Қидирув

сфт. 1. Бирор жиҳатдан мос келадиган, фойдаланиш учун қулай, боп, яхши.

Яёв юриш учун бу ёʻл жуда ўнғай.

У серсоқол, тунд рус жангчиси яқинида ўзига ўнғай ўрин танлаб, писиб ётди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Кейин [Нури] бир неча кун ўйлаб, Ёʻлчи билан махфий учрашувга қарор қилди. Бу орзу кундан-кунга кучайса ҳам, ўнғай фурсатни кутди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Осон бажариладиган; осон, енгил.

Бегонанинг қонига қўл уриб, ярасига малҳам бўлиш, унинг азоб чекаётган юз-кўзига қараш ўнғай ишми! — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Кишининг дилини билиш ўнғай эмас ман ғарибга ёʻл кўрсатинг [деди Ёрмат] — Ойбек, Танланган асарлар

[ Навоий:] Ёдгорнинг пойтахтга тез ва ўнғай кирганлиги ғоят таажжуб. — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий

от 1. Ўнғай, қулай шароит.

Ишга ўнғайлик туғдирмоқ.

Мен уни бир ойга қолмай расвосини чиқараман. Унинг енгил табиатли бўлиши менинг ишимга анча ўнғайлик беради. — Ҳ. Шамс, Душман

2. Осонлик, енгиллик.

[Сокина:] Мен буни ўнғайлик билан боқиб ўстираётганим ёʻқ. — И. Аҳмедов, О. Толипов, Ким айбдор?

сфт. 1. Хижолатга соладиган; хижолатли, ноқулай.

Ҳар иккиси ҳам бир-бирининг авзойини кўриб, ўнғайсиз ҳолатда қолдилар. — Ойдин, Ўзидан кўрсин

Орага ўнғайсиз жимлик чўкди. — С. Маҳкамов, Шогирд

Элмурод бу ўнғайсиз саволга дағалроқ қилиб жавоб берди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. с. т. кам қўлл. Бир иш-ҳаракат учун яхши имкон бермайдиган; ноқулай.

Жарнинг нариги томони бир тепадан иборат бўлиб бу тепа, қўрғонсиз ҳам, душманнинг ҳужумига ўнғайсиз эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от Ўнғайсиз ҳолат, ноқулай аҳвол.

Анварнинг Раънога айтмоқчи бўлган сўзи, эҳтимол, унинг ўзига ҳам ўнғайсизлик берар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

— Уйларида кимлар бор экан? — деди Саодатхон ўртадаги ўнғайсизликни кўтариш учун. — С. Зуннунова, Янги директор

фл. 1. Қулайлашмоқ, ўнгланмоқ.

2. Соддалашмоқ, оддийлашмоқ.

фл. Ўнғайсиз ҳолга тушмоқ, хижолат тортмоқ.

Аваз отасига тик гапирганидан энди бир оз ўнғайсизланди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Асқар ота шунча хотиннинг ичида якка ўзи бўлганлигидан нечукдир ўнғайсизланар ва ҳар қайсига алоҳида-алоҳида яхшимисиз, дер ва дуо қилар эди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар