Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi
Поиск
По запросу «ITI» — результатов: 548: Толковый
Фильтр
Тип словаря
Словарные статьи
133ot 1. ayn. 1 yozuv.
Ahmad Husayn qingʻir past devor qarshisida toʻxtadi, unda beoʻxshovgina yirik oʻyma bitiklarni oʻqidi. — Oybek, Nur qidirib
Koʻrgazmaga qoʻyilgan tosh bitiklar koʻrinmas edi. M. — M. Doʻst, Galatepaga qaytish
Shohizinda toshlarining bitigini Uqolmasdan qaygʻu chekkan bolaligim. — X. Davron, Bolalikning ovozi
2. Xat, maktub, asar.
—Nasoyimul-muhabbat! — Boburning koʻzlari chaqnab ketdi. — Mir Alisherning bitiklari-ku! — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi
— Hoy chirogʻim, — dedi u [pochtalon], — senga bitik borday edi. — Yu. Shomansur, Qora marvarid
- Koʻzi bitik 1. Koʻzi ochilmagan holda tugʻilgan (baʼzi hayvonlarning yangi tugʻilgan bolasi haqida); Koʻzi bitik yara.
ot 1. Oʻzaro kelishuv, toʻxtam, qaror.
Toʻy tantanasini kechqurun kuyovnikida oʻtkazishga bitim qilingan boʻlsa-da, qiznikida ham qarindosh-urugʻlar, qoʻni-qoʻshnilar limmo-lim edi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Mulla Muhsin oʻz maslakiga, yaʼni fatvosiga teskari boʻlgan bu bitimga qarshi churq etib ogʻiz ochmaydi. — A. Qodiriy, Obid ketmon
2. huq. Taraflar tomonidan rasmiy ravishda tuziluvchi, qabul qilinuvchi ahdnoma, shartnoma, kontrakt.
Bitim tuzmoq. Bitimga kelmoq.
Junayd Xiva xoni bilan boʻlgan bitimdan keyin tinch qoʻymadi, ketimizdan odam yubordi, qoʻliga tushsak, oʻldirmoqchi boʻldi. — J. Sharipov, Xorazm
Tuzilgan bitimga koʻra, Abdulatif Samarqandga yuborildi. — Mirmuhsin, Meʼmor
3. huq. 3 Fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va burchlarini belgilash, oʻzgartirish va bekor qilishga qaratilgan harakati.
Mehnat bitimi. Bir taraflama bitim.
ot Mendeleyev davriy sistemasining I guruhiga mansub kimyoviy element; kumushrang ishqoriy metall.
ot Teriga, badanga biror narsaning tegishi, qitiqlashi tufayli yuzaga keladigan asabiy sezgi.
Qitigʻi tez odam. Qitigʻi yoʻq odam,
Begimxonning qitigʻi zoʻrligidan oʻzini tutolmay voy! deb yoniga tashlandi. — I. Raxim, Chin muhabbat
Buvasining bir tutamgina soqoli yuziga tegib, [bolaning] qitigʻini keltirib kuldirardi. — S. Anorboyev, Oqsoy
- Qitiq pariga (yoki patiga) tegmoq U [Ahmadjon] Aʼzamning tegajoqligini qoralardi: Qitiq parimga tegib nima qilarding! — F. Nasriddinov, Koʻngil
- Qitiq parini (yoki patini) yulmoq Men bularning qitiq patini yulib, rom qilib olmoqchiman. — A. Qodiriy, Obid ketmon
- Qitigʻiga tegmoq Gʻashini, achchigʻini keltirmoq, gʻashiga tegmoq. Sovuq javob Sodiq aminning qitigʻiga tegdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Qitigʻini oʻldirmoq 1. Gʻashi, achchigʻi kelmaydigan, choʻchimaydigan qilib qoʻymoq; Bu qoʻl erish koʻrinmasligi, hurkitmasligi uchun hozirdan uning koʻziga issiq koʻrinish, qitigʻini oʻldirish kerak. — A. Qahhor, Sarob
taql. s. Quruq narsalarni tirnaganda, bir-biriga ishqaganda, kemirganda hosil boʻladigan tovushni bildiradi.
В определениях
14serka Bichilgan erkak echki, axta taka. Toy otga ergashar, qoʻy — serkaga. Maqol Qoʻrqqanidan koʻzlari olayib ketgan koʻk serka jar yoqasiga yetib borib soqolini selkilla
suy 1 Yaxshi koʻrmoq, sevmoq. Haq suygan ishni xalq suyar. Maqol Suluv — suluv emas, Suygan — suluv. Maqol Erkalamoq, erkalatmoq. — Meniyam shu maktabda oʻqitasizmi? — Al
taksa Davlat yoki oʻz-oʻzini boshqarish organi tomonidan aniq belgilangan tovar bahosi yoki mehnat va koʻrsatilgan xizmat haqi miqdori. Tanasi uzun, oyoqlari kalta va qiy
taksa Davlat yoki oʻz-oʻzini boshqarish organi tomonidan aniq belgilangan tovar bahosi yoki mehnat va koʻrsatilgan xizmat haqi miqdori. Tanasi uzun, oyoqlari kalta va qiy
badburush Yuzi, basharasi burushgan. Gulsanam qamchi zarbidan chinqirib, oʻrnidan turgan edi, badburush bir kishi uni qisqichday qoʻllari orasiga oldi. S.Karomatov, Bir t
tozi Oyoqlari ingichka, tumshugʻi uzun, xipcha, yugurik ov iti. Har yerning tulkisini oʻz tozisi bilan ovlar. Maqol Xohlasa, qarchigʻayini qoʻliga qoʻndirib, tozi itni er
Сказки
245
Устное народное творчество
Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Устное народное творчество
Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis
Устное народное творчество
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Устное народное творчество
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Устное народное творчество
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Устное народное творчество
Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff
Диалектные материалы
156
Toshkent viloyati · kirpitikan
kirpitikan
Xorazm viloyati · ro'mol
boshdagi r tovushi cho'ziq r: tarzida eshitiladi
Qashqadaryo viloyati · uy noni
koʻpchitib pishirilgan uy noni
Fargʻona viloyati · ohaktosh
Eritilayotgan choʻyanni suyultirish uchun eritmaga qoʻshiladigan tosh
Qashqadaryo viloyati · soqqa o‘yini
belgilangan chiziq ustiga ost-ust qilib terilgan soqqa bilan ma’lum masofadan urib yiqitish va marradan chiqarish o‘yini
Andijon viloyati · anjomasozlik
Anjoma yasash kasbi; Andijonda suvluqsozlik deb ham yuritiladi