от 1. Сон, миқдорни белгилаш учун рақамлаб аташ; саноқ, санаш.
Оғзаки ҳисоб. Ҳисобда янглишмоқ.
Ясовулбоши ҳисобидан янглишмай, ўлим калтагини санайди. — С. Сиёев, Ёруғлик
Қирмоқдаман фашист ўғрини, Ҳисобимда ҳозир юз ўттиз. — Р. Бобожон.
Сенинг ҳисобингга тўғри келадими? Агар олган ҳисобимиз тўғри чиқса, бу гал унинг [Отабекнинг] Марғилонга қуруқ қатнаб юришининг еттинчи қайтаси эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
2. Ҳисобда бўлгани; миқдор, саноқ.
Ҳашарда қатнашаётганларнинг ҳисоби. Фермадаги қўйларнинг ҳисоби. Оларда ҳисоби — тўққиз, Берарда саноғи — ўттиз. — Мақол
Рус шаҳарларига бориб савдо қилувчилар Туркистонда жуда оз ҳисобда бўлиб — А. Қодирий, Ўтган кунлар
3. Кимса ёки нарсаларнинг мавжудлигини, миқдорини белгилаш рўйхатидаги, унда қайд этилувчи мажмуи; қайд этилувчилар (этилганлар), борлар гуруҳи, қатори.
Инвентар ҳисоби. Ҳисобга киритмоқ. Ҳисобдан чиқарилмоқ.
Ҳали бу ҳисобга фуқародан ўлдирилган бечоралар кирмайди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Боягиси ўн биттамиди? Мана шу сўнггисини ҳисобга ёзинг — Шуҳрат, Шинелли йиллар
4. айн. Ҳисоб-китоб 5.
У [Отабек] ўзининг душманларини ўлдириш учунгина Марғилонга қатнаб юрган экан, ҳисобини тугатди-да, бедарак кетди-қолди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
5. Ўзаро келишув, битимга кўра олинадиган улуш, ҳақ.
Марғилондан арава миниб келувчи ёлланган киши бўлиб, Тошкентга келишининг эртаси куни ҳисобини олган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
6. (асосан эгалик, жўналиш келишиги ва чиқиш келишиги қўшимчалари билан) Кимса, жамоа ва бошқалар тасарруфида, унинг ихтиёрида бўлган нарса, моддий бойлик, озиқ-овқат, пул ва шу кабилар
Гапнинг қисқаси, ўзга халқлар ҳисобига яшади. — С. Кароматов, Олтин қум
Энди командировкага ҳам ўз ҳисобингиздан бориб келасизми? — С. Нуров, Нарвон
7. Кўпчиликка ёки кимсага қилинган, бўлган ишлар ҳақида бериладиган маълумот.
Кейин қўли билан пешонасини сиқди-да, ҳисоб беришга бошлади қалтираган кўллари билан чўт қоқди. — Ойбек, Танланган асарлар
Отни бир оз совитдим, беда солдим, —
Қобил, биров ундан: Нима қилиб юрибсан? деб сўраётгандай, ҳисоб берди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
Меҳмонхоналардан бирида Мирзакаримбой ўз гумаштасидан ҳисоб олар эди. — Ойбек, Танланган асарлар
8. кам қўлл. айн. Ҳисобот.
Раҳбарнинг ярим йиллик ҳисоби.
Менинг икки оёғимни бир этикка тиқиб, ҳисобимни қўйишлари мумкин. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
9. эск. айн. Арифметика.
Янги мактаблар очиб, Қуръони карим ва бошқа диний дарслар билан бирга, жуғрофия, тарих, ҳисоб каби илмларни ҳам таълим берайлик. — Ойбек, Танланган асарлар
Иккинчи дарсда Зоҳидов деган ёшгина бир йигит ҳисобдан дарс берди. — П. Турсун, Ўқитувчи
10. махс. Ҳисоблаш, ҳисоблаб чиқиш натижаси.
Баъзан у узундан-узоқ ҳандасавий ҳисобларни қоғозга ёзиб қолар, яна ўйчанлик билан қамиш қалам орқасини ғажий бошларди. — Мирмуҳсин, Меъмор
11. И Бирор нарса учун тўланадиган пул суммаси қайд этилган ҳужжат.
Ҳар бир студент-қурилиш отрядида иқтисод ва ҳамкорлик шахсий ҳисоблари очилган. — Газетадан
12. бух. Бирор муассаса, ташкилот ва шу кабиларда бухгалтерия иш-муомаласини олиб бориш (юритиш) учун хизмат қилувчи молиявий операция, шунингдек, ҳужжатлар.
13. Спорт ўйинида томонлар очкосини белгиловчи рақамлар (рақамларда ифодаланувчи сонлар) нисбати.
Ўйинда ҳисоб тенглашди — 2:2. Бу гал 5:2 ҳисоби билан меҳмонлар ғалаба қилишди.
