Қидирув

от кам қўлл. айн. Қозон, дошқозон.

Эл-улуснинг қаҳр-ғазаби қирқ қулоқли дошни ёрар. — Шарқ юлдузи

Дошларда қайнаган шиннининг ҳиди Димоғни шод этар, руҳни саломат. — Ғ, Ғулом

от 1. зид. Қарашлари, дили, иш фаолияти яқин бўлган, иноқлик, аҳиллик билан боғланган икки ёки ундан ортиқ кишининг ҳар бири; ўртоқ. душман.

Қадрдон дўст. Чин дўст. Қиёматли дўст. Вафодор дўст. Ўз дўстим деб сир айтма, дўстингнинг ҳам дўсти бор. — Мақол

Дўст сафарда билинади, Оға-ини — кулфатда. — Мақол

Дўст қидир, дўст топ жаҳонда, Дўст юз минг бўлса, оз. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

2. Яқин, таниш, ошно.

Мана бу дўстим билан мен дарёдан ўтолмай қолдик. Шу яқиндаги қишлоққа нон сўраб бордик. — И. Рахим, Чин муҳаббат

Ўрта Осиё халқлари: ўзбек, тожик, туркман, қирғиз, қорақалпоқ ва қозоқлар бир-бири билан иноқ ва дўст бўлиб яшаганлар. — Газетадан

3. Мурожаат қилиш шакли.

Хўш, тақсир, нега хомушсиз? — Э, азиз дўстим, сал қийналиброқ қолдим. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

4. Диний тасаввуфда: Аллоҳо, эй худо.

Ҳар замон яқин-йироқдан гадой товуши эшитилади: Ҳей дўст, шайдулло, баноми олло, садақа радди бало, бақавли расули худо. А. — Қаҳҳор, Бемор

от Хат ёзиш, расм чизиш, умуман ўқув машғулотлари учун мослаб ясалган, одатда қора ёки жигар рангга бўялган силлиқ тахта.

Синф доскаси. Доскага ёзмоқ. Доскага чиқмоқ.

Дераза билан доска орасида қўлини орқасига қилиб юриб, лексия ўқиётган барваста киши тўхтади. — П. Қодиров, Уч илдиз

Ҳамманинг диққат-эътибори доскадаги ёзувни дафтарга кўчириб олиш билан банд. — К. Яшин, Ҳамза

сфт. Содда, дилкаш, меҳрибон.

мен дўсара, қувноқ одамларни яхши кўраман. — Мирмуҳсин, Умид

Дўсарагина, лўппи юз, қувноқ, жозибаси гўёки ғунча. — М. Икром, Кўнгил гули

от 1. ад. Назм билан ёзилган улкан ҳикоя, қисса; поема.

Навоийнинг Лайли ва Мажнун достони.

Достон устида жиддий ишлай бошладим. — Шукрулло, Сайланма

Мактаб дарсликларида унинг Кўкан батрак достонини алоҳида дарс қилиб ўқитишган эди. С. — Аҳмад, Уфқ

Бир ўлкаки, дунёда бироқ Битилмаган достондир бори. — А. Орипов, Юртим шамоли

2. ад. Халқ қаҳрамонлари ҳақида назм ва насрда айтилган эпик асар.

Ўзбек халқ достонлари. Фозил Ёʻлдошнинг Атомиш

достони.

3. кўчма Кечмиш воқеалар; саргузашт; дард-у ҳасрат.

Қўш сурнайлар узоқларнинг достонини мунгли-мунгли чалиб ўтдилар. — Ғ. Ғулом, Соялар

Э, ака қўйинг, достонимни очманг — Ҳамза

Бугун занг кемирган тиғлар шуъласи, Асрлар достони бордир уларда. — А. Шер, Қадимги куй

4. Оғиздан оғизга ўтиб юрган маълум, машҳур саргузашт ҳикоялар, гап-сўзлар, таъриф-тавсифлар.

Эл ғамини билган элда достон. — Мақол

Келиннинг сулувлиги Марғилонда маълум эканми? — Малум экан, тилларда достон экан. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тошкент тинчлик, дўстлик, ҳам-корлик шаҳри сифатида тилларда достон. — Саодат

5. кўчма Овоз, хониш; сайраш.

Чака-лакнинг аллақайси бурчагидан булбулнинг достони — нағмайи ҳазори эшитилди. А. — Қодирий, Ғирвонлик Маллавой

6. Достон (эркаклар исми).

от шв. айн. Ўроқ.

Эргаш қўрбошини бир кампир доскала билан чопиб ташлабди. — А. Қаҳҳор, Ўтмишдан эртаклар

Бой катта бошини кичик қилиб чиққанида, ўйлаб ўтирмасдан, қўлидаги доскала билан шартта ўша бошни бутаб ташлабди. — М. М. Дўст