Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Чи̇л» бўйича 51 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

35 та
чил

Қирғовулсимонлар оиласига мансуб ўтроқ ов қуши.

кийик овига кетаётган бўлса, ёʻлида дуч келган каклик, чилларни ҳам аямасди. — Ш. Холмирзаев, Сайланма

  • Чил каклик Чўл каклиги.
Тўлиқ мақола →
чилп

Чилп-чилп Лойгарчиликда юрганда, сув кечганда чиқадиган товушни билдиради.

Чилп-чилп лой кечмоқ.

Вали ака тахтанинг устига чиқиб, ариққа энгашди. Тахта эгилиб, таги чилп-чилп сувга тегди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
чилим

от Сархонасига тамаки солиб, найи орқали чекиладиган, кўпинча қовоқдан ясалган чекиш асбоби.

Чилим чекмоқ.

Раҳматли бувамнинг мис чилимлари бор эди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Гўрўғли султон чилим чекиб, кайфу сафо қилиб ётган эди. — Маликайи айёр

  • Чилим солмоқ Чекиш, чектириш учун сархонасига тамаки солиб, чилимни тайёрламоқ. Ҳайдар ўчоқбошига бориб, яна бир чилим солиб чекди, Сафарга ҳам чектирди. — С. Айний, Қуллар
Тўлиқ мақола →
чилла

от 1. Йилнинг энг иссиқ ёки энг совуқ қирқ куни.

Чилла кирди. Чилла чиқди.

Ҳали барвақт бўлишига қарамай, чилла эмасми, қуёш ёниб бош кўтармоқда эди. — Шарқ юлдузи

2. Бола туққан ёки туғилгандан, қиз турмушга чиққандан, йигит уйлангандан, марҳум кўмилган кундан кейинги қирқ кунлик давр: турмушдаги баъзи ҳодиса-ҳолатларнинг энг оғир, хатарли ёки масъулиятли даври.

Чақалоқнинг чилласи чиққач, янги уйга кўчиб бордилар — Ёшлик

Халқ табобатида чилла даври қирқ кун ҳисобланиб, шундан йигирма куни кичик чилла, йигирма куни катта чилла дейилади — Ўзме

3. Суфий ёки муриднинг якка ўзи алоҳида хона (ҳужра)да, одамлардан яшириниб, қирқ кун давомида тоат-ибодат қилиши.

  • Ёз чилласи ёки ёзги чилла 25 июндан 5 августгача бўлган энг иссиқ қирқ кун. Август — ёз чилласи. Менинг шаҳримнинг ўткир қуёши яллиғи нақ ёндиряпти. — Ҳ. Назир, Мафтунингман, Озарбайжон
  • Чилла суви Ёз чилласида экинларга бериладиган сув.
  • Қиш чилласи ёки қишки чилла 25 декабрдан 5 февралгача бўлган энг совуқ қирқ кун. Қиш чилласи анча оғир келди. — С. Аҳмад, Жимжитлик[С. Тўйчибоев]Қиш чилласи тонг саҳарда фермага қараб ёʻл олди. — Муштум
  • Чилла яра Болага чилла даврида чиқадиган яра, тошма. Шуҳратнинг бошига, бўйнига чилла яра чиқиб, олти ойга чўзилди. — Қ. Кенжа, Тоғ ёʻлида бир оқшом
  • Чилласи чиқмаган 1. Чилла даври тамом бўлмаган. Келар ҳафта туғуруқхонадан чиқади янгангиз. Шунга, чилласи чиқмасаям майли, бир зиёфат қилмоқчи эдик. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчсаҚирқ марта айтдим, ҳов келин, қишлоқнинг оғзи ёмонлари бор, кулади, ҳеч бўлмаса, чиллангиз чиққунча шу зормандани кийиб, ишга боринг, деб. — Ёшлик
  • Чилла ўтирмоқ 1. Суфийлик тариқатида: қирқ кун давомида уйдан чиқмасдан ёлғизликда тоат-ибодат қилмоқ. Чиллага ўтирган шунда қирқ кун шайх, Даф қил, дея сўраб худодан уни. — Т. ТўлаЧилла ўтириш вақти диндор томонидан олдиндан ният қилинган бўлади. — Ўзме
  • Чилла(га) ўтқазиб кетмоқ Алдаб, фириб бериб кетмоқ. Ипак-атлас карвонига бош бўлган савдогарлар косибларни чиллага ўтқазиб кетардилар. — Н. Юсуфий, Фарғона шўх кулади
Тўлиқ мақола →
чиллак

от 1. Битта узун, битта калта ёғоч билан ўйналадиган болалар ўйини ва шу ўйинда хизмат қиладиган ингичка ёғоч.

Улар [болалар] чиллак ўйнаётган бўлса керак, ҳар дам-ҳар дамда қайсисидир зувуллаб югуради. — Ёшлик

2. Варрак ипи ўраладиган қисқа чўп.

Шамол турганда, қоронғи кечаларнинг қоқ ярмисида бўлса ҳам, чиллакдаги ипнинг ҳаммасини қўйиб, устунга боғлайман. — Ойбек, Болалик

  • Чиллак бола Чиллак ўйинида ишлатиладиган икки ёғочнинг калтароғи.
  • Чиллак она Чиллак ўйинида ишлатиладиган икки ёғочнинг узунроғи; чиллаксоп.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 35 →

Таърифлар ичида

16 та
кул-кул

кул-кул рвш. Майда-майда, чил-чил, чилпарчин. Пиёла қўлидан тушиб, кул-кул бўлди. Фирибгар немис-фашистларнинг энгилмас машинаси жангчи ўртоқларнинг пўлат и

садпора

садпора поет. Пора-пора, чил-чил, юз пора. Чашма бўйлаб юрар у хомуш, Қайғуси тоғ, қалби садпора. Миртемир Юрагини қилар садпора Йироқлардан келган бир овоз. А

чил-чил

чил-чил рвш. Майда-майда, парча-парча, кул-кул. Коса чил-чил синди. Шиша, зинапоя қиррасига тегиб, чил-чил синди. Ёшлик Чил-чил бўлмоқ 1. Ҳурининг бадан-

сарқит

сарқит Бировдан қолган таом, қолдиқ овқат. Ўзи тўймаганнинг сарқити қорин оғритади. Мақол Фарзандим бор эди, деб бир марта ёʻқламади. Битта-ю битта боласи одамларнин

шиша

шиша Кварс қумига бошқа баъзи моддаларни қўшиб эритиш ва кимёвий ишлов бериш ёʻли билан олинадиган қаттиқ ва шаффоф материал; ойна. Шиша эритадиган печ. Ши

чилпарчин

чилпарчин рвш. Парча-парча, майда-майда; чил-чил. Чилпарчин бўлмоқ 1. Парча-парча бўлмоқ, чил-чил бўлмоқ. Ойна чилпарчин бўлди. Шавкат ҳозир энг юқор

Ҳаммасини кўриш · 16 →