Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Эши» бўйича 627 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

166 та
эш
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

1. Ўртоқ, ҳамдам, ёʻлдош, шерик

Кўп ўтмай, янги шаҳардаги бошланғич мактабга муаллим бўлиб кирди, билимли рус, қозоқ йигитларидан дўст-эш орттирди — А. Мухтор, Чинор

Ҳасратига қулоқ сол, ҳасратига бўлгил эш — Т. Тўла

Кўпинча бу ҳазил-ҳузулларда улар бир-бирига эш бўлишарди — Н. Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча

3. Бола туғилгандан кейин тушадиган қобиқнинг қолдиғи; ёʻлдош

4. Эш (эркаклар исми)

Тўлиқ мақола →
эшик
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Уй, хона, бино ёки ҳовлининг кираверишида ўрнатиладиган, очиб-ёпиб туриладиган қурилиш буюми.

Икки табақали эшик. Ўймакор эшик. Кабинет эшиги. Кўча эшиги. Ҳовли эшиги. Эшикни очмоқ. Эшикни тақиллатмоқ. Меҳмон келар эшикдан, Ризқи келар тешикдан. — Мақол

Дилдор шарт ўрнидан турди-ю, эшикни қарсиллатиб ёпиб чиқиб кетди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Умуман, одам, жонивор, нарсалар жойлашадиган қурилма, мосламаларнинг кириб-чиқиладиган, очилиб-ёпиладиган қисми. Машинанинг эшиги. Самолётнинг эшиги. Қафаснинг эшиги.

Автобуснинг эшиги овозсиз очилди: — Марҳамат, чиқинглар. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

Бу ўртада соат эшиги очилиб, какку қуш чиқди-да: Какку! Какку!, деб яна кириб кетди. — У. Исмоилов, Сайланма

[Мирзакаримбой:] Эшигимда жуда кўп одамлар ишлаган. — Ойбек, Танланган асарлар

— Эшигини топа олдингизми? — Топдим. Айтганингиздек, унинг эшигини Тошкентда ҳар ким билар экан. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Ташқари, ташқи майдон, кўча.

Эшик совуқ.

5. Бир мақсадга, ерга етишиш, эришиш ёʻли, имконият ёʻли.

Бахт эшиги кўриниб турибди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Барча орзулар эшиги деярли ёпиқ эди. — Н. Сафаров, Жасоратнинг туғилиши

  • Эшик супурмоқ 1. Ҳовли супурмоқ; Эшигимни супурсин бу Қўмондон, Бўлсин барча қилганига пушаймон. — Ҳ. Олимжон[Жамила:] Мен сизни ўла-ўлгунча дуо қилай, лойиқ кўрсангиз, чўрингиз бўлиб, эшигингизни супурай. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Эшикка чиқмоқ 1. Уйдан, хонадан ташқарига, ҳовлига чиқмоқ. Кўрпача ёзиб, уни ўтказгач, мен ҳозир, деб эшикка чиқиб кетди. — С. Кароматов, Олтин қумПазарбой эшикка чиқиб қараса, бу чодирдан бошқа чодирлар кўп, одамлар сон-саноқсиз — Ой-сулув
  • Эшик оға (ёки оғаси) Ўрта Осиё хонликларида хон саройидаги бош хизматкор; олий ҳукмдорнинг турли қабул маросимларини ўтказиш ишларига мутасадди бўлган шахс. Эшик оға кириб, аркони давлатнинг ҳозир бўлганини билдиргач, Ҳусайн Бойқаро киришга ижозат берди. Ойбек, — Навоий
  • Эшик қоқмоқ 1. Эшикни тақиллатмоқ; Баҳор эшик қоқяпти.Айниқса, эшик қоқиб ёз келди-ю, хаёл тўрт ёққа сочилиб, вақт етишмай қолди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё
Тўлиқ мақола →
эшилмоқ
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

фл. 1. Эшмоқ И 1 феълининг ўзлик ва мажҳул нисбати.

От белига торта берди сайислар Ипакдан эшилган майин айилди. — Ойсулув

2. Кокил каби таралмоқ, ипакдай майин осилиб сочилмоқ.

Қора зулфинг эшилгандир тол-тол — Муродхон

Қаҳрабодек сап-сариқ сабзи унинг пичоғи остида ипак сингари эшилиб, таралиб чиқар эди. — А. Мухтор, Чинор

3. Мулойим ҳаракат, ҳолат касб этмоқ (шахс ҳақида).

Тўхтанг! — деди жувон ноз билан эшиларкан. — Н. Аминов, Ёлғончи фаришталар

Бунақа пайтда оғзимиздан бол томиб, ўзимиз ҳам эшилиб кетамиз. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 166 →

Таърифлар ичида

3 та
кўч

кўч (Сами Абдуқаҳҳор)]]. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони ва бошқа маъноларни ҳам англаттан бу от кўч— феълининг исм эши бўлиб (ЭСТЯ, ИИИ, 90), ўзбек тилид

адаш

адаш АДАШ И 'исми бир хил (кишилар)'. Иккимиз а д а ш м и з. Бу сўз қадимги туркий тилдаги 'исм' маъносини англатувчи а:т сўзининг ат шаклидан -даш қушимчаси б

тўй

тўй ТЎЙ зиёфат, ўйин—кулги билан ўтказиладиган маросим'. Ҳомидбой бўлса: "Бугун унашсаларинг, эр— тага т ў й н и бошлаймиз", - деди (Абдулла Қоди-рии). Қадимги т

Эртаклар

282 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ҳаммасини кўриш · 282 →

Шева материаллари

176 та
Аллабешик
Қашқадарё вилояти · Беланчак

Беланчак.

Қäвä
Самарқанд вилояти · ёп

Эшик ёки деразани ёпмоқ

Р: оммал
Хоразм вилояти · ро'мол

бошдаги р товуши чо'зиқ р: тарзида эшитилади

арпако'зйигна
Фарғона вилояти · арпако'зигна

тешиги арпага о'хшаган йигна

Ҳаммасини кўриш · 176 →