Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ИЧ» бўйича 3222 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

1229 та
ич
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Ички бўшлиқ; таш.

Чодирнинг ичи. Оғизнинг ичи.

Офтоб билан тўлган кенг деразали уйнинг ичи ойдин. — С. Айний, Қуллар

2. Нарсаларнинг буюм элтадиган қисми; сирт.

Ариқнинг ичи. Қопнинг ичи. Бош ёрилса, бўрк ичида. — Мақол

Сумкасини титкилаб, ичидан икки-уч хил дори олди, уларни уста Баҳромга бериб, қачон, қандай ичишни тайинлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Нарсанинг ички қисми, ораси.

Ноннинг ичи. Хамирнинг ичи. Тарвузнинг ичи. Ичи қуртлаган олма. Қопдаги буғдойнинг ичи.

4. Ошқозон, қорин, меъда.

Кўзинг оғриса — қўлингни тий, ичинг оғриса — нафсингни тий. — Мақол

Жонфиғон бюллетен олгани докторнинг олдига чилимнинг сувини ичиб, лоҳас бўлиб кирган экан, доктор ичини чайқабди. — А. Қаҳҳор, Жонфиғон

5. Кишининг ички, руҳий дунёси; кўнгил, юрак, дил, қалб.

Ота ичидан ўтганини ўзи билади. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

— Тўғри, Ўктам менга ёқади. Бироқ ҳаммадан бурун одамнинг ичи керак, — деди Комила. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Элмурод унинг ҳаракатларига беихтиёр разм солиб ўтирди. Назарида, соқоли хийла оқариб қолган бу одамнинг важоҳати заҳарли, ичини қандайдир алам ўртаган кўринди. — П. Турсун, Ўқитувчи

6. Эгалик ва макон келишиклари шаклида (ичига, ичида, ичидан) кўм. взф.

Ҳафта ичида. Уй ичидан ғалати овоз эшитилди.

  • Ичи ачимоқ (ёки куймоқ) Хафа бўлмоқ; ачиниб куймоқ. Элчиевнинг, қизига ичи ачирди. — Э. Аъзамов, ЖавобЁнверида уларнинг мунозарасини чўчиброқ кузатиб турган деҳқонларнинг юзида Авазга хайрихоҳлик кўриб, ичи куйди, баттар ғижинди. — С. Сиёев, Ёруғлик
  • Ичи пишмоқ (ёки қизимоқ) 1. Зерикмоқ. Уйда ўтиравериб, ичим пишди;Баъзи бировлар ичи пишиб, гоҳ ёʻлга қарашади, гоҳ тоққа чиқиб қилинадиган ишларни ўзларича чўтлашади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Ич-ичидан Юракдан, қалбдан, чин дилдан. Ич-ичидан севинмоқ. Ич-ичидан таҳсин ўқимоқ.Уларни кузатиб ўтирган Сунбулхон ая ич-ичидан қувонарди. Мирмуҳсин, — УмидАсрор эса ич-ичидан ғижиниб, асабийлашарди. — Ёшлик
  • Ичи қора Дили бузуқ, бировнинг бахт-қувончини кўролмайдиган; ҳасадгўй. Яхши, ўша Ҳомидни сен қандай одам, деб ўйлайсан? [деб сўради Юсуфбек ҳожи]. — Қўланса сўзли, ичи қорароқ бир йигит эди, — деди Ҳасанали. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Ич(и) га ютмоқ Ошкор этмаслик, ўзида сақламоқ (гап, сўз ва шу кабиларни). Азизим, эй жафокаш халқ, бардошингга минг таҳсин, Чиқармай ичга ютдинг, кўздаги ёшингга минг таҳсин. — Воқиф.
  • Ичидан пишган Сирини ҳеч кимга билдирмайдиган, ўз ишига пишиқ; қув. Унинг ҳаракати ва товланишидан ичидан пишган, уддабуро экани дарров сезилди. Шуҳрат, — Шинелли йиллар
  • Ичини бўшатмоқ Кўнглидагини айтиб, руҳан енгилланиб олмоқ. Унинг гапирмаганига Жуман аламда қолди Аччиқ ҳақиқатни юзига солиб, рўй-рост сўка қолмайдими? Қизиғида Жуман ҳам ичини бўшатиб оларди. — А. Мухтор, Туғилиш
  • Ичини мушук (ёки ит) таталамоқ (ёки тирнамоқ) Руҳан безовталанмоқ; кўнгли нотинч, ғаш, безовта бўлмоқ. Бу пайт Саидғозида ҳам Хўжабековга ачингудек ҳол қолмаганди: ичини мушук таталарди. Аммо сирини бой бермади. — С. Анорбоев, Оқсой
  • Уй ичи Оила аъзолари; оила, хонадон. Уй ичингиз омонлик, бир гап бўлса, Ўтар бобом хабар берар экан. — С. Сиёев, ЁруғликҚанча меҳнат, қанча машаққат! Ёлғиз ўзи эмас, бутун уй ичи билан ишлаган, албатта. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
ичак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Турли шакл ва ҳажмдаги ичакларнинг умумий номи.

Ингичка ичак. Ёʻғон ичак. Аччиқ ичак. Тўғри ичак.

Тупроққа қоришган каллалар, узилган қўллар, ерда чўзилган олачипор ичакларни кўраркан, унинг кўзлари қинидан чиқаёзди. Ойбек, — Қуёш қораймас

2. Резинка ёки брезентдан ясалган трубка, шланг.

