ot 1. Farzandli, bola-chaqali er kishi (oʻz bolalariga nisbatan).
Ota boʻlmay, ota qadrini bilmas. — Maqol
otamisiz, nimasiz axir, oʻgʻlingizni tiyib olish sira esingizga keladimi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Tojiddinning otasi ham kampirining oʻlimidan keyin koʻp oʻtmay vafot etgan edi. — S. Zunnunova, Olov
2. Yoshi katta kishilarga murojaat qilishda yoki ularni hurmatlash uchun ishlatiladi.
Otalar soʻzi — aqlning koʻzi. — Maqol
Yunusali ota qayoqqa borishni bilmay, hardamxayol boʻlib turgandan keyin idora tarafga yoʻl oldi. — S. Ahmad, Ufq
Qoratoy Oʻrozni darrov Shokir otaga yubordi. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. Oʻgʻil bolani erkalatish uchun ishlatiladi.
4. koʻchma Biror ish yoki harakatni boshlab bergan, unga asos solgan kishi haqida.
Abdulla Qodiriy oʻzbek romanchiligining otasidir. Jukovskiy rus aviatsiyasining otasidir.
5. koʻchma Mehribon boshliq, rahnamo haqida.
U [Mixail Markovich] kolxozchilarga ota boʻldi, gʻamxoʻrlik qildi, ish oʻrgatdi. — Oydin, Mardlik — mangulik
6. El-yurtga boshchilik qiluvchi, yoshi yoki mansabi ulugʻ zot haqida
[Yormat:] Tayyorlan, qizim, Senga yurt otasi, ellikboshimiz gapiradilar. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Ota kasb Ota shugʻullangan kasb (farzandga nisbatan). Beshiksozlik Rahim akaga ota kasb. — SaodatKatta boʻlgach, hammollik menga ham ota kasb boʻlib qoladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Ota yurt (yoki makon) Ota tugʻilgan, oʻsib-ulgʻayib yashagan joy. Nusratbekning ota yurtida ilgari ham saratonda, ikki-uch yilda shunday bir shamol esib, palaklarni agʻdarib ketardi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydiBir zumgina chayqalib oldi Ota makon — qirlarim, choʻllar. — S. Sayyid.
- Otasi Sal oʻtmay, hovliga Salimjonning qaynotasi savlat toʻkib kirib keldi. — Gazetadan
- Bor otangga, bor onangga Sansalorlikni ifodalash uchun ishlatiladi.
- Ota goʻri qozixonami?
- Otangga rahmat Kimsadan mamnun ekanlikni ifodalovchi olqish iborasi.
- Otang yaxshi, onang yaxshi qilib Yalinib-yolvorib; olqab-maqtab.