Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ГАРД» бўйича 153 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

29 та
гард

от 1. Чанг, ун, кўмир кабиларнинг юқи.

Ун гардин

Тегирмонга кирганнинг кипригига гард илашади. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

дўл тагида шўх айланаётган ялпоқ катта тош атрофидаги ун гардларини сидирар, тегирмон тошининг ғув-ғувида ҳеч нарса эшитилмасди. — Ш. Тошматов. Эрк қуши.

2. Доғ, нуқсон.

Муборак номига гард юқтирмай яшамоқ.

3. Зарра, белги, асар, нишон.

Рўпарамда чордана қуриб ўтирган бу ажойиб мўйсафиднинг бошига йиллар оппоқ гардини аямай тўкибди-ю, лекин вужудини сўндиролмабди. — А. Ҳасанов, Яшариш

Қўшиқчи англаб шу чоғ Темирохун дардини, Чеҳрасига ўрнашган Қайғу, кулфат гардини. — Ғайратий

  • Ўзига гард юқтирмаслик Ўз обрўсига доғ туширмаслик. Ҳамма ҳайрон: ўзига гард юқтирмайдиган, гап тегизмайдиган абжир қиз негадир шунча мазахларга чидаб, индамай юрибди? — ГазетаданОтам умрининг охиригача ўз шаънига, оиласи шаънига гард юқтирмаслик, одамлардан дакки-дашном эшитмаслик учун интилган. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман
Тўлиқ мақола →
гардан

от 1. Гавданинг бош билан елка орасидаги қисми; бўйин; бўйиннинг орқа қисми.

Полвон ўрнидан турди, нима қилишни билмай, гоҳ пешонасини уқалар, гоҳ гарданини қашир эди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Сочлари чаккаси ва гарданигача тушган, елкасига фотоаппарат илган ёшгина новча сариқ йигитча ҳаммага бир-бир жилмайиб турарди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Гарданига олмоқ

3. 1) ўз устига олмоқ, зиммасига олмоқ.

Ишнинг оғирини ўз гарданимга оламан: пули, озиқ-овқат, асбоб-ускунаси, улови мендан; меҳнат — халқдан. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

4. 2) иқрор бўлмоқ, тан олмоқ, бўйнига олмоқ.

  • Гарданига юкламоқ (ёки қўймоқ) Зиммасига юкламоқ, топширмоқ. Директор бу ишни унинг гарданига юклади. Пахтачиликдаги энг оғир ишлар машиналар гарданига юкланди. Гарданига тушмоқ Зиммасига тушмоқ.Енгсалар — нур устига нур. Енгилсалар — масъулият Анварнинг гарданига тушади. — Ш. Холмирзаев, Қил кўприк
Тўлиқ мақола →
гардун

от Осмон, осмон гумбази.

[Навоий:] Йиқил устимга, эй гардун, йиқил тез! Йиқил, бошимни янч! Гавдамни бос, эз! — Уйгун ва И. Султон, Алишер Навоий

Тўлиқ мақола →
гардиш

от 1. Буюмнинг айланма сирти; чамбар, чамбарак.

Чилдирманинг гардиши. Ғилдирак гардиши.

Раъно.. дўпписини қозиққа илиб, гардиши кенг кигиз қалпоғини олиб, устига ура-ура, чангини қоқди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Доира шаклидаги нарса; доира.

Ойнинг гардиши. Қуёшнинг гардиши.

Ҳа, ой атрофида гардиш ясади: эртага ҳаво яхши бўлади. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

[Ойниса] Патирларни дастурхонга тугди, устига кеча бозордан олиб келган икки гардиш ҳолвани қўйди. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

  • Фалакнинг гардиши Дунёнинг ўзгаришлари; такдир, қисмат, пешона; кўргилик. Фалакнинг гардишини қарангки, ўша қариб уйланган отаси ҳали ҳаёт, онаси эса ёшгина оламдан ўтиб кетди. — Л. Тожиева, Меҳрим сизга, одамлар.Фалакнинг гардиши билан лўли қиз подшога кўнгил берибди. — Н. Сафаров, Катта карвон ёʻлда
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 29 →

Таърифлар ичида

28 та
шахта

шахта Ер остидаги фойдали қазилмалар қазиб олинадиган жой; кон. Тош-кўмир шахтаси. Шахта ускуналари. Шахталарда шахтёр шиддаткор Бошда каска — аскарий тахлит.

шамоллатмоқ

шамоллат Шамолламоқ феълининг орттирма нисбати. Қумриой, Ғани отага айтинг, Тўлқинни олиб келсин, шамоллатиб қўймасин. Ҳ. Ғулом, Машъал Бирор жойнинг ҳавосини ян

шаффоф

шаффоф Ёруғлик ёки нурни яхши ўтказадиган; тиниқ. Шаффоф сув. Шаффоф шиша. Шаффоф май. Шаффоф қоғоз. Шишанинг энг ажойиб хусусияти — бу унинг шаффофлиги

тиниқ

тиниқ Лойқа ва шу кабилардан холи, ти-ниган ҳолатли Чўққилардан оқиб тушган бу сойлар шишадек тиниқ Ариқчаларда кеч кузнинг тиниқ суви лимиллаб оқади Гард-ғубор,

тўзон

тўзон Ҳавога кўтарилган (тўзган) хас-хуш ва бошқалар майда нарсалар аралаш чанг. Дарё қуриса ҳам, ўзани қолар, Бўрон босилса ҳам, тўзони қолар. С. Акбарий Маш

тинмоқ

тин Лойқа ва шу кабилар аралашмаларнинг чўкиши натижасида тозаланмоқ; тинимоқ (суюқлик ҳақида). Лойқа сув бир кечада зўрға тинди. Кун исиб кетди. Ҳар қадамда хал

Ҳаммасини кўриш · 28 →

Эртаклар

46 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Бадалқорачи
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасининг олтин тойини ўғирлаб кетаётган сирли махлуқни топишга уринади. Кенжа ўғил Бадалқорачи бу сирни очиб, бир қанча қизларни девлар зу

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Деҳқон, қози ва тадбирли аёл
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол шаҳарга иш излаб келиб, топган пулини қозига омонат қўяди. Қози пулни қайтаришдан бош тортгач, тадбирли бир аёл чолга ёрдам бериб, қозини ўз

Ҳаммасини кўриш · 46 →

Шева материаллари

50 та
балогардон
Фарғона вилояти · балогардон

заргарлар термини

балогардон
Фарғона вилояти · болагардон

заргарликда аёллар бўйинларига осиб, икки куракнинг икки томонига ташлаб оладиган бир турли безак

болагардон
Наманган вилояти · болагардон

пичоқчиликда тахтахаракнинг устидаги қисми

Ҳаммасини кўриш · 50 →