dam

дам

6 ta lugʻatda uchraydi JSON Shevalarda Barcha qidiruv natijalari

Izohli lugʻat

dam I

ot 1. Nafas, tin.

Damim qaytib ketyapti. Damimni rostlab olay. Chuqur dam oling.

Jinday damimni rostlab olay, uh haliyam oyogʻimning qaltirogʻi bosilgani yoʻq. Hamza, — Paranji sirlari

Baxtingiz bor ekanki, menday koʻli yengil, dami oʻtkir romchiga yoʻliqdingiz. — K. Yashin, Hamza

Ot pishqirgan damiga Erir togʻdagi korlar. — Oysuluv

2. Ishdan boʻsh vaqt; orom, hordiq.

Dam bermoq. Dam olmoq. Dam bermay yugurtirmoq. Dam olish uyi.

Ertaga yakshanba, dam olish kuni. Oʻzbekiston bahorining gurkiragan payti. — Gazetadan

Sohibjon damini olib, yana yoʻlga ravona boʻlibdi. — Zumrad va Qimmat

Hatto Sharofat bilan ikki marta dam olish uyiga borganmiz. — Mushtum

3. Biror narsa ichiga yigʻilgan, toʻplangan havo, gaz.

Ballonga dam bermoq. Dami chiqqan ballon,

Ahmad, dami chiqqan pufakdek, boʻshashib oʻtirib qoldi. — Mirmuhsin,Meʼmor

Ilgari govmish sigirning yelinidek solinib turadigan bagʻbaqasi soʻlgan, dami chiqqan pufakday shalviragan. — A. Qahhor, Sarob

4. Oshqozon yoki ichakda ovqatdan paydo boʻlgan yel, gaz.

Xom oʻrik qorinni dam qilar, Gʻoʻr masala — boshga kalava. — Maqol

Yangi uzilgan uzum ichni dam qiladi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

5. Taft, issiq, harorat.

Ammo oʻziyam damiga osh pishadigan otaxonlardan. — O. Yoqubov, Pyesalar.

Qiyom chogʻi edi. Quyosh damini gʻir-gʻir esgan shamol kesar edi. — Oybek, O.v.shabadalar.

6. koʻchma Kuch, zoʻrlik; shiddat.

Azimjon oʻz rotasidagi jangchilar bilan dushmanning damini kesdi. — N. Safarov, Olovli izlar

Azmkor xalqning dahshatli hamlasi ofatning damini kesdi. — N. Safarov, Olovli izlar

Qishning dami kesila boshladi. — Oybek, Navoiy

7. koʻchma Kibr-havo; hovur.

Damidan tushmoq (qaytmoq). Hali xomsan, pisharsan, bu damingdan tusharsan. — Maqol

Bugun Buxorodan komissiya kelganini eshitgan boʻlsa kerak, kechagi dami ham qolmagan. — S. Ayniy, Qullar

Oʻrinboy ogʻzidagi oshini oldirmaydigan, tutganini shart kesadigan, dami balandgina koʻringan edi. — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi

8. Bugʻ, hovur, par

Dam solmoq Kampir Avazning koʻnglidagini bilib, duo oʻqib, tuproqqa dam solib, sochdi. — Malikayi ayyorNuri u kishiga borib, dam soldirib keladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Dam urmoq 1. Chuqur nafas olib puf demoq, puflamoq; [Domullani] Otxonaga boshlab kirdim. Taqsir, mana bemor, dedim. Domulla kuldi Keyin duo oʻqib, otga dam urdi. — Oybek, Tanlangan asarlarNormat soʻfi beshik-tervatday likillab, nimalarnidir pichirlab oʻkir, kelinoyisiga dam urardi. — Mushtummen, deb urolmadi dam. — H. OlimjonHammasi [polvonlar] nima qilarini bilmay, boshini qashib, birontasi ham boraman, deb dam urmadi. — Zulfizar bilan Avazxon
Dami ichiga tushib ketmoq 1. Nafasi qaytib ketmoq, nafas ololmay qolmoq. Mashhur artistning dami ichiga tushib ketdi. — S. Ahmad, UfqYana damim ichimga tushdi. Boʻron nafasni boʻgʻardi. — H. Nazir, Muhabbat[Elmurod] Bir nafas dami ichiga tushib oʻtirdi-da, soʻng ogʻir bir entikib: — Hay, mayli — dedi. — P. Tursun, OʻqituvchiXoʻja nomini eshitib, Gʻulomjonning dami ichiga tushib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.;Bu — Ismatxoʻjaga ayil botdi, shekilli, dami ichiga tushib ketdi. Oydin, — Hazil emish
Damiga tortmoq 1. Chuqur va kuchli nafas bilan ichiga tortmoq, yutmoq. Qarasa, qattiq boʻron koʻtarilib, ajdar qizni oʻz damiga tortayotganmish. — Oltin beshikGazning shamoli odamni damiga tortadi. — P. Qodirov, ErkBizni shunday avrab, damiga tortayotganlar kimlar? — Nuʼmon hoji, Mir-haydar xoʻja, Oqilxon toʻralar. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari. Damini ichiga yutmoq — Gapirmasdan, jim turmoqBu yoqda qolgan xotinlar damlarini ichlariga yutib, churq etmay turishipti. — S. Ahmad, Ufq
Damingni chiqarma 1. Nafasingni chiqarma; Bir mahalladan bir qizni olib qochishdi. Boyvachchaning xizmatkorining qizi emish Damingni chiqarma! — Oybek, Tanlangan asarlar
Dam yemoq Damlangandan keyin oʻz bugʻi bilan yetilmoq. Choy dam yedi.Osh dam yeguncha, piyola necha bor qoʻldan qoʻlga oʻtdi. — S. Ayniy, DoxundaOshpaz shiypon tagidagi tol tagida kapgirni boshidan baland koʻtardi, bu osh dam yeganligiga ishora edi. — I. Shamsharov, Gʻurumsaroyliklar
Dam yemoq Pand yemoq; boʻsh kelmoq, yengilmoq. Maqtanchoqqa dam yemasman. — HabibiyBirovdan dam yemasman, soʻzga polvon, qahramonman der. — Mushtum
Dam turmoq Jim boʻlmoq, tinch, dim turmoq. Dam turing, bitdi quloqlar, lahza, jon qurbaqalar. Muqimiy. Dami ichida Aytadiganini ay-tolmaydi, tili qisiq.Rayhon qishloqda, qizinikida turgan kunlarda Zumradbibining dami ichida boʻldi. — H. Gʻulom, Senga intilamanTojiboy qizining yoʻqolganidan koʻra odamlar oʻrtasida isnodga qolishidan qoʻrqardi. Er-xotinning dami ichida, undan-bundan soʻrab surishtiraylik deyishsa, gap-soʻz tarqab ketadi. — S. Zunnunova, Gulxan
Dami kesilmoq 1. Gapi boʻlinmoq, soʻzlay olmay toʻxtab qolmoq. U Valixonga izoh berishga astoydil tayyorlangan edi, Valixonning qoʻl siltab, rad qilganini koʻrgach, dami kesilib, ogʻzini ochganicha, tek qarab qoldi. — Sh. Toshmatov, Erk qushiXubbiboy oʻzining yoʻqligidan shikoyat qilish uchun ogʻzini juftlasa ham, ammo birdan dami kesilib qoldi. — A. Qodiriy, Obid ketmonAmmo bunda kuyovning ishtiroki koʻrilmay, shuning ila mening damim kesilib qoldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Damini kesmoq (yoki qirqmoq, qaytarmoq) 1. Quvvatini ketkazmoq, taʼsirini pasaytirmoq. Issiqning va yogʻli ovqatlarning damini kesish uchun hech kim piyoladan, choynakdan qoʻl uzmas edi. — Oybek, Tanlangan asarlar;Ularning fikrlaricha, koʻpni koʻrgan mugʻambir va pishiq domla oʻqituvchi bolani yaxshilab tuzlamoqda va damini qaytarib qoʻymoqda edi. — P. Tursun, OʻqituvchiBu tadbir orqali ayrim koʻzboʻyamachi qalloblarning damini qirqmoqchi boʻlgandir. — Gazetadan

