Поиск

ot 1. Shiddatli, kuchli yogʻin; jala.

Tomchi — sel boʻlmas, Dushman — el boʻlmas. — Maqol

May oyi tugab boryapti-yu, haliyam har kuni yom-gʻir, har kuni sel. — N. Aminov, Qahqaha

Bahor-da qattiq sel yogʻib, dala betini qatqaloq qopladi. — Gazetadan

2. Togʻli hududlarda shiddatli yomgʻirdan, jaladan yoki qor erishidan hosil boʻladigan, aholiga, xalq xoʻjaligiga katta zarar keltiradigan kuchli loy-suv oqimi.

Toʻsatdan kelgan sel oqimi Tollimarjon bosh korpusida qurilayotgan kotlovanga urilib, ishni taqqa toʻxtatib qoʻydi. — Gazetadan

Sel yuvib ketgan yoki yozning qattiq girdoblari yalagan taqir yerlarning mayda toshlari oyoq ostida gʻijirlardi. — S. Ayniy, Qullar

3. Goʻshtning suvi, qoni.

Seli bilan qovurilgan jigar.

Ha, mulla aka, quling oʻrgilsin kabob bor, yeysizmi? Seli jizillab turibdi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Necha bor eʼtibor bergandirsiz, har qanday goʻsht tuzlanganda, seli chiqib ketadi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

4. koʻchma Quyoshning kuchli harorati; quyosh nuri oqimi.

Quyosh seliga miriqib choʻmilgan yam-yashil dala barq uradi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

Osmon begʻubor, tiniq, oftob seli goʻdak kulgisiday yoqimtoy edi. — O. Yoqubov, Koʻhna dunyo

5. koʻchma Sel tomchilari kabi shiddatli va behisob.

Miltiqlardan oʻq seli yogʻdirilib, ura sadolari qum sahrosini larzaga keltirdi. — J. Sharipov, Xorazm

6. koʻchma Biron-bir voqea-hodisaning, jarayonning kuchli, koʻpaygan holati, oqimi.

Gʻam seli.

Elmurod shunday oʻylar selida gʻarq boʻlib, uyqusi qochdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Yoshi yigirma ikkiga qadam qoʻyganda, Beruniyni ham hodisalar seli yumalatib, oʻzi bilan birga janubga olib ketdi. — M. Osim, Jayxun ustida bulutlar

olm. 1. 1 Oʻzidan kichiklarga yoki yaqin kishilarga murojaat tarzida yoki ularning nomi oʻrnida ishlatiladigan soʻz.

Sen menga mana bu xatni oʻqib ber.

Sen — Pushkinning sevgan malagi, Sen — Gyote orzu etgan qiz. — A. Oripov

Sening taningga oʻq ham botmaydi, nayza ham. — A. Qahhor, Bos tepkini

2. s. t. (koʻplik shaklida) Tinglovchiga nisbatan mensimaslik, bepisandlik kabi maʼnoni bildiradi.

[Fotima:] Hali shoshmay tur, senlarga bir jazo beraylik, boshqa diyonatsizlarga ham ibrat boʻlsin. — Hamza, Tanlangan asarlar

3. Jonsiz narsalarga murojaat tarzida yoki ularning nomi oʻrnida ishlatiladi.

Ajal, sen nayzangni sanchdingmi chindan Oʻzbek sheʼriyatin pahlavoniga? — A. Oripov

Ruhimda bir maʼyuslik sokinlik uygʻotganda, Men seni esga oldim, birinchi muhabbatim. — A. Oripov

koʻchma Sep yoymoq (yoki yozmoq) 1) kelinning molini yoyib koʻz-koʻz qilmoq, u bilan kelin tushadigan uyni bezatmoq; 2) chiroy bermoq, yasantirmoq

Bahorgi bogʻlarga sep yoyib ketgan, Choʻllarga chashmayu binafsha eltgan — S. Zunnunova

Sanitariya-epidemiologiya stansiyasi

ot 1. Zavod, fabrika kabi ulkan sanoat korxonasining muayyan mahsulot yoki yarim fabrikat ishlab chiqaradigan asosiy yoki yordamchi boʻlimi.

Ip yigiruv sexi. Sex boshligʻi.

Zavodning paxta tozalash sexida esa chiqindini qayta ishlovchi regenerator oʻrnatildi. — Gazetadan

Korxona sexlarini oʻziga xos ijodxonaga qiyos qilish mumkin. — Gazetadan

Oʻgirish ishida kinostudiyaning montaj, ovoz, filmni qayta ishlash hamda murakkab syomka sexlari faoliyat koʻrsatadi. — Gʻ. Salomov, Tarjima nazariyasiga kirish

2. Shunday boʻlim joylashgan bino.

Sexlar ichiga shaxdam qadam tashladik. — Gʻayratiy

ot 1. Gʻayritabiiy kuchlar, sehrli afsun va duolar yordamida moʻjiza yaratuvchi harakat va duolar; afsun, jodu.

Devlar buni sezib, sehr bilan bitta tayoqni dutorga, qovun poʻchogʻini doiraga aylantirib, maftun qiluvchi kuy chalib, qoʻshiq ayta boshlabdilar. — Oltin beshik

Oʻgʻlingizning bu ishi bejiz emas: margʻilonlik sehr qildimi, jodu qildimi, haytovur, siz shu yoʻsinda yura bersangiz, erta-indin oʻgʻildan ajralasiz. — A. Qodiriy, Utgan kunlar

Deydilarki, sening koʻzlaring Afsungarmish, sehr etarmish. — R. Parfi, Koʻzlar

2. koʻchma Soʻz yoki xatti-harakatdan kelib chiqadigan maftunkorlik, fusunkorlik, joziba.

Kuy sehriga berilmoq.

Koʻp zahmat soʻngida anglab yetoldim Ustoz Alisherning buyuk sehrini. — E. Vohidov

Alimardon oʻz ovozining sehri butun toʻyxonani rom etganini sezib, zavq bilan ashula ayta boshladi. — Oʻ. Hoshimov, Bahor qaytmaydi