ORT ’orqa tomon’. Yuk mashinalari o r t d a holdi. Bu ot qadimgi turkiy tildagi ’orqa qism’ maʼnosini anglatgan ar otidan oʻrin maʼnosini ifo — dalovchi —t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 180; Devon, I, 77); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: ar + t = art > ârt
1. Kimsa yoki narsaning yuz, bet, old tomoniga teskari tomon; orqa, ket
Ortga qaramoq. Ortga tisarilmoq. Ortda qolmoq. Ortidan bormoq. Yuk mashinaning ortidagi pritsep
Yormat boshini ortga, xotini tomonga burib, oʻqraydi — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Biror narsadan narigi tomon; narigi, u yoq
Devor ortida bir odam bor
Quyosh oltin barkash boʻlib, ufq ortiga yashirinishi bilan salqin tushadi — Gazetadan
3. 3-sh. egalik va j.k., oʻ.-p. k. va ch.k. qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (q. ortiga, ortida, ortidan)
Muammoni hal qilish uchun bu ish ortidan koʻp yugurdi. Bormagan tashkiloti qolmadi — Gazetadan