Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«BAS» boʻyicha 341 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

63 ta
bas

ot 1. Boshqa kerak emas, shu bilan yetar; toʻxtat.

-Bas! — qichqirdi Mirzakarimboy,— manmanlik — xudo urganlik. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bas endi, yota berma. Sal mehnatga ham qayish. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda

2. Bas qilmoq Toʻxtatmoq, xotima bermoq.

Nega qoʻshiqni bas qilding, yaxshi yigit? — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

Mastura opa uyda oʻtirishni bas qilib, savod maktabini bitiradi, bolalar bogʻchasiga murabbiya tayyorlovchi kursga kiradi, paranjini tashlaydi. — P. Qodirov, Uch ildiz

3. Demak, shunday ekan.

Bas, birinchi buyruqni siz olgan ekansiz, nega yana qush-begidan fotiha kutib oʻltiribsiz?! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yoʻlchi bir nafas toʻxtab davom etdi: — Urush boylarning hamyonini toʻldiradimi? Bas, ular borsin. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Bas bogʻlashmoq (yoki oʻynamoq) Garov bogʻlashmoq, garov oʻynamoq. Bas bogʻlashib, erta azonda dalaga chiqsangiz, hammadan oldin Jiparoyni koʻrasiz. — QahramonnomaU chaqqonlikda men bilan bas bogʻlashganday, balanddagi ingichka shoxga tarmashibdi. — P. Qodirov, Qadrim
  • Bas kelmoq Baravar, teng kelmoq, tenglashmoq. — Sizga bas kelib boʻladimi! — dedi Elmurod va boshqa gapirmay, odimlay berdi. — P. Tursun, OʻqituvchiKim ekan u, senga bas kelgan yigit? — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
bast

ot 1. Gavdaning butun borligicha, yaxlit koʻrinishi, qad, qomat.

Oʻziga zap yarashgan qomati, boʻyi, basti. — S. Akbariy

Hayitxon bastini rostlab, atrofiga qaradi. — R. Rahmonov, Baxt bilan uchrashuv

2. Narsaning tabiiy koʻrinishi.

Qoyalar bastiga hayratda boqdim, Xayol mavjlarida choʻqqiga oqdim. — J. Jabborov

Toʻliq maqola →
basir

sft.

Qilurni ayla rioyat demakta asra adab, Ki doʻst feʼling-u qavlunggʻadur basir-u sameʼ. — Navoiy, Xazoyinul-maoniy

2. Koʻrish qobiliyati yoʻq; koʻr, soʻqir.

Hatto umri boʻyi qorni toʻymagan qashshoq ham, koʻzi basir tilanchi ham, bir kun boʻlsa-da, koʻproq yashasam, deydi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Pinhon edi unga bor umr, chunki hayot etmishdi basir. — U. Nosir, Yurak

Axir shunchalik basir emas-ku, yoʻl boʻyida turgan odamni koʻrmaydigan. — M. Xayrullayev, Koʻngil

3. Narsa, voqeaning mohiyatini tushuna olmaydigan; ongsiz; bilimsiz; johil.

Toʻgʻri-ku, lekin bu basir olomonni maʼrifatli qilish uchun juda uzoq muddat kerak boʻladi. — K. Yashin, Hamza

— Azbaroyi oʻshal koʻzi ochiq, qalbi basirlarga qahrim tufaylidir. Alarning kitob kemiruvchi sichqonlardan ne farqi bor? — dedi Bobur. — X. Sultanov, Bir oqshom ertagi

Toʻliq maqola →
basit

ot Sodda, murakkabmas; soddadil.

[Husayn:] Sohibi tadbir, dono Navoiyning bugun basit va sayoz mulohazalar yuritishining boisi ne boʻlsa ekan? — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

Toʻliq maqola →
bashar

ot Inson, odam; kishi; odamzod.

Tarixni orqaga burib boʻlmaydi, Orqaga qaytmaydi yoʻlidan bashar. — Uygʻun

Uch qizim bor, bir oʻgʻlim bor qoshimda Biri olim, biri ahli hunardir, Mamlakatga sadoqatli bashardir. — Habibiy

Shu nokaslar boʻlmaganida, Qanday ozod yashardi bashar. — Sharq yulduzi

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 63 →

Taʼriflar ichida

138 ta
batang

batang Quloq(lar)ni batang qilmoq (yoki batangga keltirmoq) Quloqni bitirmoq, quloqni garang qilmoq. Dengizning betinim shovqini bilan basma-bas oʻynagan qushlarning qiyq

batang

batang Quloq(lar)ni batang qilmoq (yoki batangga keltirmoq) Quloqni bitirmoq, quloqni garang qilmoq. Dengizning betinim shovqini bilan basma-bas oʻynagan qushlarning qiyq

beva-bechora

beva-bechora Qarovchisi yoʻq, gʻamxoʻrlikka muhtoj, nochor kishilar. Mardikor, ahli kosib, beva-bechora oʻz qornini toʻydirsa, bas-da! Oybek, Tanlangan asarlar Axir bu ko

oldi

oldi Biror narsaning boshqalardan ilgarida turgan, oldingi vaziyatni ishgʻol etgan qismi, kishilarning eng oldingisi, sarasi, koʻzga koʻringani. Endi Zaynab boʻyi yetib q

baharnav

baharnav rvsh. Har qalay, durust, har holda, bir navi. Katta odamning, hadeb surishtira bermay, oʻz holicha yurgani ham baharnav ekan. S. Anorboyev, Oqsoy Choyxonachi Mir

istigʻno

istig‘no Muhtoj boʻlmaslik (ehtiyoj sezmaslik) his-tuygʻusi, shunday his-sezgili munosabat, holat. Egasining odamgarchiligi har qancha katta boʻlganda ham, mehmonlaring i

Hammasini koʻrish · 138 →

Ertaklar

41 ta
Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boʻri bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Hammasini koʻrish · 41 →

Sheva materiallari

99 ta
Bashtu:
Fargʻona viloyati · boshliq

boshli, esli, aqlli

aqbash//axbash
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oq boshli qoramol, oqbosh

1. faqat boshi oq nasldor qoramollar; 2. bot. Oqbosh

ayaxbasar
Surxondaryo viloyati · udum

Nikoh kechasi qilinadigan udum

badroy
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · badbashara, xunuk
basabas
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ur-yiqit, qirgʻin; toʻpolon, tiqilinch

Hammasini koʻrish · 99 →