Қидирув

от 1. геогр. Дарё ёки кўлга қуйиладиган, уни ташкил этадиган ирмоқлар мажмуи ҳамда шу дарё ёки кўл атрофидаги мазкур ирмоқлардан сув оладиган ҳудуд (территория).

Амударё ҳавзаси. Иссиқкўл ҳавзаси. Чирчиқ ҳавзаси.

Наймандан тортиб то Мирзаоролгача дарё бўйидаги ерларни авваллари эккан деҳқонлар дарё бўйидаги қаторасига кетган катта-кичик бешта ҳавзага ўрнашган бўлиб, бу ҳавзаларнинг ҳар бири бир маҳалла, ҳаммаси Капсанчилар қишлоғи деб аталади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Сув ёʻлини тўсиш, тўғон қуриш ёʻли билан ҳосил қилинган катта сунъий кўл; сув омбори.

Қайроққум сув ҳавзаси.

Бу сув ҳавзалари, каналлар сув омборлари ва дарёларни лойқа босишига сабаб бўлиб, халқ хўжалигига маълум зарар етказмоқда. — Фан ва турмуш

3. геол. Тошкўмир, руда каби ерости бойликлари кўп бўлган кенг бир ҳудуд.

Тошкўмир ҳавзаси. Руда ҳавзалари.

4. Атрофи баланд, ўртаси товоқ шаклидаги паст, кенг майдон.

Бу пастқамлик хийлагина катта ҳавза бўлиб, унинг теварак-атрофида паст-баланд уйлар, эгри-бугри деворлар, булар орасида сўппайиб турган якка-дукка дарахтлар кўринар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. с.т. қ. Бассейн.

Республикамизда стадионлар, сузиш ҳавзалари спорт майдончалари сони муттасил кўпайиб бормоқда. — Газетадан

Талабалар маданият саройи, спорт комплекси, сузиш ҳавзаси хизматидан бемалол фойдаланадилар. — Газетадан

жуғрофий ва экологик изланишларда қўлланиладиган усуллар йиғиндиси бўлиб, асосида жуғрофий қобиқнинг континуаллиги тушунчаси ётади. Бунда сув оқими асосий бирлаштирувчи (интеграцион) омил ҳисобланади. H.yo.-га кўра жуғрофий қобиқнинг фазовий тузилиши ҳар хил даражали ҳавзаларнинг иерархия тизими сифатида тасаввур қилинади. H.yo. баланс ҳисоб-китоблари учун қулайдир. Бунда ҳавза майдонига тушадиган ёғинлар – баланснинг кирим, дарё оқими эса – чиқим қисмини ташкил қилади. Шу билан биргаликда бундай ечимни қўллаш зол ва карст ҳодисалари ривожланган ҳудудларда маълум даражада чеклангандир.

сув ҳаракатининг сустлиги ёки унинг буткул ҳаракацизлиги билан тавсифланувчи қуруқликнинг ботиқ қисмида жойлашган сув обекти; одатда табиий сув ҳавзаларини, яъни чуқурликда табиий равишда йиғилган сувларни (кўллар, кенг маънода денгиз ва океанлар) ва сунъий сув ҳавзаларини — ер юзасидаги сунъий ёки табиий чуқурликларда атайин тўпланган сувларни (сув омборлари, ҳовузлар) ажратадилар.

муайян дарё ёки кўлга ер юзи ва ер ости сувлари оқиб тушадиган ҳудуд. С.й.ҳ. сув айирғич билан чегараланган.

саёз, яхши исийдиган, маҳсулдорлиги юқори ва биоген элементлар миқдори мўллиги билан ажралиб турувчи сув ҳавзалари.

тўғон, дамба, шлюз ёки бошқа тўсиқ билан чекланган сув ёхуд ботқоқлик массаси.