Поиск

ot 1. Oʻsimliklar gulidagi shira (nektar)ning ishchi asalarilar organizmida qayta ishlanishidan hosil boʻladigan shirin, suyuq oziq mahsuloti.

Mehnat qilib topganing — qand-u asal totganing. — Maqol

Kuniga uch mahal bir stakaniga bir osh qoshiqdan asal aralashtirib ichgan maʼqul. — Saodat

2. koʻchma Juda shirin narsa haqida.

Kuz oylari boshlanishida bu yerda hovli atrofidagi yetinqiragan mevalar, soʻridagi husayni uzumlardan asal tomib turadi. — Tuygʻun, Doʻstlik sevinchlari

Ha, oʻzimiznikidan: Qorabuloqning suvini ichadi-yu, asal boʻlib ketmaydimi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Asal (xotin-qizlar ismi).

ot Oʻsimliklar nektarini yigʻib, asalga aylantiruvchi ari.

Asalari oʻzining halokati bilan atrof muhit zararlanganligi haqida tashvishli xabar beradi. — Fan va turmush

ot Asal olish uchun asalari urchitish, uni parvarish qilish bilan shugʻullanuvchi shaxs; asalarichilik mutaxassisi.

ot Qishloq xoʻjaligining asal olish uchun asalari urchitish va uni parvarish qilish bilan shugʻullanuvchi tarmogʻi.

Yantoq qishloq xoʻjaligida yem-xashak sifatida ishlatilishi bilan birga asalarichilikda ham asqatadi. — Fan va turmush

sft. 1. Organizm meʼyoriy holatini, faoliyatini buzuvchi narsa; kasallik, dard.

Sil kasali. Rak kasali. Tutqanoq kasali. Kasalga chalinmoq.

[Shokir ota:] Burungi zamonlarda Ibn Sino, Luqmon Hakim oʻtgan. Ular har bir kasalga davo topgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Onasi oʻzining kasalini ham unutib, uning boshida parvona boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Yosh boʻlganidan kasalini oʻzi sezmasa kerak. Kasali oʻqtin-oʻqtin bir koʻrinish berib qoʻyadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. sft. Organizmining meʼyoriy holati, faoliyati buzilgan, kasallikka yoʻliqqan; betob.

Kasal odam. Kasal mol.

Xotirjam ishlasin, deb kasal onasini birovning qoʻliga tashlagim kelmadi. — S. Zunnunova, Olov

Odam organizmining kasal yoki shikastlangan aʼzolarini almashtirish uchun sunʼiy ehtiyot qismlar yaratish gʻoyasi yangilik emas. — Fan va turmush

3. Organizmining meʼyoriy holati, faoliyati buzilgan shaxs, kasallikka yoʻliqqan shaxs; bemor.

[Shokir ota:] Ibn Sinoga kasalning joni chiqmagan boʻlsa, bas ekan, tuzatar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ikki qavatli maktab binosi shoshilinch suratda front yoqasidan keltirilgan yarador, kasallar uchun boʻshatilmoqda. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

4. ot koʻchma Narsa yoki uning qismidagi nosogʻ, buzuq holat; nosozlik, illat.

Hamma kasal shundaki, siz xalq kuchiga ishonmaysiz. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

U [Erkin] mashinaga bir qarashdayoq kasalini topadi va davosini qiladi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

5. ot koʻchma Odatga aylangan ish, xatti-harakat.

— Saʼvani yaxshi koʻrasizmi? — Otadan qolgan kasal bu, — kulib javob berdi Yoʻldoshev. — Yoshlik

Demak, yolgʻonchilik kasaliga mubtalo boʻlgan kishini rostgoʻy odamning qoni bilan davolasa boʻladi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Erining toʻsatdan qaysarlik kasali tutdi. — Tafakkur

6. ot koʻchma Umuman, biror narsa istagi, shunga ishtiyoq, intilish; dard.

Oʻzing ayt, agar menga shu kasalingni bir ogʻiz bildirsang, men qaynatangga xat yozmasmi edim — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Oilada ishning juda ishkali — Xolposhshaning kiyim-kechak kasali. — Mushtum

ot 1. Kishilarga oʻgit boʻladigan, xulosali, kichik majoziy hikoya.

Krilov masallari. Oʻzbek xalq masallari.

Toʻplamda shoirning eng sara masallari jamlangan. — Gazetadan

2. esk. kt. Matal; maqol.

Kuyida men tosh boshimni urmagan ostona yoʻq. Elda bor shunday masal: jon chekmasang, jonona yoʻq. — E. Vohidov