Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Damga» boʻyicha 137 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

70 ta
dam
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Nafas, tin.

Damim qaytib ketyapti. Damimni rostlab olay. Chuqur dam oling.

Jinday damimni rostlab olay, uh haliyam oyogʻimning qaltirogʻi bosilgani yoʻq. Hamza, — Paranji sirlari

Baxtingiz bor ekanki, menday koʻli yengil, dami oʻtkir romchiga yoʻliqdingiz. — K. Yashin, Hamza

Ot pishqirgan damiga Erir togʻdagi korlar. — Oysuluv

2. Ishdan boʻsh vaqt; orom, hordiq.

Dam bermoq. Dam olmoq. Dam bermay yugurtirmoq. Dam olish uyi.

Ertaga yakshanba, dam olish kuni. Oʻzbekiston bahorining gurkiragan payti. — Gazetadan

Sohibjon damini olib, yana yoʻlga ravona boʻlibdi. — Zumrad va Qimmat

Hatto Sharofat bilan ikki marta dam olish uyiga borganmiz. — Mushtum

3. Biror narsa ichiga yigʻilgan, toʻplangan havo, gaz.

Ballonga dam bermoq. Dami chiqqan ballon,

Ahmad, dami chiqqan pufakdek, boʻshashib oʻtirib qoldi. — Mirmuhsin,Meʼmor

Ilgari govmish sigirning yelinidek solinib turadigan bagʻbaqasi soʻlgan, dami chiqqan pufakday shalviragan. — A. Qahhor, Sarob

4. Oshqozon yoki ichakda ovqatdan paydo boʻlgan yel, gaz.

Xom oʻrik qorinni dam qilar, Gʻoʻr masala — boshga kalava. — Maqol

Yangi uzilgan uzum ichni dam qiladi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

5. Taft, issiq, harorat.

Ammo oʻziyam damiga osh pishadigan otaxonlardan. — O. Yoqubov, Pyesalar.

Qiyom chogʻi edi. Quyosh damini gʻir-gʻir esgan shamol kesar edi. — Oybek, O.v.shabadalar.

6. Kuch, zoʻrlik; shiddat.

Azimjon oʻz rotasidagi jangchilar bilan dushmanning damini kesdi. — N. Safarov, Olovli izlar

Azmkor xalqning dahshatli hamlasi ofatning damini kesdi. — N. Safarov, Olovli izlar

Qishning dami kesila boshladi. — Oybek, Navoiy

7. Kibr-havo; hovur.

Damidan tushmoq (qaytmoq). Hali xomsan, pisharsan, bu damingdan tusharsan. — Maqol

Bugun Buxorodan komissiya kelganini eshitgan boʻlsa kerak, kechagi dami ham qolmagan. — S. Ayniy, Qullar

Oʻrinboy ogʻzidagi oshini oldirmaydigan, tutganini shart kesadigan, dami balandgina koʻringan edi. — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi

