По запросу «IRQ» — результатов: 309: Толковый
ot 1. esk. Nasl, zot.
2. Kishilarning koʻz, soch va teri rangi, yuz-bosh tuzilishi va shu kabilar nasliy belgilari bir xil boʻlgan, tarixan shakllangan har bir guruhi.
Turli irqlarga mansub kishilar huquqiy tenglik asosida tez-tez uchrashib turish va hamkorlik qilish imkoniyatiga egadirlar. — Gazetadan
Bunda bor qancha irq va qancha millat. — E. Vohidov
sft. Irqqa xos; irqqa oid (
Irqiy belgilar. Irqiy nazariya.
Men irqiy va milliy ayirmalar hamda kamsitishlar odamlarni eng zaif jonivordan kuchsiz va mute qilib tashlagan oʻlkalarni koʻrganman. — Zulfiya, Choʻqqilar
ot Irqchilik tarafdori, irqchilik siyosatini yurgizuvchi.
U toshkentlik Sobir — Sardor fashistlarni qildi xarob, Goʻrsiz yotgan irqchi — murdor Osiyodan oldi javob. — M. Shayxzoda.
ot Irqlar teng emas, shuning uchun goʻyo “oliy”, sara irqlarning past irqlar ustidan hukmron boʻlishi tarixiy zaruratdir, deb daʼvo qiluvchi nazariya va siyosat.
Mustamlakachilik bilan irqchilikka barham berilishi shart va barham beriladi ham. — Gazetadan
taql. s. Burun tortganda yoki yigʻlaganda dimogʻdan chiqadigan uzuq-uzuq ovoz.
Pirq etib yigʻlab yubordi.
QIRQ 'oʻttiz bilan ellik oraligʻidagi oʻnlik miqdor'. Q i r h i g a chidagan h i r h biriga ham chida (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïrïq tarzida talaffuz qilingan (ДС, 446), keyinroq qïrq shakli yuzaga kelgan (Devon, I, 333); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïrïq > qïrq > qirq. Bu soʻz oxiridagi — (ï)q qismi feʼldan ot yasovchi qoʻshimcha boʻlsa kerak, lekin manbalarda bu yerdagi maʼnoni anglatuvchi qïr— feʼli oʻz aksini topmagan
1. snq son 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch
Qirq kishi
Qirq metr gazmol
Qirq soʻm pul
Qirq tonna yuk
Qirqdan uchni ayirmoq
Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol
Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol
Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol
Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
2. etn. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim
Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964
taqiqla Man etmoq, qatagʻon qilmoq, taqiq qilmoq. Chekishni taqiqlamoq. Bizda yoʻq chegara, din-u irq-u rang — Aql taqiqlagan barcha jaholat. Gʻ. Gʻulom Menga zov boshiga
farang esk . 1 ayn. fransuz. Farang tiliga ham usta deb eshitaman. K. Yashin, Hamza Kim farangu, kim habash, Irq talash, imon talash. E. Vohidov, Muhabbatnoma Yevropalik,
sariq Somon, zarchuva, tilla kabi narsalar tusidagi rang. Sariq ipak. Och sariq rang. Toʻq sariq. Daraxtlardagi sariq barglar toʻkilib tugalgan, yer yuzi oʻzining qishki
sariq Somon, zarchuva, tilla kabi narsalar tusidagi rang. Sariq ipak. Och sariq rang. Toʻq sariq. Daraxtlardagi sariq barglar toʻkilib tugalgan, yer yuzi oʻzining qishki
Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin
Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq
Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.
Bu ertakda podshohning oʻz xotinlaridan birini qoʻyib yuborishi va keyinchalik uning oldiga mehmonga borishi haqida hikoya qilinadi. Suhbat davomida xotin podsh
Arraning beda qirqishga moslab yasalgan formasi
