Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Алим» бўйича 72 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

18 та
алимент

от Қонунда белгиланган ҳолларда оиланинг бир аъзоси томонидан бошқа аъзоси ёки аъзоларини моддий таъминлаш учун мажбуран тўланадиган маблағ, нафақа.

эри билан уришиб-жанжаллашиб ажрашмагани учун алимент ҳам талаб қилмади. — П. Қодиров. Уч илдиз

Тўлиқ мақола →
алиф

от Араб алифбосининг биринчи ҳарфи ва унинг номи.

  • Алифни калтак (ёки таёқ) деёлмайди Акам фақирнинг қорнини ёрсанг, алиф чиқмайди-ю, тағин фалон-у писмадон деганига куяйми! — П. Турсун, ЎқитувчиЁʻғ-э, қанақа қилиб ўқирдим. Алифни калтак деёлмайман-ку. Ойдин, — Садағанг кетай командир
  • Алиф қомат Қадди-қомати келишган, хушқомат, сарвқомат. [Ҳайитжон Тўлахонга:] Кўзимиз билан кўрдик, худога шукур: қоши, кўзи қундуздек, бурунлари бодомдек, қизил юз, алиф қомат, суқсурдек йигит экан. — Ҳамза, Холисхон
Тўлиқ мақола →
алик

от Саломга қайтариладиган жавоб; жавоб саломи.

Алик олмоқ (қайтармоқ). Салом ҳам фарз, алик ҳам фарз. — Мақол

Синф бир оғиздан Ассалому алайкум! деб қичқирди. Аммо салом аликсиз қолди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

— Гулистонликлар андак нарида, — дейишди кампирнинг саломига алик олган кишилар. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Тўлиқ мақола →
алиби

от Айбдор деб гумон қилинаётган шахснинг жиноят содир бўлган пайтда шу жойдан бошқа жойда бўлиши (бу ҳол унинг жиноятга алоқаси ёʻқлигини тасдиқловчи далилдир).

Шожамил Кабировичнинг қотиллик юз берган кунга тўла алибиси бор. Демак, аввало қотилни топиш лозим. — С. Мирзо, Ярим тундаги қотиллик

Тўлиқ мақола →
ҳалим

от 1. Кишига қаттиқ ботмайдиган, мулойим, ёқимли (товуш, муомала ва шундай муомалали киши ҳақида).

Ҳалим муомала.

Сув тепасида одамлар ўт бўлиб ёнади, бошқа вақтларда энг сокин, энг ҳалим одамлар, сув бошида жанжал чиқса, сўз ва далил ўрнига мушт билан, кетмон кўтариш билан иш кўришга тиришадилар. — Ойбек, Танланган асарлар

Бир-икки дақиқа сукутдан сўнг Саидаҳмадхон сунъий табассум, ҳалим овоз билан сўз бошлади. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Ҳар гапидан, ҳаракатидан ғурур акс этади. Муомалада ҳалим. А. — Қаҳҳор, Сароб

Умар қишлоққа кўчиб келган кезлари юмшоқ супургидай ҳалим йигит эди. — Муштум

2. Ҳалим (эркаклар исми).

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 18 →

Таърифлар ичида

14 та
ерли-сувли

ерли-сувли Мулк сифатида ер-сувга эга бўлган, ер-суви бор. Икки гапнинг бирида (Ёрмат қизини] хотин устига бўлса ҳам бойга, ерли-сувлига бераман, дейди. Ойбек, Тан

омин

омин Ислом, яҳудий ва христиан динларида диндорлар ўртасида “қабул этилсин”, “ижобат бўлсин” маъносида, оддий халқ орасида эса илоҳи шундай бўлсин, айтганингиз келси

ўринли

ўринли Миқдор билдирувчи сўзлар билан келиб, шу сўзлар билдирган миқдорда ўринга эгаликни билдиради; ўринга эга, ўрни бор. Тўрт ўринли энгил машина. Олти юз о

меҳмон

меҳмон Тўй, зиёфат ва шу кабилар муносабати билан ёʻқлаб келган (борган) шахс. Меҳмон бўлмоқ. Меҳмон қилмоқ. Меҳмон(га) айтмоқ. Қутидор меҳмонларни ихлос ва самимий

ҳалокат

ҳалокат Фожиали ўлим. кўзига ҳеч нарса кўринмас, фақат Худойбердиевни ҳалокатдан қутқариш тўғрисида ўйлар эди. Т. Рустамов, Мангу жасорат Бектемир шу пайт, қими

ҳожат

ҳожат Кераклик, зарурлик, зарурият. Бу гапнинг нима ҳожати бор. Иш тамом, вассалом. Бундай кўз ёши томизиб ўтиришнинг ҳеч ҳожати ёʻқ. С. Айний, Қуллар Кўрмана ҳ

Ҳаммасини кўриш · 14 →

Эртаклар

27 та
Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Араб лаққи
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Бой билан новча
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бойнинг новчаси қозига арз қилиб келади, лекин бойнинг айёрлиги туфайли қози ҳеч нарса ундира олмайди. Эртакда бойларнинг айёрлиги ва қозининг ок

Ҳаммасини кўриш · 27 →

Шева материаллари

13 та
алим
Қорақалпоғистон Республикаси · улуш

о'зига тегишли улушини олиш

алимсақ
Қорақалпоғистон Республикаси · порахо'р

1. порахо'р; 2. олгир (эгаси бермаса ҳам ё'лини топиб олиб кетадиган шахс).

алимсақ
Андижон вилояти · порахо'р

1. порахо'р; 2. олгир (эгаси бермаса ҳам ё'лини топиб олиб кетадиган шахс).

чалим бермäк
Қорақалпоғистон Республикаси · ўхшамоқ

ўхшамоқ, ўхшаб кетмоқ

Ҳаммасини кўриш · 13 →