8. Bugʻ, hovur, par

  • Dam solmoq Kampir Avazning koʻnglidagini bilib, duo oʻqib, tuproqqa dam solib, sochdi. — Malikayi ayyorNuri u kishiga borib, dam soldirib keladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Dam urmoq 1. Chuqur nafas olib puf demoq, puflamoq; [Domullani] Otxonaga boshlab kirdim. Taqsir, mana bemor, dedim. Domulla kuldi Keyin duo oʻqib, otga dam urdi. — Oybek, Tanlangan asarlarNormat soʻfi beshik-tervatday likillab, nimalarnidir pichirlab oʻkir, kelinoyisiga dam urardi. — Mushtummen, deb urolmadi dam. — H. OlimjonHammasi [polvonlar] nima qilarini bilmay, boshini qashib, birontasi ham boraman, deb dam urmadi. — Zulfizar bilan Avazxon
  • Dami ichiga tushib ketmoq 1. Nafasi qaytib ketmoq, nafas ololmay qolmoq. Mashhur artistning dami ichiga tushib ketdi. — S. Ahmad, UfqYana damim ichimga tushdi. Boʻron nafasni boʻgʻardi. — H. Nazir, Muhabbat[Elmurod] Bir nafas dami ichiga tushib oʻtirdi-da, soʻng ogʻir bir entikib: — Hay, mayli — dedi. — P. Tursun, OʻqituvchiXoʻja nomini eshitib, Gʻulomjonning dami ichiga tushib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.;Bu — Ismatxoʻjaga ayil botdi, shekilli, dami ichiga tushib ketdi. Oydin, — Hazil emish
  • Damiga tortmoq 1. Chuqur va kuchli nafas bilan ichiga tortmoq, yutmoq. Qarasa, qattiq boʻron koʻtarilib, ajdar qizni oʻz damiga tortayotganmish. — Oltin beshikGazning shamoli odamni damiga tortadi. — P. Qodirov, ErkBizni shunday avrab, damiga tortayotganlar kimlar? — Nuʼmon hoji, Mir-haydar xoʻja, Oqilxon toʻralar. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari. Damini ichiga yutmoq — Gapirmasdan, jim turmoqBu yoqda qolgan xotinlar damlarini ichlariga yutib, churq etmay turishipti. — S. Ahmad, Ufq
  • Damingni chiqarma 1. Nafasingni chiqarma; Bir mahalladan bir qizni olib qochishdi. Boyvachchaning xizmatkorining qizi emish Damingni chiqarma! — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Dam yemoq Damlangandan keyin oʻz bugʻi bilan yetilmoq. Choy dam yedi.Osh dam yeguncha, piyola necha bor qoʻldan qoʻlga oʻtdi. — S. Ayniy, DoxundaOshpaz shiypon tagidagi tol tagida kapgirni boshidan baland koʻtardi, bu osh dam yeganligiga ishora edi. — I. Shamsharov, Gʻurumsaroyliklar
  • Dam yemoq Pand yemoq; boʻsh kelmoq, yengilmoq. Maqtanchoqqa dam yemasman. — HabibiyBirovdan dam yemasman, soʻzga polvon, qahramonman der. — Mushtum
  • Dam turmoq Jim boʻlmoq, tinch, dim turmoq. Dam turing, bitdi quloqlar, lahza, jon qurbaqalar. Muqimiy. Dami ichida Aytadiganini ay-tolmaydi, tili qisiq.Rayhon qishloqda, qizinikida turgan kunlarda Zumradbibining dami ichida boʻldi. — H. Gʻulom, Senga intilamanTojiboy qizining yoʻqolganidan koʻra odamlar oʻrtasida isnodga qolishidan qoʻrqardi. Er-xotinning dami ichida, undan-bundan soʻrab surishtiraylik deyishsa, gap-soʻz tarqab ketadi. — S. Zunnunova, Gulxan
  • Dami kesilmoq 1. Gapi boʻlinmoq, soʻzlay olmay toʻxtab qolmoq. U Valixonga izoh berishga astoydil tayyorlangan edi, Valixonning qoʻl siltab, rad qilganini koʻrgach, dami kesilib, ogʻzini ochganicha, tek qarab qoldi. — Sh. Toshmatov, Erk qushiXubbiboy oʻzining yoʻqligidan shikoyat qilish uchun ogʻzini juftlasa ham, ammo birdan dami kesilib qoldi. — A. Qodiriy, Obid ketmonAmmo bunda kuyovning ishtiroki koʻrilmay, shuning ila mening damim kesilib qoldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Damini kesmoq (yoki qirqmoq, qaytarmoq) 1. Quvvatini ketkazmoq, taʼsirini pasaytirmoq. Issiqning va yogʻli ovqatlarning damini kesish uchun hech kim piyoladan, choynakdan qoʻl uzmas edi. — Oybek, Tanlangan asarlar;Ularning fikrlaricha, koʻpni koʻrgan mugʻambir va pishiq domla oʻqituvchi bolani yaxshilab tuzlamoqda va damini qaytarib qoʻymoqda edi. — P. Tursun, OʻqituvchiBu tadbir orqali ayrim koʻzboʻyamachi qalloblarning damini qirqmoqchi boʻlgandir. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
damgar
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Temirchilik ustaxonasida dam berib, olovni yondiruvchi xizmatkor (

Usta Sheralining doʻkonida ishlaydiganlarga “bosqonchi”, xalfa, damgar deb nom berilar edi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Toʻliq maqola →
damn inglizcha
Inglizcha-oʻzbekcha lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

/dæm/

v 1. (nafrat, gʻazabni ifodalash uchun qoʻllaniladi), laʼnatlamoq

2. yomonlamoq

3. (xudoga nisbatan qoʻllaniladi), doʻzaxga tashlamoq

n

  • the damned doʻzaxilar

adj qoralaydigan, yomonlaydigan

adv juda

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 70 →

Taʼriflar ichida

8 ta
DAHA turkcha

ҲАЛИ, ҲАЛИГАЧА, ҲОЗИРЧА ЯНА, ЯНАДА, ТАГИН ayırmak için hayvan derisine damga vurmak. 2.mec. Acısı yüreğine işlemek. 1.Şimdiye kadar, henüz. 2.Olana ek olarak, olana katar

MÜHÜR turkcha

МУҲР 1.Bir kimsenin, bir kuruluşun adını veya unvanının tersine kazılı bulunduğu, metal, lastik gibi şeylerden yapılmış araç, damga, kaşe. 2.Bu araçla basılan ve imza yer

PUL turkcha

1.МАРКА (почта). 2.ТАНГА. 1.Posta parası karşılığı mektuplara, damga resmine karşılık kağıtlara yapıştırılan, basılı küçük kağıt parçası. 2.Eskiden kullanılan akçeden küç

yoppa

yoppa ayn. Yoppasiga. Vaʼda shu! Barcha qiz yoppa safarbar, Sharaf-la yetmakka shu baxtli damga! Zulfiya Maxdum ikki bolani mehmonxonani supurib, joy solishga buyurdi va

Hammasini koʻrish · 8 →

Ertaklar

53 ta
Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aql bilan davlat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Hammasini koʻrish · 53 →

Sheva materiallari

6 ta
aqqula
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · xirmon ko'targanda kambag'alroq odamga beriladigan don

esk. xirmon ko'targanda kambag'alroq odamga (qadimda mullaga) beriladigan don

dam bosuvchi
Andijon viloyati · dam bosuvchi

Damgar, damni bosib oʻtga havo yuboruvchi ishchi.

dam bosuvchi, damgar
Fargʻona viloyati · dam bosuvchi, damgar

Yondoʻkon damini bosib, unga shamol haydab beruvchi ishchi

damchi
Fargʻona viloyati · damchi

Dam bosuvchi, damgar.

damgar
Fargʻona viloyati · damgar

Dam uruvchi

xishma
Andijon viloyati · shishma

shishgan, toʻlishgan (odamga nisbatan)