиши икки қат ошди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Айниқса, кейинги пайтларда иш чалкашиб, ўн қат оғирлашиб кетди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.

Нега, кўнглим, бўлдинг бетоқат? Тинчман, дедим сенга неча қат. — Миртемир.

ўзбекчамарта, қайта, қатларусчаразинглизчаequal

Qïlur men munuŋ šükri yüz miŋ qata Buning uchun senga yuz ming marta shukrlar aytaman – За это благодарю тебя сто тысяч раз – For this, I thank you a hundred thousand times — ҚБН, 225₇

от кт. Буйруқ билан расмий тарзда ўлдириш, ўлдирилиш.

Бечора ўғлининг қатлидан кейин девона бўлиб қолибди. — Мирмуҳсин, Меъмор.

Райимбек додхоҳ Азизбек ҳокимиятининг тираги эди. Унинг қатлидан сўнг сипоҳлардан руҳ тушди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Katar, Staat Katar, Katarer, [katarisch], Doha

ўзбекчақоришмоқ, аралашмоқ, муомала қилмоқрусчасмешиваться, вмешиватьсяинглизчаmix

Uzunčï kišikä qatïlma yïra G‘iybatchi kishiga yaqinlashma, yiroq tur – Не общайся с клеветником, будь подальше – Do not communicate with the slanderer, be far away

от 1. Иш тикишда: тикиш асбоби — игна, сўзан ва шу кабиларга бир марта ўтказиладиган ёки ўтказилган ўлчамдаги (ип, ипак ва шу кабилар ҳақида).

Қудажон, бемалол бўлса, оила ҳаворанг ипакдан бир қатим беринг. — А. Қаҳҳор, Янги ер

чўнтагига солиб олган ипакларни чиқариб, калта-култа қатимлардан бошқасини қайтариб олди. — Ойдин, Ҳикоялар

Ип қатимини узиб, игнани кўкрак чўнтаги қопқоғига тўғнади. — С. Аҳмад, Сайланма

2. Тикишда: игна ёки сўзандаги ип ёки ипакни хар бир ўтказиш.

Маҳсининг чоки пишиқ бўлсин учун, мумли ёпишқоқ ипни ҳар бир қатимда бармоқлари билан қир-қир тортиб қўяди. — Ойбек, Танланган асарлар

Мунча ҳам бежирим қўл ҳунарингиз Ҳар қатим, ҳар чокда катта маҳорат. — Ғайратий

3. Тикиш асбобига ўтказиладиган ип, ипак.

Кўпол ип узилади, майин ип чўзилади. Нозик қатим игнадан силлиқ ўтади, оғайни. — Й. Муқимов, Олов ва ниҳоллар