Икки эпчил йигит бочкани салқинга олиб, резинка ичак билан косаларга пиво қуя бошлади. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Ишчилар узун резинка ичакни у ёқдан-бу ёққа судраб, чанқаб қолган гулларга, чанг ўтира бошлаган дарахт баргларига сув сепишарди. — П. Қодиров, Уч илдиз

  • Аччиқ ичакдай чўзилмоқ Жуда чўзмоқ (чўзилмоқ). Гапни аччиқ ичакдай чўзиб ўтирмайман. — ГазетаданЛўлилар бригадаси аъзолари билан ўтказилган суҳбат ўша куни аччиқ ичакдек чўзилиб кетди. — Н. Сафаров, Лўлилар
  • Ичак узди Жуда қаттиқ кулдирадиган. Оқшом Абдураҳим монтёр яна келди. Бу маҳал дўконда устанинг ичак узди аскияларига ишқибоз жўралар бор эди. — ГазетаданАвазнинг эски қадрдони, асли зотини ҳам, ёшини ҳам аниқлаб бўлмайдиган Ҳасан қайғичи хон амалдори ҳақида ичак узди ҳангомалар айтарди. — С. Сиёев, Ёруғлик
Тўлиқ мақола →
ички
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Ич қисмда, ичкарида жойлашган; ичкариги, ичкаридаги.

Ички ҳовли, Ички эшик.

Ойқиз Олимжондан келган хатни нимчасининг ички чўнтагига яширди-да, дарров ўрнидан турди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

2. Ич қисм (томон)га оид; ташқи.

Журналнинг ташқи ва ички безалиши изчил такомиллаштириб борилмоғи керак. — Газетадан

Бинонинг ички пардози ҳали унча битмагани учун чойхона ҳали бу ерга кўчмаган, бино ҳозирча клуб вазифасини ўтаб турар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Мамлакат, давлат, ташкилот ва шу кабиларнинг ўз ичида ва ўз иши билан боғлиқ бўлган.

Давлатнинг ички ишлари. Ички имкониятлар. Ички низолар. Ички ва халқаро ҳаётга оид масалалар.

4. Кишининг руҳий дунёсига, кечинмаларига оид.

Унинг оқиш юзи ички кечинмаларини узлуксиз акс эттирарди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Кишининг ички ҳиссиётини юзидаги ўзгаришлардан тезда пайқаб олувчи Исломхўжа қизидаги алам-изтиробнинг изларини дарҳол сезди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Аравакашнинг ички ҳолатини сезиб турган Бадиа чидаб туролмай, дарҳол отасини туртди: — Сув берайми, ота? — Мирмуҳсин, Меъмор

5. (-лар қўшимчаси билан) Темурийлар, бобурийлар ва шайбонийлар салтанатида ҳукмдор саройида хизмат қилувчи навкарлар, хос қўшинлар; ҳукмдорга яқин мулозим ва беклар.

Шайбонийхон кўшкнинг юқориги қаватида пешин намозини ўқиб бўлган ҳам эдики, ясовул кириб, Султон Али Мирзо бир неча ичкилари билан қалъадан хон ҳузурига келганини айтди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

  • Ички аъзолар Одамлар ва ҳайвонлар гавда (тана)сининг ички бўшлиқларида жойлашган ва ўзига хос бир ёки бир неча вазифа бажарувчи аъзолар.
  • Ички касалликлар 1. Ички аъзолар касалликларининг умумий номи;
  • Ички кийимлар Очиқ баданни ёпиб туриш, тер ва бошқалар ажралмаларни шимиб олиш ва шу кабилар учун хизмат қиладиган, бадан билан ташқи энгиллар оралиғида фойдаланиладиган (кийиладиган) гигиеник кийимлар.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 1229 →

Таърифлар ичида

532 та
илиқ-милиқ

илиқ-милиқ с. т. Бир оз илиқ. ич-кари кирди, илиқ-милиқ шавлани косага сузди. А. Мухтор, Чинор

фахрли

фахрли Ҳурмат, шон-шараф келтирадиган; фахрланса арзийдиган; шарафли. Оналаримизнинг кундалик, тинимсиз меҳнати фахрли ва олижаноб меҳнатдир. Саодат Фахрли касб эгаси

ЕŠ=

емоқ – есть – эат. Мüсüлман қарïšтï иčин эт еšин – Мусулмонлар бир-бири билан курашди, ич-этини ейишди – Мусульмане в замешательстве, поедают друг у друга плоть – М

мансуб

мансуб Қарашли, тегишли, тааллуқли, оид, кирадиган. Умуртқалилар синфига мансуб жонивор. Галогенларга мансуб элемент. Юқори табақага мансуб одам, Девонбегилар авлодига

Ҳаммасини кўриш · 532 →

Эртаклар

321 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ҳаммасини кўриш · 321 →

Шева материаллари

1137 та
Бодом бармоқ
Хоразм вилояти · кўрсаткич бармоқ

кўрсаткич бармоқ

Чопқи
Фарғона вилояти · Чопқи

темирчиликда - го'шт чопиш учун темирдан ясалган асбоб; ошпичоқ

Чор
Тошкент шаҳри · Чор

пичоқчиликда — тақани тешганда чиққан темир увоқлари

Чорси кумуш
Фарғона вилояти · Чорси кумуш

пичоқчиликда қушпичоқ (качкарт) нинг дастасига ёпиштирилган чиройли бир металл бо'лак

ДУКАРТ, дўкарт, дўкат
Фарғона вилояти · дукарт

чилангарликда - қайчининг, ко'пинча соч олинадиган кичкина тури. Буни яна юпқароқ газлама ва қог'оз кесиш учун ҳам ишлатилади

Ҳаммасини кўриш · 1137 →

Ташқи ресурслар

3 та
Ўзбек тили корпуси
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек тилининг электрон корпуси: сўзшакл, лемма ва бирикмалар бўйича қидирув, конкорданс, морфологик таҳлил; параллел ва таълимий корпуслар.