Ўзбекистон Миллий Олимпия Қўмитаси
Қидирув
«МОҚ» бўйича 2299 та натижа: Изоҳли
Луғат мақолалари
90 тасфт. 1. Ақл билан иш қилмайдиган, ақлга зид, бемаъни ишлар қиладиган, шундай ишларга ёʻл қўядиган.
Эсинг кирмади сен аҳмоқнинг. Бошимизни балога қўйиб, ўзинг бу ёқларда тупроққа қоришиб юрибсан. — С. Аҳмад, Уфқ
2. Ҳақорат ифодалайди.
— Аблаҳ одам экансан! — деди [имом]. — Сиз ҳам аҳмоқ мулла экансиз! — деди Сафар бўзчи. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
- Аҳмоқ қилмоқ Лақиллатмоқ, алдамоқ. Иннайкин, ишим битди, эшагим лойдан ўтди, деб ўзини лақиллатиб кетаверардим. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
от Мўғул ва туркий халқлар қадимий уруғларининг парчаланишидан келиб чиққан турли тармоқдаги ўзаро қон-қардош оилалар бирлашмаси, иттифоқи.
от 1. Илиб олиш, илиб кўтариш учун ишлатиладиган, темирдан ёки дарахтнинг бутоғидан ясалган хонаки айри асбоб; илгак.
Шерали илмоқни яхшилаб ўрнаштиргач, шериклари турган томонга қаради. — С. Кароматов, Олтин қум
Икки азамат йигит темир илмоқлар билан занжирни кўтариб, кема бурнига қўйди. — М. Осим, Карвон ёʻлларида
Файзулла темирнинг иккинчи учини илмоқ қилиб қайиради. — С. Сиёев, Ёруғлик
2. кам қўлл. Эшикнинг беркитиш (очилмайдиган қилиш) мосламасидаги илиб қўйиладиган қисм; илгак.
Кейин чуқур тин олиб, орқасига ўгирилди-да, қўлини солиб, панжара эшик илмоғини туширди. — С. Зуннунова, Олов
3. кўчма Гапнинг замиридаги киноя, шама ёки ғараз.
— Мингбоши бу қочиримдан ҳеч бир илмоқ сезмади, балки бу қочириқ уни яна ҳам очиб юборди деди Шокиржон. — Ш. Ризо, Қор ёғди, излар босилди
У [Гулноз] Зулунбекнинг яқинлашиш учун илмоқ ташлаганига ақли етиб, саволни жавобсиз қолдирди-да, кабинетдан чиқа бошлади. — Ғулом, Тошкентликлар
от 1. Бирлашиб, катта дарё ҳосил қилувчи ҳар бир айрим кичик дарё.
Сирдарё ирмоқлари.
Ёлғиз оққан ирмоқ ҳам фойда келтиради, қизим, ахир, оқиб-оқиб, дарёга қўшилади-ку! — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Ғайратлар пахта тераётган ерларнинг охирида Зарафшон дарёсининг бир ирмоғи — Қорадарё ўтади. — М. Ҳазратқулов, Журъат.
2. Умуман, дарёча, кичик дарё.
Бу водийнинг қуёши ҳам бизники, Бахмал қир-у зумрад ирмоқлари ҳам. — Ғ. Ғулом
Музликлар остидан чиқаётган сув кичик ирмоқ ҳосил этиб оқарди. — С. Кароматов, Олтин қум.
от 1. Унча катта бўлмаган чуқурлик; чуқурча.
2. Кичкина, тор, бежирим.
Қизнинг қошлари ингичка, кўзлари мастона, сузукдан-сузук, бурни бежирим. Оғзи ўймоқ. Лаблари лоларанг. — Э. Самандар, Тангри қудуғи
Таърифлар ичида
7 табор Сўзловчининг турган жойидан узоқлашмоқ, нари кетмоқ; бирор жой (манзил)дан иккинчи жой (манзил) томон ҳаракат қилмоқ, ёʻл олмоқ; наридаги бирор манзилга етмоқ.
бор Сўзловчининг турган жойидан узоқлашмоқ, нари кетмоқ; бирор жой (манзил)дан иккинчи жой (манзил) томон ҳаракат қилмоқ, ёʻл олмоқ; наридаги бирор манзилга етмоқ.
давомлилик Тўхтовсизлик, узлуксиз давом этишлик. Демак, ҳаракатнинг давомийлигини ифодалаш учун маълум даврларга қадар -моқ аффикси билан ясалган ҳаракат номининг ў
қичиқ Қичинишга мажбур қиладиган ҳис-туйғу. Аъзойи баданимга қичиқ турди. Яранинг қичиғи босилди. Бу ҳодиса каптимнинг қичиғини илгари босиб қўйди. Чўлпон, К
арт Нарса юзасига ўрнашган (илашган, юққан) кир, чанг, сув ва бошқаларни ишқаб кетказмоқ. Хонани супуриб, ҳўл латтада артиб тозалади. Ёшлик сап-сариқ олмаларда
пиши Ишлов билан ёки ривожланиб етилмоқ, меъёрига, об-у тобига етмоқ, фойдаланса бўладиган ҳолга келмоқ. Лой яхши пишиди. Ип ҳали пишимабди. [Раис:] Қалай? Ер
Эртаклар
266 та
Халқ оғзаки ижоди
Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис
Халқ оғзаки ижоди
Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек
Халқ оғзаки ижоди
Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета
Шева материаллари
1936 та
Хоразм вилояти · ҳажв этмоқ
ҳажв этмоқ, масхара қилмоқ
Қашқадарё вилояти · Арбамоқ
Олқишламоқ, ундамоқ; руҳини кўтармоқ.
Хоразм вилояти · балог'ат
балог'ат, бо'йга етмоқ
Фарғона вилояти · мо'раламоқ
мо'раламоқ, бошини чиқариб боқмоқ
Хоразм вилояти · бермоқ
Хоразм вилояти · кўрсаткич бармоқ
кўрсаткич бармоқ