Қидирув

от 1. Айн. ака.

Матназар ўз оғасига мўлтираб тикилганча, бетоқат ҳўкизнинг бўйнидаги арқонни тортиб турарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Ширин уканг келди оғасин излаб, кўрар кўзим, жоним акам, бормисан? — Ширин билан Шакар

2. Туғишган акадай яқин, қадрдон киши.

Қўни-қўшни, кичик-катта Оғамларга салом айтинг! — Ҳамза

[Салимбойвачча:] Сиз ёлғиз поччам эмас, ҳам дўстим, ҳам оғамсиз. — Ойбек, Танланган асарлар

3. тар. Юртнинг, элнинг каттаси, ҳокими.

Мени билсанг — Қўнғиротнинг оғаси. Бошимда бор эр йигитнинг жиғаси. — Алпомиш

4. тар. Турли лавозим ва унвон номлари таркибига киради, масалан

ҳарам оғаси, эшик оғаси.

5. Ўзидан катталарга нисбатан мурожаат шакли.

Оға, шу ерни азонлаб ҳайдасак бўлмайдими? — С.Сиёев, Ёруғлик

сфт. 1. Олдинги эр ёки хотиндан бўлган фарзандлар ҳозирги эр ёки хотинга ҳамда уларнинг қариндошларига нисбатан, шунингдек, ҳозирги эр ёки хотин ва уларнинг қариндошлари олдинги эр ёки хотиндан бўлган болаларга нисбатан.

Ўгай набира. Ўгай ота. Ўгай хола.

Ҳафсалам пир бўлиб: — Пешонамнинг шўри қурсин, ўгай бола ҳам насиб қилмаса, — деб йиғлаб-йиғлаб қайтдим. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Чап томондагиси Юсвали тоғанинг ўгай ўғли Аваз, ўнг томондаги Давлатёр эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Марасул: Ўз холам бўла туриб, тўйга келмадингиз-а? Ўгай бўлсангиз ҳам хафа бўлмас эдим. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Ўгай қайнана ёши олтмишларга борган, семиз, забардаст, димоғдор кампир эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Бир онадан туғилмаган ёки бир отадан бўлмаган, отаси ёки онаси бошқа, тугишмаган фарзандлар (бир-бирига нисбатан).

Ўгай ака.

[Дилбар:] Ботиржон акамнинг ўгай синглиси бор, оти Адолатхон, шу ўғил туғибди. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

3. кўчма Ўзиники бўлмаган; ёт, бегона.

Бобур ўзига улуғ бир мураббий топдим, деб суюниб юрганида, ўгай тақдир уни бу мададкоридан ҳам жудо қилган эди. П. Қодиров, — Юлдузли тунлар

Ўгай экинларнинг ҳолидан ҳеч ким хабар олмади. — Газетадан

Булбул ўгай эрур зоғлар орасида, Югурик сув ўгай тоғлар орасида. — А. Орипов, Руҳим

от 1. Хон саройи ёки бойлар эшигидаги канизак, хизматкор аёл; чўри.

2. Бой уйғурлар оиласидаги энг кекса хотин.

от 1. Оға, ака, ёши катта эканлик, акалик.

2. Оғаларнинг иниларга муносабати, оғаларга хос оқибат, мурувват.

Оғалик қилмоқ.

Оқсоқол ҳамиша, ёлғиз ўғлимга Хайри оғалик қилади, деб ишонди. — Ёшлик

от тар. Бухоро хонлигидаги мансабдор шахс; хон, амир маслаҳатчиси.

от Яқин ошна, ўртоқ; дўст.

Оғайни тутинмоқ.

Менинг ёшлигимда бирга ошиқ ўйнаб, яхмалак отиб ўсган бир оғайним бор. — Шукрулло, Сайланма