14. Гап охирида (кесим таркибида) деса бўлгудек, деярли маъносини билдиради.
Газ қуритадиган саккизта насоснинг ҳаммаси монтаж қилиб бўлинди ҳисоб. — Газетадан
На хотин, на бола-чақа. Дунёдан тоқ ўтдик ҳисоб. — Ойбек, Танланган асарлар
Элчиев Рўзиев билан унчалик яқин эмас, ош-қатиқ бўлган жойи ҳам ёʻқ ҳисоб. — Э. Аъзам, Жавоб
15. Бирор иш, хатти-ҳаракатнинг қаноатланарлилигини, ўрнига ўтишини билдиради.
Оёғингизга қўй сўйсак арзийди, Юсуфжон ака. Бу ҳисоб эмас, ҳовлига борамиз — К. Яшин, Ҳамза
16. с. т. Илож, чора; имконият.
Дарёдан ўтишнинг ҳисоби борми?
Қайтай десам — қувади, ўтиб кетишнинг сира ҳисоби ёʻқ — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Дардим ичимда. Бир олдингизга бориб, юрагимни ёзиб келаман дейман, сира ҳисобини қилолмайман. — Р. Файзий, Ҳазрати инсон
17. фолк. Нима қилиш, иш-фаолият режаси, иш олиб бориш ёʻли.
Бу сўзни қиз эшитиб, ақлини йитириб, ҳисобини йитириб, шошиб қолди. — Муродхон
18. 3-ш. эгалик ва ж.к. шаклида — (ҳисобига) кўм. взф. Асос, сабаб, қарашлилик каби муносабатларни ифодалайди; эвазига, учун, туфайли.
Катта меҳнат ҳисобига шундай натижаларга эришилди.
Бу йил узумдан биринчи маротаба давлат ҳисобига ҳосил йиғиб олинди. — Ўзбекистон қўриқлари
Оғир минутларда биз фақат солдатларимизнинг мардлиги ва қатъийлиги ҳисобига душманни тутиб турардик. — Н. Сафаров, Оловли излар
- Ўрта ҳисобда 1. Ўртача ҳисоб билан айтганда. Жамоа ўрта ҳисобда йигирма беш сентнердан ҳосил олади. — Ҳисобга олмоқМажлис қатнашчиларини ҳисобга олдим ;Ака-ука Ҳасанбек, Ҳусанбек, томда ишлаётган гуржи ва пастдаги икки йигитни ҳисобга олмаганда, қурилишда одам ёʻқ эди. — Мирмуҳсин, Меъмор;Самарқанд ҳокими этиб тайинланган амирзоданинг ғоятда ёш эканини ҳисобга олиб шоҳ Малик Тархонни унга маслаҳатгўй ва ҳимоячи этиб тайинлади. — Мирмуҳсин, Меъморректорат ҳам унинг иккита имтиҳондан қарзи борлигини ҳисобга олиб, бу қарорни тасдиқлаганди. — Ў. Ҳошимов; Қалбингга қулоқ сол
- Ҳисоби ёʻқ Сон-саноғини белгилаб бўлмайдиган (белгилаш қийин) миқдорда, жуда ҳам кўп; беҳисоб, ҳисобсиз. Хизмат қилар ҳисоби ёʻқ сипойи — Баҳром ва Гуландомбир томондан кириб келаётганларнинг ҳисоби ёʻқ. — К. Яшин, Ҳамза
- Ҳисобига етмоқ Қишлоқ кулбаларининг чети кўринмас, ҳовлиларнинг ҳисобига етиб бўлмасди. — Ўзбекистон қўриқлари
- Ҳисоб дафтари 1. Шахс, нарса ёки сон-миқдор қатори қайд этилувчи дафтар. У тирмашиб, хирмонга чиқа бошлади тарози ёнида турган Талъат уни кўриб қолди шекилли, ҳисоб дафтарини пахта устига ташлаб, чопиб келди — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол;— Ҳай, майли менда одамгарчилик бор, — дейди-да, ҳисоб дафтари билан чўтни олади. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Ҳисоб қилмоқ У савдогарни ўз ҳузурингизга олиб келиб, ҳисобни ўзингиз қилганингиз хўброқдир. — Бўтакўз
- Ҳисобни очмоқ Ўйинда биринчи бўлиб 1 рақами билан қайд этилувчи амални бажармоқ. Масалан, биринчи тўпни киритмоқ. Ўйиннинг ўттиз тўққизинчи минутида Боқи ҳисобни очган эди. — Р. Азизхўжаев, Яшил чайла
- Бир ҳисобда Бошқа томондан олиб қараганда; бир жиҳатдан. Бир ҳисобда, айтмаганимиз дуруст бўлди.Бир ҳисобда, дадамнинг ухлаб қолгани менга яхши бўлди. Победада бир ўзим маза қилиб кетаман — С. Аҳмад, Чўл бургути