от 1. Тилнинг фикр ифодалаш ва алмашиш жараёнларида амал қилиши; сўз-ловчининг тил воситаларидан фойдаланиш жараёни ва шу жараённинг ҳосиласи.
Нутқи ёмон. Боланинг нутқини ўстирмоқ.
Очилнинг нутқи яхши эди. — П. Қодиров, Уч илдиз
2. Амалдаги, сўзлашув жараёнидаги тил.
Нутқ маданияти. Биз нутқимизда айрим сўзларни ўзаро бириктириб, гап тузамиз.
3. Тилнинг алоқа-аралашув мақсади ва шароитига қараб лисоний воситалардан мувофиғини танлаб ишлатиш билан фарқланувчи тури, услуб.
Поетик нутқ. Бадиий нутқ. Оғзаки нутқ.
4. Жамоат олдида айтиладиган, ўқиладиган гап, ваъз.
Оташин нутқ. Ҳаяжонли нутқ. Нотиқнинг нутқи. Нутқ сўзламоқ. Нутққа тайёрланмоқ.
- Нутқ аъзолари Одам организмининг нутқ товушлари ҳосил бўлишида қатнашадиган турли қисмлари (тил, лаб, тиш, ҳиқилдоқ ва бошқалар).
- Нутқ товушлари Нутқни вужудга келтирувчи, инсон томонидан талаффуз қилинадиган товушлар.