dam II

ot 1. On, lahza; kez, payt.

Baxtli damlar. Bir dam jim qolmoq. Shu damgacha. Shu damda. Chilla, har dami tilla. — Maqol

Bir dam oʻzini yoʻqotib, esankirab qoldi. — S. Ahmad, Ufq

Balki doʻstlar davrasida Kamim boʻlmas hech qachon. Lekin seni oʻsha damda Qaydan topay, onajon. — A. Oripov, Yillar armoni

2. ayr. bogʻl. vzf. Baʼzan, goh, goho.

Yoʻlchi ertadan kechgacha dam u ekinda, dam bu ekinda Qambar bilan birga ishlaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Suv dam oqizib ketadi, dam chetga otadi. — S. Ahmad, Ufq

dam III

ot 1. Temirchilarning koʻra yoki oʻchoqdagi koʻmirni yondirish uchun havo yuboradigan, charmdan ishlangan asbob.

Farhod Temirchidan bir koʻra, bir dam soʻrab oldi. — Farqod va Shirin

Boshqa bir mullaning qorni ham temirchilarning damidek katta ekan. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

2. Dam orqali oʻchoqqa, koʻraga havo yubormoq.

Oʻchoqning orqasidagi uyda ikki kishi zoʻr berib, toʻxtovsiz oʻchoqqa dam beradi. Oydin, — Hazil emish

Akam meni taqachiga topshirdi. Yegan-ichganim badaliga ertadan kechgacha dam bosar edim. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Chet, qirgʻoq.

Ibrohimov oyogʻini yozgani oʻrnidan turdi va ayvonning damiga borib uzoqdagi kaptarrang togʻlarga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

dam IV

ot Asbobning kesadigan, oʻtkir tomoni, tigʻi; tigʻ.

Pichoqning dami. Qilichning dami. Ketmonning dami.

[ Otabek] Xanjarini qinidan sugʻurib oldi-da, damini oydinga solib boqdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Rahimberdi katta ketmonning damini egovlab, xirgoyi qilib oʻtirardi. — X. Toʻxtaboyev, Shonli avlod

Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat

DAM

1. Nafas, tin.AN, DEFA

2. Ishdan boʻsh vaqt.DİNLENME

Oʻzbekcha-nemischa lugʻat

dam I

1. (nafas)Atem m, Atmung f, Atmen n

2. (taʼtil)Erholung f, Rast f, Ruhe f, Ruhepause f

dam olmoq sich erholen, rasten vi

dam II

Zeitpunkt m, Augenblick m, Moment m

dam III

tex. (temirchilikka oid)Blasebalg m

dam bosmoq aufblasen vt

Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat

dam I

1. вздох, дыхание

2. отдых

dam olmoq отдыхать

u damini chiqarmadi он промолчал

choy dam yedi чай заварился
palov dam yedi плов готов (плов упрел)

dam II

момент, время

shu dam gacha до этого момента, до сих пор
u damlarda в те времена
bir damda моментально
dam-badam часто; непрестанно

ushbu damning damlarini dam dema, boshing eson, davlatingni kam dema сей краткий миг (беды) за время не считай; раз голова цела, не говори, что богатство твое мало

Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat

dam I

n 1. deep breath, breathing, respiration