ot 1. Uzluksiz biologik jarayon, yaʼni oʻpkaga olinadigan va undan chiqariladigan havo; dam, tin.
Soʻnggi nafas. Ogʻir nafas olmoq.
Yana yurak oʻynab, nafas boʻgʻizga tiqildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.
— Juda jabr qiladi, dedi Siddiqjon chuqur olgan nafasini gap bilan boʻshatib. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Sovuq, shamolda shovullab turgan qamishzor manzarasi ochilishi bilan Botirali muzdek havodan toʻyib-toʻyib nafas oldi-da, toʻqayga kirib ketdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
2. koʻchma s. t. Boʻlajak ish haqida ogʻizdan chiqqan gap, izhor qilingan niyat.
Yomon nafas.
[Xadicha Dadavoyga:] Nafasingizni sovuq qilmang. — Uygʻun, Navbahor
Nafasingizni issiq qiling. — N. Safarov, Hayot maktabi
3. Juda qisqa vaqt; lahza, on.
Bir nafasda. Bir nafasga. Nafas oʻtmay.
Bulutli, xomush oqshom zulmati nafas sayin quyuqlashib, bahaybat qop-qora qanotlarini ufqlar ustiga tez yoyib kelmoqda. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Mana, Mehriniso opa biladilar, onam meni bir nafas oldidan qoʻzgʻatgisi kelmaydi. — Z. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi
4. etn. Duoxon, azayimxon va shu kabilar solgan dam kuchi.
Uyimizda bir bechora bemor bor, shaytonlab yotibdi, taqsir, borib dam solib keling, shoyad nafasingizdan shifo topsa. — Oybek, Tanlangan asralar
5. Hid, is.
Qishi bilan tor uylarda diqqinafas boʻlgan kishilarning dimogʻiga adirlardan giyohlarning xushboʻy nafasi kelib uriladi. — S. Ahmad, Hukm
6. Harorat, ob-havo.
Yaqinlashib kelayotgan qishning nafasi tevarak-atrofda kezib yuribdi. — Gazetadan
- Nafas yoʻllari Odam va hayvonlarda havo oʻtkazadigan aʼzolar.
- Nafas chiqarmaslik yoki nafasini oʻchirmoq Jim oʻtirmoq, gapirmay oʻtirish. Shuhujraga qamallaring. Kunduzi nafas chiqarmaysanlar. — Oybek, Tanlangan asarlar— Nafasingni oʻchir! Tuf, tuf! — dedi Buviniso koʻksiga tuflab. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Nafasi ichiga tushib ketmoq Oralaringizda anchagina gap oʻtgan ekan. Shuning uchun ham siz u yerga kirib borishingiz bilan nafaslari ichlariga tushib ketgan ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Nafasi uzildi Oʻldi. Eshon Shayxullo duo oʻqir, bemor kampirning nafasi uzilmay, uyiga yetib olishini xudodan tilardi. — Sh. Toshmatov, Tongdagi koʻlanka
- Nafasini rostlamoq
- Nafasing oʻzingga ursin Yomon niyat qilgan, sovuq xabar keltirgan kishiga nisbatan aytiladigan ibora.
- Oʻtkir nafas(li) Kuchli duoxonga nisbatan aytiladi. Bundan uch oy ilgari, Nurini oʻtkir nafasli domlaga olib borgan kun, tashqari hovlida qorda choʻqqayib idish yuvgan bu qizga uning koʻzi tasodifan tushgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar