Qidiruv

ot 1. Baʼzi oʻsimliklardan kimyoviy yoʻl bilan ajratib olinadigan koʻk boʻyoq, oltin rang bilan tovlanadigan koʻk kristall modda.

2. yana q. Koʻzga surma, yuzga yasama xol qoʻyish uchun qoʻllanadigan mis surmachoʻp (mil V).

Chiroyliroq xotin-qizlarni va yosh oʻgʻlonlarni choʻmiltirganda, juda katta ahamiyat berilar qoshlari terilar, koʻzlariga surma va yuzlariga nil bilan yasama xollar qoʻyshshr edi. — S. Ayniy, Qullar

3. yana q. Maʼlum bir narsaning uchi (mil I).

Yusupov miltiqning nilini osmonga qaratdi-da, tepkini bosdi. Yorugʻ osmon gumburlab ketdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

ot 1. kt. Biror kayfiyatni, his-tuygʻuni ifodalovchi ovoz, tovush. ◆—

Qayoqdanam bu baloga yoʻliqdim, uf-f, — Xoʻjabekovning koʻkragidan tubsiz pushaymon nidosi uzilib chiqdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Hayqiriq, aytilgan fikr.

Buxoriy xarsangtosh yotqizilgan aylanma koʻchalardan borar ekan, koʻnglida bir nido bor edi: Mening tinchgina ishlashimga imkoniyat bermayotirlar! — Mirmuhsin, Meʼmor

3. esk. Chaqiriq, daʼvat, undov.

olm. 1. Predmet, voqea-hodisa haqida soʻroqni ifodalaydi.

Bu nima? Nima yangilik bor? Sizga nima kerak edi? Otingiz nima.

Toshkentdan nimalar keltirdingiz, bek aka? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Ritorik soʻroq gaplarda inkor maʼnosini bildiradi.

Dunyoni suv bossa, oʻrdakka nima qaygʻu? — Maqol

Yurt ishiga gʻamxoʻrlik qiladigan odamlar bor. Sanlarga nima. — Oybek, Tanlangan asarlar.

3. Belgi haqida soʻroqni bildiradi; qanday?

Nima gunoh qildim? — Oybek, Tanlangan asarlar

Margʻilonga nima yumush bilan kelgan edingiz? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Qarindoshlik munosabatlari maʼnosida kim oʻrnida ishlatiladi.

U mening nimam boʻladi? Siz Karimning nimasi boʻlasiz?

5. Soʻroq gaplarning boshida umumiy soʻroqni bildiruvchi soʻz-gap sifatida kelib, soʻroqni kuchaytiradi, taʼkidlaydi.

Nima, madrasani bitirtirib, machitga imom qilasizmi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

— Nima, biron narsa tushib qoldimi? — beparvo soʻradi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot ayn. Igna.

Shakarxonning angishvonasi teshilib, barmogʻiga nina kirib ketmaganda, qoʻshiq tong otguncha yangrashi turgan gap edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Chindan kolxozning ninasiga teggan boʻlsa, tuya qilib toʻlataman. Bilasan-ku qattiqqoʻlligimni! — S. Anorboyev, Oqsoy

ot esk. kt. ayn. Yarim.

Agar bersam munga gavhar taxtimni, Oqqiz, boʻlmas, bilgin, nisfi bahosi. — Ravshan

Chamasi, nisfi shab asnosi, doʻstim deb, yonida qiz, Sultonalining uyiga kelgan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

ot 1. Oʻtkir narsaning uchi; nayza.

Koʻk strelkalarning shaharga, tepaliklar va katta yoʻllarga qaratilgan nayzalari xanjar nishiday armiya mudofaasiga sanchilib turardi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Gazandalarning chaqqanda sanchadigan aʼzosi; nishtar.

Yoʻlda chayon toshbaqadek doʻstiga, Urdi bir-ikki nishini poʻstiga. — Hamza

3. Endigina unib chiqqan (oʻsimlik yoki kurtak).

Tuproqni koʻtarib turgan nish gʻoʻza tagini asta kavlab koʻrsam, ildizi chiriy boshlabdi. — S. Mahkamov, Shogird

4. Tuxumning uchidagi oʻtkir boʻrtigʻi, xoli.