Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «CHARX» — результатов: 120

Фильтр

Словарные статьи

13
charx

ot 1. Ip yigiradigan dukli qoʻl asbobi.

Yaxshi xotin erta turib, charx yigirar, Yomon xotin erta turib, oʻchoq kovlar. — Maqol

Kimdir charx yigiryapti shekilli, gʻir-gʻir ovoz ham kelyapti. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

2. Har xil asboblarning, qurilmalarning aylanadigan qismi; parragi.

Tegirmon charxi.

— Yuringlar, oʻshal quduqning charxini aylantirurmiz, — dedi Alisher — M. Osim, Karvon yoʻllarida

3. Kesuvchi asboblarning tigʻini oʻtkirlaydigan, qayraydigan asbob.

Charxda pichoq charxlamoq.

4. Gardish, aylana.

Davr charxi. Charxi falak.

Gʻaniyeva gap charxini aylantirib yuborish uchun: — Laʼlixonni ham olib kelmabsiz-da, — dedi. — Oydin, Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit

Tark etdim charxi falakni, meni tark etmadi ohlar. — Yoshlik

5. Falak; dunyo.

Bu — charxning faqat bir-bir aylanishi, Hamal quyoshi ham taxtiga mindi. — A. Isroilov

Nomehribon koʻzlardan omon asra meni, charx! — K. Obidjon

  • Charx ilonlar Qora ilonlar oilasiga mansub ilonlar urugʻi (tanasini halqa qilib oʻraganida, tangachalari ishqalanib, charx toshi aylanishiga oʻxshash ovoz chi-qaradi).
  • Charx urmoq 1. Aylanmoq; atrofida aylanmoq. Hovuz atrofidagi qor bosgan tollar ustida qargʻalar charx urib qagʻillaydi. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi;Velosiped charx uryapti.
  • Charxi kajraftor Teskari aylanuvchi, adolatsiz dunyo. Charxi kajraftor toʻnini teskari kiydi.Charxi kajraftorning bir shevasidin dogʻmen — Furqat
Полная статья →
charxlamoq

fl. 1. Kesuvchi asboblarning tigʻini oʻtkirlamoq, qayramoq. Pichoq charxlamoq.

Chol pichan gʻarami oldida chalgʻi charxlar edi. Sharq yulduzi.

Hakim sovgʻa qilgan qalamtaroshning yoniga oshpichogʻimizni charxlab qoʻshib qoʻydim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Oʻstirmoq, oʻtkirlamoq, peshlamoq.

Aqlni charxlamoq.

Charxlab turish kerak ammo Tuygʻu bilan aqlni. — A. Oripov

Qat-qat yillar tashvishi besaranjom kampirning sezgi quvvatini charxlagan edi. — Yoshlik

3. Birovga qarshi xezlamoq.

[Nor Masturaga:] Xola, meni koʻp charxlamang-u, uvrangizni kesabering! Ogʻzingizga siqqanini uch kunda laqqa jigardek qanorangizga ilib qoʻyaman. — Hamza, Paranji sirlari

Полная статья →
charxpalak

ot 1. Suv kuchi bilan aylanib, katta ariqdan yuqoriga suv chiqaradigan eng qadimiy qurilma; chigʻir.

Kech yengil shabadada barglar asta shildirar, bu mayin sas yalqovlanib aylanayotgan charx-palakning gʻirch-gʻirchiga qoʻshilib ketardi. — Y. Shamsharov, Toshqin

Charxpalak chuqursoy tubidan suv olib, tevarakka jon baxsh etmoqda. — J. Abdullaxonov, Oriyat

2. Madaniyat-istirohat bogʻlariga, bolalar maydonlariga oʻrnatiladigan, bir nechta kajavasi boʻlgan, gorizontal oʻq atrofida elektr quvvati yordamida aylanuvchi katta gʻildirak tarzidagi koʻngilochar inshoot.

[Qiz] Qiyqirib kular, tezlikni pisand qilmas, charxpalak yana oʻn marta tezroq charx ursa ham, unga kamlik qiladigandek edi. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda

  • Tarix charxpalagi Tarixiy voqea-hodisalar silsilasi; tarixning gardishi. Abul Abbos Maʼmunning fojiali oʻlimidan soʻng koʻhna tarixning charxpalagi tezroq aylana boshladi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida
  • Charxpalak boʻlmoq Dumbaloq oshib, oyogʻi osmondan boʻlib yiqilmoq. [Otamurod] Bu ahvolda ikki qadam yurmay charxpalak boʻlib yiqiladi-ku. Emaklagani maʼqulmikan? — M. Mansurov, Yombi
Полная статья →

Показать все · 13 →

В определениях

38

Показать все · 38 →

Сказки

12
Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Chivinboy
Устное народное творчество

Bu ertakda kichik bir chivinning oʻziga yetkazilgan ozor uchun adolat izlashi va buning uchun butun bir zanjir reaksiyasini keltirib chiqarishi tasvirlanadi. Ch

Chu-chu mekunam
Устное народное творчество

Bu ertakda kichik bir chumchuqning adolat izlab, zolim podshohga qarshi kurashi tasvirlanadi. U oʻzining topqirligi va qatʼiyati bilan podshohni magʻlub etadi,

Mislabu
Устное народное творчество

Zolim podshohning farzandsizligi va toʻtiqushning sarguzashtlari orqali boshlangan bu ertak, goʻzal Mislabuni izlab topish yoʻlidagi qiyinchiliklar va podshohni

Orzijon bilan Qambarjon
Устное народное творчество

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Oʻtinchi chol
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻtinchi cholning oʻgʻli Dodning sarguzashtlari, uning adolatni tiklash va sevgisini topish yoʻlidagi sinovlari hikoya qilinadi. Qahramon qiyinchilik

Показать все · 12 →

Диалектные материалы

57
avr
Fargʻona viloyati · abr

Pichoq tigʻining, ketmon, tesha va poyteshaning charxda yedirilgan joyi; atlasdagi naqsh asosi

bulavich
Xorazm viloyati · charxning qulogʻi

charxning qulogʻi

bïlğawuch
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · charxni aylantiradigan dastak

Показать все · 57 →