Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«LV» boʻyicha 288 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

92 ta
dalv

ot 1. Oʻn ikki burjning biri, Jady va Huk burjlari oʻrtasida joylashgan (q. burj).

2. Shamsiya yil hisobida oʻn birinchi oyning arabcha nomi (22 yanvar — 22 fevral davriga toʻgʻri keladi).

Dalv kirdi — davr kirdi. — Maqol

1264 hijriya, dalv oyining oʻn yettinchisi, qishki kunlarning biri, quyosh botgan, tevarakdan shom azoni eshitiladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
alvon

sft. 1. Qizil tusli, qip-qizil, qirmizi.

Bunda gulning eng asllari, Baxmal gilam, alvon poyandoz. — H. Olimjon

Quyosh terakzor orqasiga botayotgan, gʻarb ufqiga alvon rang shafaq yoyilgan ajib oqshom edi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Chamanda bir goʻzal jonon koʻrindi, Yuzi gul-gul yonib, alvon koʻrindi. — Habibiy

3. Xilma-xil, turli-tuman.

Bir uyadan necha alvon qush uchadi. — N. Safarov, Qahramonning tugʻilishi

Ostimda oʻynaydi yuz alvon otim. — M. Alaviya

  • Qizil alvon Sidirgʻa qizil ip gazlama. Yovariq boʻyidagi yozlik oshxona ustunlariga uzun qizil alvon qoplandi. — I. Rahim, IxlosQizil alvon yopilgan stolga hammadan burun kelib oʻtirib olgan Tojiboy majlisni ochdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Toʻliq maqola →
gʻalva

ot 1. Shovqin-suron koʻtarib qilingan janjal, toʻpolon.

Muncha gʻalva qilasan?

Naq gʻalvalar boʻlardiki, qoʻni-qoʻshni oʻrtaga tushardi. — S. Ahmad, Yulduz

Qutbiddinov ertagayoq Suyarning maktabiga borib, katta gʻalva koʻtarmoqchi boʻldi. — A. Qahhor, Oʻjar

2. Tashvish keltiruvchi narsa, holat; tashvish.

Gʻalvasi koʻp boʻladi — hali unisi kasal, hali bunisi hushidan ketgan, oʻlsa, oʻligini saranjomla! — U. Ismoilov, Saylanma

Butun gʻalvalaring mening boshimda-ku, yana, nima qilib oʻtiribsiz, deysan-a! — S. Zunnunova, Olov.

Toʻliq maqola →
halvo

ot Holva.

Halvo degan bilan ogʻiz chuchimaydi. — Maqol

Sabr qilsang, gʻoʻradan halvo bitar. — Maqol

  • Bu (hali) halvo Hali hech gap emas, chidasa boʻladi. Qor ketgan boʻlsa ham, hali zahri bor. Bu-ku, halvo. — S. Anorboyev, Oqsoy
Toʻliq maqola →
hilva

ot 1. Jussasi ingichkadan kelgan, xipchabel, nozik.

Hilvagina, oppoqqina ekan Hamiyatli qizga oʻxshaydi. — A. Muqimov, Kelin

2. Yalpiz.

Toʻliq maqola →
holva

ot 1. Un, shakar va yogʻdan, baʼzan kunjut, magʻiz qoʻshib tayyorlangan shirinlik, qandolat.

Pashmak holva.

Arava-arava un, guruch, qop-qop bodom, pista, kajavalarda holvalar, qirq-ellik katta-kichik yashikda har xil mevalar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Aylanib, uyda qolgan jujuqlariga qand-qurs, holva, pufak olmoqchi boʻldi. — N. Aminov, Qaltis xato

2. Qiyos mazmunli gaplarda fikr yuritilayotgan narsa, ish, voqea-hodisaning boshqasiga (qiyoslanayotganiga) nisbatan yomon (hech gap) emasligi, undan durust, chidasa boʻladigan ekanligi kabi maʼnolarni bildiradi.

Hali bu-ku holva, qamoqxonadagi — yakka kameradagi yolgʻizlikdan xudoning oʻzi asrasin! — N. Aminov, Yolgʻonchi farishtalar

Mening gunohim oldida sizniki holva-ku — Mushtum

Namangan viloyatiga oʻtdim. Fargʻonadagi mashmashalar holva ekan. — Mushtum

Trassadagi shovqin-suron buning oldida holva ekan. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

  • Suvdan holva yasamoq Boʻlmaydigan ishga urinmoq, bekorga urinmoq. Mamlakatdan chet el kapitalini sitib chiqarmasdan turib xalqni qattiq oyoqqa bostirish — suvdan holva yasayman, deyish bilan baravar. — S. Akbariy, Sevgi bilan tirilgan yurak
  • Oʻgʻilmi, holva? Hasanali ham iljayib, yonchiq kovlashga tutindi va: — Oʻgʻilmi, holva? — deb soʻradi xotinidan. — Oʻgʻil! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Holva degan bilan ogʻiz chuchimaydi Quruq gap bilan maqsad amalga oshmaydi. Darhaqiqat, holva degan bilan ogʻiz chuchimaydi-da Xalq — omi bizning maʼrifat haqidagi gaplarimiz ularning qulogʻiga kirishiga uncha ishonmayman. — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 92 →

Ertaklar

65 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Hammasini koʻrish · 65 →

Sheva materiallari

131 ta
Chelwegey
Fargʻona viloyati · yelvagay

Qo'qonda gelwagey yoki gelwa tezag', ya'ni yengil aqlli odam

albiramaq//alviramaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · dovdiramoq

1. dovdiramoq; sarosimaga tushmoq; 2. alahlamoq.

altatar
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · revolver

esk. revolver

alvonch
Navoiy viloyati · argʻimchoq

argʻimchoq

alvonch
Qashqadaryo viloyati · belanchak
alvonj
Buxoro viloyati · belanchak

Hammasini koʻrish · 131 →