Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ҚÏРҚ» бўйича 27 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

23 та
қирқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сўз асли қïрïқ тарзида талаффуз қилинган (ДС, 446), кейинроқ қïрқ шакли юзага келган (Девон, И, 333); ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïрïқ > қïрқ > қирқ. Бу сўз охиридаги — (ï)қ қисми феълдан от ясовчи қўшимча бўлса керак, лекин манбаларда бу ердаги маънони англатувчи қïр— феъли ўз аксини топмаган

1. 40 рақами ва шу ракам билан ифодаланадиган сон, миқдор. Қирқ кокил - майда ўрилган соч

Қирқ киши

Қирқ метр газмол

Қирқ сўм пул

Қирқ тонна юк

Қирқдан учни айирмоқ

Бир кун туз ичган жойга қирқ кун салом (бер) — Мақол

Қирққа чидаган, қирқ бирга ҳам чида — Мақол

Ўттизида эр атанган қирқида шер атанар — Мақол

Бир оз сабр қилсанг, қирқ кокил қилиб қўярдимки, орқангда толбаргакдай ҳилпирарди — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Киши вафотидан сўнг ўттиз еттинчи ёки ўттиз тўкқизинчи куни ўтказиладиган маросим

Ёʻлдош мотамсаро. Онасининг жанозаси, йигирмаси, қирқи, хатми қуръон деб анча чиқимдор бўлганга ўхшайди — Суннатилла Анорбоев, Меҳр, 1964

Тўлиқ мақола →
қирқиқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Қирқилган, қирқиб, кесиб ташланган.

Қулоғи қирқиқ ит. Думи қирқиқ от. Сочи қирқиқ хотин.

Чироқда олтинланган сочлари қирқиқ бир қиз у билан овора бўлди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Чопар томонидан суйри, соқоли қирқиқ киши қоғозни юзида шодлик аломати пайдо бўлгани ҳолда ўқий бошлади. — С. Айний, Қуллар

Тўлиқ мақола →
қирқма
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Қирқилган ёки қирқиладиган.

2. Қишга сақланадиган кечпишар, пўсти қалин, эти оч яшил қовун нави.

Полизлардаги оқ қировга асралган қирқма қовунлар ҳам узилди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

  • Қирқма пиёз Кўки-барги олиниб, туби ерда иккинчи йилга қолдириладиган пиёз.
  • Қирқма милтиқ Стволи қирқиб қисқартирилган милтиқ. Қора қоплон иккита қирқма бешотар милтиқ ўқдонларини бирма-бир кўздан кечириб, отишга шай қилиб қўйди-да хуржунларга жойлади. — К. Яшин, Ҳамза
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 23 →

Таърифлар ичида

3 та
ТАБИЪАТ

табиат (инсон), хусусият – натура, природа (человека) – пекулиаритй. Киšи қïрқ яšаб ўз табï билмäсä тüкäл йïлқï-ул – Киши қирқ йил яшаб ўз табиатини билмаса, унинг

қирқ

қирқ ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу

қирқ

қирқ ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу

Шева материаллари

1 та
бирқïрққан
Қорақалпоғистон Республикаси · етти-саккиз ёшлик қорамоллар