Qidiruv

sft. Lirik asar yozadigan, his-hayajonli sheʼrlar yozadigan shoir.

sft. 1. Oʻlmagan, hali yashab turgan; hayot, barhayot.

Ikkita tirik katta baliqning boʻgʻzidan kanop oʻtkazib, hovuzga tashlab qoʻyildi. — Mirmuhsin, Soʻgal

E, onajonginam, qani endi, sen ham shu yerda tirik boʻlsang-u, oʻz oʻgʻlingning qanday odam boʻlganini koʻrsang, deb xayol qildi [Elmurod]. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Alhamdulilloh, koʻrdim, tirik ekansan, noqobil bolam. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Oʻsimlik yoki hayvonot dunyosiga oid; jonli.

Tirik tabiat. Tirik organizm.

3. Oʻzining yangi vaqtdagi koʻrinishini, tarovatini yoʻqotmagan, soʻlmagan (oʻsimlik, uning guli, mevasi va shu kabilar haqida).

Sabzining tirik-tirigini terib olmoq. Bodring suvda tirik turadi.

4. Kuch-quvvatini yoʻqotmagan; bardam, tetik.

[Buvim] Tirikkina kampir, hassa tutmaydi. — Oybek, Bolalik

5. Tiyrak; sergʻayrat, harakatchan.

Hamida oʻn olti yoshlardagi tirik, quvnoq qiz. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi

6. koʻchma Yashayotgan, saqlanib qolgan, jonli, barhayot.

Azim togʻa bilan suhbatlashgan odam uni tirik tarix deydi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Bu taxt-u saltanatlar benom-u nishon yoʻqolur, faqat meʼmor-u musavvirlar yaratgan zoʻr sanʼat asarlari tirik qolur, degan aqidalar bizga maʼlum. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

7. koʻchma Yaxshi pishib yetilmagan (asosan ovqatga solingan don haqida).

Mastavaning guruchi tirik, bir oz qaynasin. Mosh hali tirik.

Xayolim qochib, kabobni qayish qilib qoʻyibman. Osh ham tirik boʻlibdi. — P. Qodirov, Qadrim

sft. 1. zid. Hajmi, oʻlchamlari, qiymati jihatidan nisbatan katta; mayda.

Yirik marvarid. Yirik guruch. Yirik tom-chi. Yirik olma. Yirik pul.

Ahmad tan-bal qahr bilan oʻrnidan turdi va yirik tishlarini irjaytirib qoʻshib qoʻydi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Daraxtlar pakana, mevasi moʻl va yirik. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oqshom tushib, tashqari qorongʻilashib qolgan, gupullatib yirik-yirik qor yogʻar edi. — Gazetadan

2. Katta kuch-qudrat va imkoniyatlarga ega boʻlgan, koʻlami keng; katta.

Yirik korxona. Yirik xoʻjalik.

Zomin gʻallachilik xoʻjaligi hududida yirik suv ombori qurishga kirishildi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Bugungi Toshkent — yirik sanoat, fan va madaniyat markazlaridan biri. — Saodat

3. Eʼtibori, ahamiyat darajasi yuqori, ortiq boʻlgan; katta.

Yirik anjuman.

Mamlakatimiz hayotidagi biron-bir yirik voqea yoʻqki, unda xalqlar doʻstligi, birodarligi namoyon boʻlmagan boʻlsin. — R. Fayziy, Taʼzim

Bobolarimizning tabiiy fanlarni taraqqiy ettirish borasidagi muvaffaqiyatlarining siri esa fanda yirik kashfiyotlar yaratishdek mushkul va mashaqqatli ish boʻlib qoldi biz uchun. — S. Karomatov, Oltin qum

4. Oʻz ishi, faoliyati yoki taʼsiri bilan koʻzga koʻringan, shuhrat-obroʻ qozongan; atoqli; nufuzli.

Yirik mutaxassis. Yirik odam. Yirik adib.

Sobirni bunga dadasi — yirik matematik Sultonov undagan edi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Xadicha Sulaymonova ajoyib inson, yirik jamoat arbobi, yaxshi ona edi. — Saodat

sft. 1. Chirigan, chirib ishdan chiqqan, yaroqsiz holga kelgan.

Chirik paxta. Chirik tish. Chirik olma.

Yigit chirik ogʻochlar tirqishidan pastga qaradi. — S. Siyoyev, Avaz

Chirik somon va goʻng hidi [Saidning] dimogʻiga urildi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

2. ot Narsalarning chirigan joyi.

Olmaning chirigini olib tashlamoq.

3. koʻchma Oʻlib, yoʻq boʻlib borayotgan, halokatga yuz tutgan; nosogʻlom; eski, buzuq.

Chirik nazariya.

Drama yozganda, mavzuni turmushimizning naq chirik bir joyidan olmoq va uning ila barobar adabiyot tarozisiga solib yozmoq kerakdir. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

ot 1. ad. Badiiy adabiyotning uch asosiy turlaridan (epos va drama bilan) biri boʻlib, unda borliq muallifning chuqur, joʻshqin ichki kechinmalari, his-tuygʻulari, fikr-mulohazalariga yoʻgʻrilgan holda, ichki sheʼriy monolog tarzida aks ettiriladi.

Lirikaning oʻziga xos adabiy jins sifatidagi tabiati uning janr qiyofasida ham aks etadi. — OʻTA

Emotsionallik va ratsionallikning bu xildagi organik uygʻunligini lirikaning yozilmagan qonuni deyish mumkin. — UTA

2. Shu turga mansub asarlar majmui.

Navoiy lirikasi. Pushkin lirikasi.

Kecha oxirida havaskorlik toʻgaragining aʼzolari Furqat lirikasidan konsert berdilar. — Gazetadan

ot Qattiq yigʻi ovozi.

Oyimbibi bu oʻkirikdan bir choʻchib tushdi, keyin shoshilib oʻrnidan turdi-da, oshxonaga kirib ketdi. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Haqqul ota Yuragining bir parchasi uzilganday, siynasidan qattiq oʻkirik chiqarkan, Zuhra buvi qoʻrquvdan esini yoʻqotganday boʻlardi. — H. Nazir, Suv gadosi — oqpadar