Қидирув

«Ч» бўйича 11757 та натижа: Изоҳли

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар Ресурслар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

4363 та

чу

Изоҳли луғат

айн. Чув И.

Чу, қора тойчоғим! Чу, қора ёʻрғам! Муродга қасд қилиб югурган етур. — У. Носир

Кейин эгарга ўтирдим-у, чу, жонивор, дея эшакка хала босдим. — А. Кудимов, Ҳалқа

Тўлиқ мақола →

чағ

Изоҳли луғат

тақл. с. Чағ-чағ Зағча, қарға сингари қушларнинг овозини билдиради.

Баъзан чағ-чағ этади бирдан Зағчалар ҳам топгандек висол. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

чак

Изоҳли луғат

ф. — томчи Туркум:Ўзбекчада форсчадан ўзлашган сўзлар

нинг урилишидан ҳосил бўладиган товушни билдиради

Тарное бўғотларида осилиб турган сумалаклар офтобда йилтилларди-ю, чак этмасди — Р. Файзий, Ҳазрати инсон

Тўлиқ мақола →

чап

Изоҳли луғат

сфт. 1. Гавданинг юрак жойлашган томонидаги; сўл.

Чап қўл. Чап елка,

Таажжубки, унинг чап оёғи увушгандек, ўнг қўлининг бармоқлари ҳам дир-дир титрарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. Сўл томон, ўнг томоннинг қарама-қарши томони.

Аҳмад кўчанинг чап бетидан — сердарахт ва қоронғи ёʻлакдан юрди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

3. кўчма Ўнг келмайдиган, тескари, ноқулай.

— Ёʻл гарчи чапроқ бўлса ҳам, бу гал унча қийналмадим. Кечга яқин Донохонлар уйига етиб бордим, — деди Нафиса. — Ғайратий, Узоқдаги ёр

4. кўчма Муносабати яхши эмас (бирор кимса билан).

Мадаминжон қизлар билан чап бўлиб қолган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Мирвали шу одам билан анчагина чап эди. — С. Аҳмад, Жимжитлик

Бу орада нариги икковининг гапи яна чап тушиб қол-ди. — Н. Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча

Ёʻлни чап солмоқ Кўзга ташланмаслик, чалғитиш мақсадида тўғри ёʻлдан юрмай, эгри, айланма ёʻлдан юрмоқ. Ҳайдарали ёʻлни чап солиб, сўқмоқлардан юрди. — Ҳ. Нуъмон ва А. Шораҳмедов, Ота[Умматали] Ёʻлни чап солган эди, у [Қимматхон] қувиб етди. Шуҳрат, — Жаннат қидирганлар
Чап бермоқ 1. Эпчиллик билан ўзини олиб қочмоқ. Авазхон оёғини ерга тираб, абжир-лик билан чап бериб, чап томондан қилич солди. — Маликайи айёрАвтомат ўқига чап берамиз-а, аммо офицернинг чўнтагида граната бўлса-чи? — Т. Рустамов, Мангу жасоратИшга чиқ, десам, чап беради, қачон қарасангиз, бозорнинг гули. — С. Маҳкамов, Дала тонгиНазаримда, Абдураззоқ ота кексаликка чап бериб, йил сайин кучига куч қўшилиб бора-ётгандай. — Н. Сафаров, Оловли излар[Яхшибоев:] Майли, ҳозирча ўлимга чап бериб юрибмиз, бундан кейин ҳам бирор ўн беш-йигирма йил мўлжалимиз бор М. — М. Дўст, Лолазор
Чап ёни (ёки ёнбоши) билан турибди Кимсанинг омади юришмаган, иши чап-пасига кетган ёки серзарда бўлиб турган куни шундай дейилади. Муҳаммад Расул ўз ичида: Бу кун бой чап ёни билан турган шекилли, деб анча вақтгача калласини осилтириб ўтирди. — Ойбек, Танланган асарлар
Чап ичакка ҳам юқ бўлмайди Жуда оз, овора бўлиб ейишга арзимайди (овқат ҳақида).
Чап кўз билан қарамоқ Бошқаларга нисбатан камситиб, эътиборсиз қарамоқ. Колхозда ҳамма нарса бригадаларга баравар тақсимлансин. Раис бировга ўнг кўз, бировга чап кўз билан қарамасин. — Ҳ. Ғулом, Сенга интиламан
Чап қўл Отақўзи чап қўлдаги эшикни очди. — О. Ёқубов, Диёнат

Тўлиқ мақола →

чек

Изоҳли луғат

1. 1 Давомли нарса ёки ҳодисаларнинг энг сўнгги чегараси, охири, ниҳояси, поёни

Ёʻлнинг чеки. Чеки ёʻқ дашт. Чек нуқта. Чек ёʻл

Ўз ерининг чекларига босиб тикан — Ғ. Ғулом

2. кўчма 2 Ёʻл қўйилиши мумкин бўлган чегара; меъёр. ■■

Ҳар нарсанинг чеки бор. Чекдан чиқмоқ. Доноликнинг чеки ёʻқ — Мақол

Қуролланишга тезроқ чек қўйиш лозим — Газетадан

У даҳшатли хаёлларга чек қўйиб, дарҳол институтга отлана бошлади — Газетадан

Тўлиқ мақола →

чел

Изоҳли луғат

от шв. Экин майдонлари, ер пол (тахта)лари орасидаги чегара; уват.

Резина этикли киши эрталабдан буён дала айланиб, челларни кўздан кечиради. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 4363 →

Таърифлар ичида

21 та

фреска

Изоҳли луғат

фреска Хом, ҳали қуримаган сувоқ устига рангдор қилиб ишланган расм. Афросиёб фрескалари. Фреска санъатининг Ўзбекистонда ривожланишига Ч. Аҳмаров ва бошқалар катта

муқаддам

Изоҳли луғат

муқаддам (б. к. ва ч. к. билан) кўм. Пайт муносабатини ифодалайди; бурун, илгари, олдин. Бундан уч йил муқаддам. Ярим соатча муқаддам бўм-бўш турган катта зал ода

визит

Изоҳли луғат

визит Расмий суратда бирор элда, бирор шахс ҳузурида қисқа фурсат бўлиш, ташриф буюриш, ташриф. Дўстлик визити. Жавоб визити. АҚШ давлат секретарининг Африка мас

сохтакорлик

Изоҳли луғат

сохтакорлик Қалбакилик, қаллоблик; қинғирлик. Автомобилчи раҳбари Ч. Абдуназаровнинг иш тажрибасидан шунақанги сохтакорликлар чиқиб қолдики, суд бундай жиноятлар у

дарвинизм

Изоҳли луғат

дарвинизм Жонли табиатнинг тарихий ривожланиши, ҳайвонот турлари ва ўсимликлар организмларининг табиий танланиш ёʻли билан пайдо бўлиши ҳақидаги инглиз олими Ч. Да

семиотика

Изоҳли луғат

семиотика Ахборот, маълумотларни сақлаш ва узатиш учун хизмат қиладиган белгилар ва белги тизимларининг умумий хусусиятларини ўрганадиган фан соҳаси. Лингвистик семи

Ҳаммасини кўриш · 21 →

Эртаклар

415 та

Абдуазиз

Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш

Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука

Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой

Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 415 →