Поиск

ot 1. tar. Turkiy xalqlarning baʼzilarida xonliklar davrida davlat arboblariga, shahar yoki viloyat hokimlariga, ularning bolalariga berilgan faxriy unvon hamda shunday unvonga sazovor boʻlgan shaxs.

Boshlab hudaychi ot ustidan bir kimxob toʻnni olib, qoʻrgʻon begiga kiydirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Atrof shahar va qishloq beklari aksar Musulmonqulning oʻz odamlaridan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Aslida bu otni, Ulugʻbek Mirzo Samarqand taxtiga chiqqanda, Buxoro begi tuhfa etgan edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Erkaklar ismining tarkibiy qismi, masalan,

Yoʻldoshbek, Otabek, Yusufbek.

3. (1-shaxs egalik shaklida) Oʻz begi yoki xoʻjayiniga murojaatda yoki ular haqida gapirganda ishlatilgan soʻz.

Qaygʻurma, begim! Hasanali otang bu toʻgʻrida ham seni yodidan chiqarmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Eski vaqtda yer-suv egalarining xizmatkorlari xonlar zamonidagi rasm-rusumni qilib, oʻz xoʻjayinlarini “begim“, “xonim“, oyim deb hurmatlar edilar. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

ot 1. tar. Bekning va umuman hukm-dorlarning, boyonlarning xotini.

Choʻri qiz Boʻston bekasining hozirgina saroydan kanizak kelib ziyofatga olib ketganligini bildirdi. — Oybek, Navoiy

Labbay, Badia bekam! [dedi Zavrak]. Badia oʻz ismiga “bekam“ soʻzini qoʻshib aytganni yoqtirar, chunki podshoning goʻzal kenja qizi Gulgun Aqoning nomiga ham beka qoʻshilardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. koʻchma Oilaga, xonadonga yoki xoʻjalikka boshchilik qiluvchi ayol.

Bogʻbonsiz bogʻ misli choʻl-yobon, Bekasiz uy — suvsiz tegirmon. — Qanotli soʻzlar

Toʻy bekasi — Mirzakarimboyning xotini ayollarni uch guruhga ayirgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Yarim kechada qayoqqa boramiz, oʻzingiz oʻylang! — dedi kuyov mehmonxona bekasiga. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. koʻchma poet. Boshqaruvchi, sardor, ega, sohib.

Nechun, axir, mard goʻzallar bekasi, Gumburlamas Asqar togʻning tegrasi. — A. Sher, Qadimgi kuy

Uch oy yoʻlingizda yotdim koʻz tikib, Ey, bahor bekasi — may chechaklari. — A. Oripov

sft. Hech kimi yoʻq, kimsasiz; yolgʻiz.

Gʻozi Yunus faqir va bekas. — Guliston

Bir gʻarib, bekas tagʻoyi xoksorim bor edi. — Muqimiy

ot 1. tar. Qadimda yoʻllarda karvonlar va yoʻlovchilar toʻxtab dam oladigan maxsus joy, manzil.

Otabek bir necha bekatga mehmonlarni kuzatib borib, soʻngra qaytmoqchi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U [Toʻrgʻay] oʻziga maʼlum boʻlgan ikki bekatda otni oʻzgartirdi. — Mirmuhsin, Temir Malik

2. tar. Pochta stansiyasi.

Xat ham tez kelmaydi, baʼzan bekatlarda yoʻqolib ketadi. — J. Sharipov, Xorazm

3. Yoʻlovchilarning biror transport turi (masalan, avtobus, tramvay yoki metro)ga chiqish va undan tushishlari uchun belgilangan joy.

Avtobus bekati.

Yer osti bekatlari pardozida kulolchilik sanʼati namunalaridan keng foydalanilyapti. — Gazetadan

Eshaklar dikir-dikir yoʻrgʻalab, Kosondan chiqdi va temir yoʻl bekatiga qarab burilgan yoʻl boʻylab ketdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

4. koʻchma Hayotda bosib oʻtiladigan yoʻlning maʼlum bosqichi, marrasi.

Hayotning umumiy oqimi bilan birga hamisha olgʻa intilib, yangidan-yangi bekatlarni bosib oʻtayotganini, ulugʻ manzil sari hormay-tolmay suzayotganini eslab, qalbi sevinch va quvonch bilan toʻlardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yangi yil boʻsagʻasi ularning yana bir bekati goʻyo. — Saodat

sft. 1. Berk, berkitilgan, yopiq; qulflangan.

Hamma mehmonxonalarning oyna-band naqshli, boʻyoqli eshiklari va derazalari bekik, qalin pardalar bilan qoplangan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bobur bekik va dim qoʻrgʻondan koʻra, uzoqdagi daraxtzorlarni, keng, ochiq joylarni afzal koʻrardi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Toʻsilgan, toʻsiq.

Bekik yoʻl. Daryo bekik edi.