question answer (ing) systemruschaзапросно-ответная система (интеллекту- альная база данных с доступом на естествен- ном языке)oʻzbekchasavol-javob tizimi (tabiiy tilda foyda- laniladigan intel- lektual maʼlumotlar bazasi)
Qidiruv
«QAŠ» boʻyicha 96 ta natija
Filtr
Lugʻat maqolalari
93 tasft. 1. Ust-boshga oʻtirgan qalin kir qatlami, qatirma kir.
Yenglari bir ellik qasmoq. Qasmoq sochiq.
Shuncha yurib, nima orttirding? Mana shu juldur chopon bilan qasmoq doʻppinimi? — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
yorgʻoq boshiga yogʻ bosgan qasmoq doʻppini bostirib kiyib yuradigan bu odam — A. Ibodinov, Latofat doʻkonidagi qatl
2. ayn. Qazgʻoq 1.
Bolaligimda Oppon degan bir oʻrtogʻim boʻlardi. Sira boshidan qasmoq arimasdi. — S. Ahmad, Saylanma
Boshlari qasmoq bogʻlagan, oyoq yalang bolalar sopol kosalarda qaymoq olib oʻtadilar. — Gʻ. Rasul, Adolat
3. Biror narsaning qotib qolgan ustki qatlami; qatqaloq.
Shoʻri qalin qasmoq boʻlib yotgan bu yer oʻtgan yili bahorda inson qadami tegmaganday edi. — Y. Shamsharov, Oydin koʻllar
ot 1. Albatta amalga oshirish koʻzda tutilgan, jazm etilgan qatʼiy niyat; azm-qaror, ahd.
Uydan chiqishdanoq uning [ Otabekning] qasdi bu kunni dalada oʻtkazmoq edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
U Munisxondan uni sovitish qasdida edi. — A. Qahhor, Sarob
2. Haqorat, yomonlik uchun javob qaytarish (hisoblashish) niyati; adovat, oʻch, alam.
Qasd qilmoq. Birovga qasd qilma.
Sen jinni boʻldingmi? Yo menda boshqa bir qasding bormi? — Latifalar
Mening fashizmdan boʻlak hech kimda qasdim yoʻq. — Uygʻun.
Shermuhammadning esa xotin joʻnidan menda qasdi bor. — K. Yashin, Hamza
- Qasd qilmoq Biror niyatda boʻlmoq, maqsadni koʻzda tutmoq. Ertadan boshlab beparvoroq boʻlishga qasd qildim. — S. Siyoyev, YorugʻlikAgar Gʻulomsher qasd qilsa, har qanday ishning uddasidan chiqishiga hamma ishonar edi. — Oybek, Nur qidirib
- Joniga qasd qilmoq (yoki etmoq) Oʻldirish, yoʻq qilish uchun harakat qilmoq, suiqasd qilmoq. Botiralining joniga qasd qilgan kim boʻlsa ham, yurtning qargʻishiga qoldi. — H. Gʻulom Mashʼal.
- Joningda qasding bormi? Joningdan toʻydingmi? Jondan bezor boʻldingmi? Oʻlging keldimi? Joningda qasding bormi, buncha aroqning ketidan quvmasang. — Mushtum
- Qasdiga tushmoq Payiga tushmoq, oʻch olish, yoʻq qilish va shu kabilar uchun harakat qilmoq. Dushman tushar davlatlining qasdiga. — Oysuluv
- Qasdida boʻlmoq 1. Biror maqsadda, niyatda boʻlmoq; Uyingiz orqasini teshib, Kumush qasdida boʻluvchi ham shu battol Homid ekan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
ot 1. Podsholar, xonlar yoki mulkdorlarning hashamatli saroyi.
Xoʻja Abdulla oʻngda, Mazidbek chapda yurib, Boburni ark toʻridagi qishlik qasrga boylab keldilar. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Registon maydoni podsho qasrining oldidagi maydonga emas, iflosliklar bilan toʻldirilgan qishloq bozorlari maydoniga oʻxshardi. — S. Ayniy, Esdaliklar
2. koʻchma Har qanday muhtasham bino, dangʻillama uy, toq-ravoq, koshona.
Toʻrt tomoni gumbazli qasrlar bilan oʻralgan qalʼaning temir darvozasi lang ochilib Isfara chiqib keldi. — M. Mahmudov, Mangu kuy izlab
balandlikdagi saroy ichidagi qasrlarda hokimlar bazm qurib, hozir sarxush uxlab yotishibdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
a.
oʻzbekchaqalin matoruschaполотно, шитое золотом и серебромinglizchasilk
Qasab tozï rumi ažun taŋsuqï, saŋa kelsä tolmaz ayï qaznaqï Butun olamda sara qimmatbaho, oltin va kumush bilan toʻqilgan rumiy matolar kelsa ham, sening xazinang toʻlmaydi – [Самые] избранные в мире [материалы] – парча тозийская и руминская – [если даже и] придут к тебе, все равно не наполнится [твоя] казна –The most selective materials in the world tha tausian and rom park – even if they come to you, your treasury will still not be filled
ot 1. Shu kaʼbatulloning ichida oʻltirib yolgʻon gapirgan odam musulmon emas.
Kishining qasamiga ishonmagan ham yetti mazhabda moʻmin emas! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
hech kimga aytmaslik uchun ogʻziga kelgan qasamlarni valdiray boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Sodiqlik haqida rasmiy ravishda beriladigan tantanali vaʼda, qasamyod.
Mayli, yomgʻir, qor yogʻsin, oʻz postimdan ketmay-man. Askarlik qasamiga hech xiyonat etmayman. — Uygʻun
Yusufjon aka umrining oxirigacha oʻz qasamiga sodiq qoldi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
- Qasam bermoq Rasvo qilmoq, yomon holatga solmoq. 1-sort soʻziga yumuq koʻz bilan qarab, shtampni bosaverishi mahsulotga qasam beryapti. — O. Yunus, Qoching, telefon jiringlayapti.Oʻgʻlim, shu tazir oz emas Hovli yuziga chiqargandan keyin, qasam berib boʻshaturmiz. — Hamza, Maysaraning ishi
- Qasam ichmoq Qasam soʻzlarini aytmoq (qasam — har ikki maʼnosida). Jonfigʻon qasamning har xilidan ichdi, keyin bizning kafil boʻlishimizni soʻradi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittakKalomullo bering, qasam ichaman! — P. Qodirov, Yulduzli tunlarQurilishni tezda tamomlashga qasam ichganmiz. Ishlar vang! — Mushtum
Taʼriflar ichida
3 tayomon ko‘rmoq, xo‘mraymoq, teskari qaramoq– выражать неприязнь – dislike. Eriglädi ödläk meŋär tügdi qaš – Taqdir menga teskari qaradi, qoshini chimirdi – Судьба отвернул
[a.] zohid, tarki dunyo qilgan kishi – благочестивый, набожный, отшельник – ascetic. Qadašïŋa zahid alïn tügdi qaš – Zohid qarindoshiga qoshini tugib, pashonasini tirisht
yuksalmoq, ko‘tarilmoq, yuqorilamoq – подниматься, возвышаться – rise. Begi yarlïyï bolsa edgü söz-ä, qulï köŋli yüksär yazar qaš közä– Bekning farmoni yaxshi so‘z bilan