Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Мир» бўйича 605 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

114 та
мир

от 1. Ҳоким, ҳукмдор (пайғамбар авлодларининг унвони).

Мир Алишер.

2. Баъзи эркаклар исмининг таркибига киради, масалан

Миртемир. Мирали, Мирғиёс.

Тўлиқ мақола →
мири

Беш тийинли чақа, беш тийин.

Бир мири ҳаён, уч мири зиён. — Мақол

Дунёники мири кам икки. — Мақол

Домла уч мири пул ё битта қатлама келтириб қўйганга сира индамайдилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

  • Миридан-сиригача Муфассал равишда, майда-чуйдасигача, батафсил. Зиёдиллага бу ҳунар ёқиб тушган, уни миридан-сиригача эгаллаб олиш учун бутун кучи, зеҳнини ишга солган эди. — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
  • Миридан сирини айирмоқ (ёки ажратмоқ) Муфассал равишда, майда-чуйдасигача текширмоқ.
Тўлиқ мақола →
мироб

от 1. Сув тақсимоти ва суғориш тармоқларини назорат қилувчи шахс.

Отанг мироб бўлгунча, даланг қулоқнинг бошида бўлсин, деганлар. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

2. Суғориш ишларини бажарувчи шахс; сувчи.

Ана, миришкор мироб, суғорар ғўзасини — Ю. Ҳамдам

Эгатлар аралаб миробми, кимдир Якка оёқ ёʻлдан қайтади ёлғиз. — Ғайратий

Тўлиқ мақола →
мирза

от 1. Ёзув-чизув ишларини олиб борган лавозимли киши; котиб.

Амлокдорнинг мирзаси белига суқилган қаламдонини очиб, қаламини қўлига олди. — С. Айний, Қуллар

2. Саводли, ўқимишли одам.

3. Юқори табақаларга мансуб киши; жаноб.

Мен чўриман, сиз мирзасиз, беквачча! — Гўрўғли

4. Мирза (эркаклар исми).

  • Мирза йигит Саводли, ўқимишли ёш кишиларга ҳурмат билан мурожаат этиш шакли.
Тўлиқ мақола →
мирзо

от 1. Мирзода, амирзода, амир ўғли (Айни маънода ушбу сўз тегишли атоқли отдан кейин ёзилади масалан:

Улуғбек мирзо, Иброҳим мирзо). Аммо, бари бир ёш мирзолар катта бўлгач, ўз ота-боболари каби хунрез, золим бўладилар. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Мирза 1,2. (Айни маънода ушбу сўз тегишли атоқли отдан олдин ёзилади; масалан,

Мирзо Анвар, Мирзо Бедил). Анвар., нома ва аризаларнинг баъзиларини биринчи хона-да олдига давот, қалам қўйиб, дафтар усти-да ўтирган мирзо, муфтиларга ҳавола қилар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 114 →

Таърифлар ичида

16 та
бўғиш

бўғиш Ёқа бўғиш Ёқалашиш, муштлашиш. Ойбек, Танланган асарлар Мир-закаримбой билан пул юзасидан хириллашишни, ёқа бўғишни ўзига ор билди

саррож

саррож От-арава абзали тайёрловчи уста. Сайисга айт: саррождан дарҳол харид қилсин қайрилма эгар. А. Мухтор, Тонг билан учрашув — Ҳа, Абдунаби саррож ҳам бандаликни б

тилсимот

тилсимот Тилсим, тилсимлар. Табиат тилсимотлари. Султонмурод ўзини алла-қандай бир тилсимот ичида сезди. Ойбек, Навоий Ушацам денгизлар тилсимотини, Сўнгсиз муҳитлар

уч

уч УЧ И 'бошланиш қисмиъ. Таёҳнинг у ч и бўлма, ўртаси бўл (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам нгундай маънони англатган бу от дастлаб у:ч тарзида талаффуз қилинг

дам

дам Нафас, тин. Дамим қайтиб кетяпти. Дамимни ростлаб олай. Чуқур дам олинг. Жиндай дамимни ростлаб олай, уҳ ҳалиям оёғимнинг қалтироғи босилгани ёʻқ. Ҳамза, Паран

дам

дам Нафас, тин. Дамим қайтиб кетяпти. Дамимни ростлаб олай. Чуқур дам олинг. Жиндай дамимни ростлаб олай, уҳ ҳалиям оёғимнинг қалтироғи босилгани ёʻқ. Ҳамза, Паран

Ҳаммасини кўриш · 16 →

Эртаклар

107 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Баҳром ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Бале, бале, бале
Халқ оғзаки ижоди

Чол билан кампирнинг катта тарвуз етиштириши ва уни подшоҳга совға қилиши билан бошланадиган ушбу эртакда, чолнинг топқирлиги ва адолат талаби маркази

Балиқ сотувчи Аҳмад
Халқ оғзаки ижоди

Аҳмад исмли эр ўз хотинининг маслаҳатлари туфайли турли қийинчиликларга дуч келади. Унинг соддалиги ва тушунмовчилиги кулгили вазиятларни келтириб чиқара

Ҳаммасини кўриш · 107 →

Шева материаллари

368 та
Бўйтерак
Хоразм вилояти · Мирзатерак

Мирзатерак.

Чопқи
Фарғона вилояти · Чопқи

темирчиликда - го'шт чопиш учун темирдан ясалган асбоб; ошпичоқ

Чор
Тошкент шаҳри · Чор

пичоқчиликда — тақани тешганда чиққан темир увоқлари

Чорабзал
Фарғона вилояти · Чорабзал

темирдан ясалган, искана тахлит асбоб бо'либ, ганчкорликда нақш о'йиш учун ишлатилади

ДУДБУРА, дўдбура
Фарғона вилояти · дудбура

темирчилар мо'ри (о'чоқ мо'риси) ма'носида ишлатадилар, ба'зилари о'чоқнинг шохнайза о'рнатган қисмига айтадилар

ДУГУРДА, дўгўрда
Наманган вилояти · дугурда

мискарликда — о'зи темир, юзига (устига) по'лат о'рнатилган, михлосга о'хшаш асбоб. Бунда қумг'он, оптова ва чойдиш каби мис идишларга зий очилади ва қоп

Ҳаммасини кўриш · 368 →