Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«КЎП» бўйича 2328 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

256 та
кўп
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

КЎП ' миқдори меъёрдан ортиқ'. Болалик кунларимда, уйқусиз тунларимда К ў п эртак эшитгандим (Ҳамид Олимжон). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз асли кўп тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 396; Девон, ИИИ, 130; ДС, 317), ўзбек тилида ў унлисининг юмшоқлик белгиси ёʻқолган: кўп > коп

1. Сон, миқдор жиҳатидан, меъёрдан ёки нисбатан ортиқ

Кўп китоб

Кўп одам

Улар биздан кўп

Шунақа кўп латифа, чўпчак, мақол биладики — Саъдулла Сиёев, Ёруғлик

Болалик кунларимда, уйқусиз тунларимда Кўп эртак эшитгандим, Сўзлаб берарди бувим — Ҳамид Олимжон

Кичкина чуғурчуқлар шунча кўп қўндиларки, дарахтларнинг шохлари, қишда қалин қор босгандаги сингари, ерга салом бериб қолди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Вақт эътибори билан ортиқ, узоқ вақт давомида; узоқ

Кўп кутмоқ

Ўзинг биласан, болам. Кўп ўтирма — Ойбек, Танланган асарлар

У [Отабек] Марғилонда кўп тўхтамас, бир кун, узоққа тортилса, икки-уч кун туриб қайтар эди — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

Эсимда бор, кўп бўлди, ёшлик чоғимда шаҳардаги симкорлар иш ташлаганлар — У. Исмоилов, Сайланма

3. Орадан узоқ вақт ўтмасдан, тез-тез, дам-бадам

Мен уни кўп кўраман

Улар бизникига кўп келишади

Бўйим етиб, ақлим кирган сайин, илуларни кўпроқ ўйлайдиган бўлиб қолдим — Ўткир Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

4. Ортиқ даражада, ортиқ; жуда, ғоятда

Боёқиш кўп яхши одам эди, инсофли, ҳамиятли эди — Ойбек, Танланган асарлар

[Қози бойга:] Мингбоши додҳо сизга қилган беадаблигидан кўп пушаймон — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Баҳор, соғинтирдинг ахир кўп узоқ! — Абдулла Орипов, Йиллар армони

5. от вазифасида. Кўп кишилар, кўпчилик. Гап кўп - бирор нарсанинг моҳиятан, амалда аҳамияти катта, жуда муҳим хусусиятларга эга эканини қайд этади. Кўпга бормайди - кўп давом этмайди, узоққа чўзилмайди, тез барҳам топади. Кўпга келган тўй - тўй. Кўпи билан ёки Кўп деганда - кўп бўлса, энг узоғи билан. Кўпни кўрган - кўп воқеа-ҳодисаларни бошидан кечирган, кўп турмуш тажрибасига эга. Худо кўп кўрди - бирор одам ёки нарсадан айрилганда ишлатиладиган ибора

Кўпдан қуён қочиб қутулмас — Мақол

Кўпга келган тўй

Балки шунинг учун кўплар тайёр уй турганда, иморат соламан, деб шаҳар чеккасига югурар — Ўткир Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тиббиётда аниқ ва тез фурсатда диагноз қўйишда гап кўп — Газетадан

Бундай мулойимлик кўпга бормайди — Эргаш Раимов, Ажаб қишлоқ

Хўп десангиз.. кўпи билан уч-тўрт кечада саранжомлаб ташлайман — Абдулла Қақҳор, Қўшчинор чироқлари

Сиз кўпни кўргансиз. Сизни эшицак, ақлимизга ақл қўшилади, отахон, сўзлайверинг — Суннатилла Анорбоев, Оқсой

Гавҳарнинг қаршисида, боя ўзи ўйлагандек, олифта кийинишни яхши кўрадиган қиз эмас, кўпни кўрган, турмушнинг пасту баланд сўқмоқларидан ўтиб келган инсон ўтирарди — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

[Иқбол:] Биргина кўнгил чироғим сиз эдингиз. Худойим сизни ҳам манга кўп кўрса — Н. Сафаров, Уйғониш

Тўлиқ мақола →
КЎПÄД

ўзбекчакўпайтирмоқрусчаумножатьсяинглизчаmultiply

Хазина кўпäдüр қутадур йили Xazina ko‘payadi, uning hayoti baxtga to‘ladi – Умножаться сокровища в казне, и становится счастливой его жизнь (букв. его годы) – Treasure gets more and his life full of happiness. — ҚБН, 171₂; ҚБН, 2226; 86б2

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 256 →

Таърифлар ичида

1726 та
жимма-жимма

жимма-жимма фолк. Кўп-кўп, жуда кўп. Қулоқ сол, тўражон, айтган сўзи-ма, Жимма-жимма ёшим тўлган кўзима. Холбекани мен кўрсацам, тўражон, Кирасига не берасан

босиб-босиб

босиб-босиб такр.с. Кўп-кўп, тўлдириб-тўлдириб. Биттасидан бир қоп олма олар эдим, Анорлардан босиб-босиб солар эдим. А. Мухтор, Асарлар Ичмайман деганимга қарамай,

сув

сув Водород билан кислороднинг кимёвий бирикмасидан иборат рангсиз, ҳидсиз шаффоф суюқлик; табиатда муз ва буғ ҳолида ҳам учрайди, барча тирик организмларнинг ва ко

сквер

сквер Сквер томондан оқиб тушган баҳор суви тротуарнинг зиҳида кўп-лаб ётар, ўша ёқдан келган кишиларнинг лой излари асфалтга муҳрдай босилиб, қуриб қолган эди. П.

Ҳаммасини кўриш · 1726 →

Эртаклар

237 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ҳаммасини кўриш · 237 →

Шева материаллари

107 та
Ғäлäмüз
Бухоро вилояти · очкўз

Кўп ейдиган ва тўймайдиган одам

Снопкäннäн
Қашқадарё вилояти · уй нони

кўпчитиб пиширилган уй нони

абйлайсан
Қорақалпоғистон Республикаси · жала

Кўп ёққан ёмғир

аяқ кўпир
Қорақалпоғистон Республикаси · кўприкча

кўприкча (арава юрмайдиган кичик кўприк)

азавлақ
Қорақалпоғистон Республикаси · озми-кўпми

Озми-кўпми

азавлақ
Андижон вилояти · озми-кўпми

Озми-кўпми

Ҳаммасини кўриш · 107 →

Мақолалар

1 та

Ташқи ресурслар

1 та
Викилуғат
Луғатлар ва маълумотномалар

Ўзбек тилидаги эркин кўп тилли луғат.