Поиск

sft. 1. Ust-boshga oʻtirgan qalin kir qatlami, qatirma kir.

Yenglari bir ellik qasmoq. Qasmoq sochiq.

Shuncha yurib, nima orttirding? Mana shu juldur chopon bilan qasmoq doʻppinimi? — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

yorgʻoq boshiga yogʻ bosgan qasmoq doʻppini bostirib kiyib yuradigan bu odam — A. Ibodinov, Latofat doʻkonidagi qatl

2. ayn. Qazgʻoq 1.

Bolaligimda Oppon degan bir oʻrtogʻim boʻlardi. Sira boshidan qasmoq arimasdi. — S. Ahmad, Saylanma

Boshlari qasmoq bogʻlagan, oyoq yalang bolalar sopol kosalarda qaymoq olib oʻtadilar. — Gʻ. Rasul, Adolat

3. Biror narsaning qotib qolgan ustki qatlami; qatqaloq.

Shoʻri qalin qasmoq boʻlib yotgan bu yer oʻtgan yili bahorda inson qadami tegmaganday edi. — Y. Shamsharov, Oydin koʻllar

ot 1. Albatta amalga oshirish koʻzda tutilgan, jazm etilgan qatʼiy niyat; azm-qaror, ahd.

Uydan chiqishdanoq uning [ Otabekning] qasdi bu kunni dalada oʻtkazmoq edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U Munisxondan uni sovitish qasdida edi. — A. Qahhor, Sarob

2. Haqorat, yomonlik uchun javob qaytarish (hisoblashish) niyati; adovat, oʻch, alam.

Qasd qilmoq. Birovga qasd qilma.

Sen jinni boʻldingmi? Yo menda boshqa bir qasding bormi? — Latifalar

Mening fashizmdan boʻlak hech kimda qasdim yoʻq. — Uygʻun.

Shermuhammadning esa xotin joʻnidan menda qasdi bor. — K. Yashin, Hamza

ot 1. Podsholar, xonlar yoki mulkdorlarning hashamatli saroyi.

Xoʻja Abdulla oʻngda, Mazidbek chapda yurib, Boburni ark toʻridagi qishlik qasrga boylab keldilar. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Registon maydoni podsho qasrining oldidagi maydonga emas, iflosliklar bilan toʻldirilgan qishloq bozorlari maydoniga oʻxshardi. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. koʻchma Har qanday muhtasham bino, dangʻillama uy, toq-ravoq, koshona.

Toʻrt tomoni gumbazli qasrlar bilan oʻralgan qalʼaning temir darvozasi lang ochilib Isfara chiqib keldi. — M. Mahmudov, Mangu kuy izlab

balandlikdagi saroy ichidagi qasrlarda hokimlar bazm qurib, hozir sarxush uxlab yotishibdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

ot 1. Shu kaʼbatulloning ichida oʻltirib yolgʻon gapirgan odam musulmon emas.

Kishining qasamiga ishonmagan ham yetti mazhabda moʻmin emas! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

hech kimga aytmaslik uchun ogʻziga kelgan qasamlarni valdiray boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Sodiqlik haqida rasmiy ravishda beriladigan tantanali vaʼda, qasamyod.

Mayli, yomgʻir, qor yogʻsin, oʻz postimdan ketmay-man. Askarlik qasamiga hech xiyonat etmayman. — Uygʻun

Yusufjon aka umrining oxirigacha oʻz qasamiga sodiq qoldi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

sft. Yogʻoch va shunga oʻxshash narsalarning chatnashidan yoki sinishidan hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

Shamolda baqaterak qasir etib sinib tushdi.

ot Yomon, nomaqbul ish, qilmish uchun javob qaytarish maqsadi, shunga qaratilgan niyat; shu maqsaddagi ish, harakatning oʻzi; oʻch.

U qasos oʻtida yonayotgan kishilarni bazoʻr toʻxtatib qoldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Yoʻq, men taʼna qilmayman. Koʻrsin, kuyib oʻlsin. Shuning oʻzi qasos boʻladi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar