Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Дали» бўйича 210 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

140 та
дали
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

1. Жинни, тентак; ақлдан озган.

Дали бўлмай, вали бўлмас. — Мақол

Далидан тўғри хабар. — Мақол

Ватандан айрилган ватангадолар Тириклик ёʻлида саргардон, дали. — Ёшлик

2. Бебош, асов.

Жайҳун қани, Сайҳун қани? Қани тошар дали дарё? — М. Қўшмоқов, Али Қамбар

Тўлиқ мақола →
далил
Изоҳли луғат · яна 9 та луғатда

от 1. Фикр, мулоҳаза ва шу кабиларни тасдиқловчи, улар ҳақида далолат берувчи нарса; исбот, факт.

Ишончли далил. Кучли далил.

-Гумонингиз бор-у, далилингиз ёʻқ! — Қундузой унинг сўзини бўлди. — Ойдин, Ҳикоялар

— Туҳмат, қани далил? — бирдан тутақиб бақирди Улжаев. — Муштум

Маъқул эмас, дейиш билан иш битмайди, бирорта далил керак. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Жиноятни тасдиқловчи нарса, факт ёки ҳолат.

Сиз айтаётган буюмлар қотилликка алоқадор эканлигига далил бўла олмайди. Буни ҳали исботлаш керак. — Ёшлик

У ўз раисини қўлга туширган ҳужжатларидан, далилларидан, тергов натижаларидан хабардор қилди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

  • Ашёвий (ёки ашёйи) далил ёки моддий далил Жиноятни исботлайдиган буюмлар. Суд мажлиси залида Пауерсни жосусликда фош этувчи ашёвий далиллар қўйилган. — ГазетаданПрокурор асло иложи ёʻқлигини ашёвий далиллар билан исботлаб берди. — С. Аҳмад, Юлдуз
  • Тўғри далил Тўғридан-тўғри, бевосита исботлайдиган далил (масалан, жиноятчи бармоғининг бирор нарсада қолган изи).
  • Эгри (ёки сохта) далил Бавосита исботлайдиган далил. Бўлмаган сохта далиллар билан гапирувчи ифлосларнинг сўзига кириб, бу хилда қилиш яхши эмас. — Ҳамза, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
далилсиз
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. Ишонтирувчи ҳужжатлари, исботи ёʻқ, факциз.

Бу каби асарларда, одатда, тил ҳам ғализ, тасвирланган воқеалар ҳам далилсиз. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
дали-ғули
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

сфт. 1. Кўнглида кири ёʻқ, оқкўнгил ва хушчақчақ. —

Ўртоғим бирдан кулиб юборди, ўзи жуда серзавқ, дали-ғули, шўх бола, — дейди Мусавой. — Ойбек, Болалик

2. Чапанича, соддаларча айтилган; пала-партиш.

Нозим ака ҳам унинг дали-ғули гапларига ўрганиб кетган шекилли, индамай бош ирғади. — Х. Султонов, Онамнинг юрти.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 140 →

Таърифлар ичида

10 та
ғаламислик

ғаламислик Ғаламисга хос иш, хатти-ҳаракат. Бўдана подшоҳга кўр-кўрона итоат этувчи, ғаламисликни билмайдиган, дали-ғули йигит эди. М. Осим, Карвон ёʻлларида Н

қорувли

қорувли Удли-шудли; уд-дали. Ноғоратепалик Сафар бободан саккизта ўғил туғилди. Уларнинг ичида Холмўмин қорувли ва серғайрат чиқди. Газетадан Гавдали, норғул; қ

ўзлашмоқ

ўзлаш Ўз кишиси бўлиб қолмоқ, ўзиникидек яқин, иноқ бўлмоқ. Ўзбек ойимнинг дали-ғулилигидан Офтоб ойим ва Кумуш унга жуда ўзлашиб олганлар. А. Қодирий, Ўтга

шалдир-шулдур

шалдир-шулдур Шундай кунларда кечга яқин шаҳарнинг тор кўчаларидан бирига шалдир-шулдур қилиб уч арава кириб келди. Мирмуҳсин, Меъмор кўчма Сир сақламайдиган

юрак

юрак анат. Одам ва ҳайвонлар кўкрак қафаси ичида жойлашган, уларнинг қон айланиш системасидаги мускул қопчиққа ўхшаш марказий аъзо. Соғлом юрак. Юракнинг урис

Ҳаммасини кўриш · 10 →

Эртаклар

49 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Балиқ сотувчи Аҳмад
Халқ оғзаки ижоди

Аҳмад исмли эр ўз хотинининг маслаҳатлари туфайли турли қийинчиликларга дуч келади. Унинг соддалиги ва тушунмовчилиги кулгили вазиятларни келтириб чиқара

Беш жонлини бежон қилган Баҳодир
Халқ оғзаки ижоди

Қўрқоқ ва дангаса Баҳодирнинг тасодифан қаҳрамонга айланиши ҳақидаги эртак. Унинг омади ва айёрлиги уни турли хавфли вазиятлардан қандай қутқариши тасвирла

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Ботир
Халқ оғзаки ижоди

Ботир исмли йигит ўзининг зукколиги ва мардлиги билан девларни енгиб, улардан тегирмон ва кўп миқдорда ун олади. Бу эртак қийин вазиятларда ҳам ақлни ишлат

Ботмон дахсар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда хотини томонидан ёғ олиб келишга жўнатилган лақма одамнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда турли одамлар билан учрашиб, уларнинг масла

Ҳаммасини кўриш · 49 →

Шева материаллари

11 та
болдамлй
Қорақалпоғистон Республикаси · бўлиқ, ёʻғон гавдали (киши); бадавлат
бäдäмчä
Қашқадарё вилояти · бута тури

ўтинлик ва деворга пардалик учун ишлатиладиган пакана бўйли тиканакли бута

дализ
Навоий вилояти · ёʻлак

ёʻлак, коридор

давайı
Қорақалпоғистон Республикаси · фойдали
доғймлй
Қорақалпоғистон Республикаси · иродали
дä:ли
Хоразм вилояти · дали

жинни, шо'х

Ҳаммасини кўриш · 11 →