Қидирув

от Ҳар нарсага аразлайверадиган, бўлар-бўлмасга тумшаяверадиган.

Аразчи қиз. Аразчи одам.

Аразчи десангиз ҳам шу [Кумуш], ичи қоралик десангиз ҳам шунда. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

фл. Араз қилмоқ.

Моҳлар ойим махдумдан аразлаб, Марғилон кетишга мажбур бўлди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Ҳеч бир мусулмон киши ўз биродаридан уч кечадан ортиқ аразлаб юриши жоиз эмасдир. — Газетадан

фл. Аразламоқ феълининг биргалик нисбати.

Бир-бири билан аразлашганлар кўришмайди.

Сиз билан биз аразлашганимиз ёʻқ, шекилли? — П. Турсун, Ўқитувчи

[Кумуш:] Мендан бошқа хотин бўлса, Зайнабингиз билан биринчи кунданоқ аразлашар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от Бирор нарса ёки масала юзасидан олдиндан, тахминан чиқарилган ҳукм, хулоса; тахмин, тахминий мулоҳаза.

— Фан учун тажриба ва фараз, қиёс ва таҳлил жуда зарур, — деди профессор. — А. Раҳмонов, Ҳурмат-эҳтиром

Олим илмий фаразлар олдида қул бўлиб қолмаслиги керак. — Ж. Абдуллахонов, Орият

сфт. 1. кам қўлл. Шахсий манфаат; мақсад, ният.

Буни кўриб, Сидиқжоннинг қалбида бу жувонга нисбатан ҳар қандай ғараздан холи бир меҳр уйғонди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Йигитали бу муносабат тагида нима бор — бирон ғараз, манфаат ёки шунчаки одамгарчиликми — билмасди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Бир неча кун яхшигина яшадилар энди билсак, қиз ўлгурнинг ғарази бошқа экан. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

2. Ёмонлик кўзда тутилган мақсад, кўролмаслик муносабати.

Дастлаб унинг муомалалари Нурига дағалроқ кўринса-да, кейинча унда ҳеч қандай адоват, ғараз ёʻқлигини, табиати шундай кескинроқ эканини тушунди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ўзаро низонинг дард-у марази Тинкамизни қуритди, хуноба қилди. Талашган хонларнинг кек-у ғарази Етди юрт бошига — хароба қилди. — М. Шайхзода

сфт. 1. эск. кт. С. т. Йиринг олган, фасод боғлаган яра.

Мараздир вужудинг, фашистдир номинг, Қон юқлари билан сасиган жоминг. — Уйгун

2. Шу нарсага нисбатли ҳақоратни билдиради.

Ҳасаннинг гапига қотиб-қотиб кулган ҳам шу мараз эмасмиди? — С. Сиёев, Аваз

3. кўчма Ярамас, зарарли нуқсон, иллат.

Одат бир мараз дейдилар. Ярамас одатни тарк қилиш осон иш эмас. — Н. Сафаров, Катта карвон ёʻлда

Қўшиб ёзиш, кўзбўямачилик деган мараз иллат деҳқонларимиз шаънига яхши бўлмади. — Муштум