Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ELA» boʻyicha 701 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

348 ta
elamoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Elakdan oʻtkazmoq, elakdan oʻtkazib tozalamoq.

Bostirmada Ziyodaxon supra yozib, un elab oʻtirar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻy arafasida kuni bilan qor yogʻdi, shunday elab yogʻdiki, koʻzlarni ochirmay qoʻydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. (faqat boʻlishsiz shaklda — elamaslik) Eʼtibor (ahamiyat) bermaslik, nazar-pisand qilmaslik.

Zebixon oʻziga munosib yigit izlardi. Oyogʻi tagida oʻralashayotganlarni pisand qilmas, yoʻlini toʻsib, yigʻlab, dardini aytadiganlarni elamas edi. S. — Ahmad, Ufq

Xola qoʻshnisining gapini sirtdan elamagan boʻlsa ham, ammo ichidan zil ketdi. — L. Mahmudov, Vafo

3. Tebratmoq.

Zubayda boshini elab, yoʻq ishorasini bildirdi. — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
elak
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Un elash uchun ishlatiladigan, toʻr qoplangan yogʻoch gardishdan iborat uy-roʻzgʻor asbobi.

Sim elak. Qalin elak. Elakka kirgan xotinning ellik ogʻiz gapi bor. — Maqol

Ziyodaxon elakdagi kepakni ogʻzi tor xaltachaga ehtiyot bilan soldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Elak boʻlmaslik Xizmat qila olmaslik, xizmatga yaramaslik. Qobiljon gap bilmaydi, gap bilmagandan keyin, elga elak boʻlmaydi. — Oʻ. Umarbekov, Yulduzlar
  • Elakdan oʻtkazmoq 1. Elab tozalamoq; elamoq. Xom yongʻoq poʻstlogʻini quritib, elakdan oʻtkazib, xinaning asiliga keling, deb yana pul topadi. — S. Ahmad, Saylanma;Bu yerning tabiati shunaqa, yangi kelganlarni elagidan oʻtkazib oladi — J. Abdullaxonov, Toʻfon
Toʻliq maqola →
elas

Sal-pal, sezilarsiz darajada.

Dadaqoʻzining ayanchli tovushi qulogʻiga elas chalindi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Checha koridorda turib, baland karavotda yotgan erini elas tanidi. — Yoshlik

Toʻliq maqola →
elat
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el otidan jamlik maʼnosini ifodalovchi -(ä)t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan deyiladi: el + ät = elät (ЭСТЯ, I, 343)

1. Kishilarning millat shakliga kelmasdan oldingi tarixiy birligi

Koʻpdir mamlakatda ellar, elatlar, Qadim va pokadim xalqlar, mshiatlar. A — Oripov, Yillar armoni

2. El, el-xalq, qabila. . Doriga tortdi, deb karvonlar aytdi

Qabila boshligʻi Oltinoy oʻz elatining toʻk, tinch boʻlishi uchun hamisha koygʻurarkan — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

3. Bir joyli yoki bir qabilaga, uruqqa mansub kishilar (bir-biriga nisbatan). Bu kishi mening zlatim

Elatlar maxorka oʻrab, huzur bilan torta boshladilar — Oybek, Quyosh qoraymas

Ha, elat, yotoqqa hammadan ilgari kiradigan odatingiz yoʻk edi, nima boʻldi? — V. Gʻofurov, Vafodor

4. Yurt, diyor; mamlakat. . ■■

El sevgan kishi elatga oksoqol boʻladi — Maqol

Menoʻlsam, seniki Jambil elatim. Harna borim, bari arkon davlatim — "Ravshan"

Borsang, obod boʻlar oʻsgan elating, Avj oladi ziyoda boʻp davlating — "Murodxon"

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 348 →

Taʼriflar ichida

1 ta

Ertaklar

249 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Hammasini koʻrish · 249 →

Sheva materiallari

103 ta
Allabeshik
Qashqadaryo viloyati · Belanchak

Belanchak.

Jelak
Surxondaryo viloyati ·

Uzun yaktak.

Qo‘po
Xorazm viloyati · ildiz qoldig‘i

Suv yoqalarida to‘p bo‘lib o‘sadigan qildir degan o‘simlikdan keyin qoladigan diametri 50–60 sm cha keladigan qoldiq

alvonch
Qashqadaryo viloyati · belanchak
alvonj
Buxoro viloyati · belanchak

Hammasini koʻrish · 103 →