Qidiruv

olm. 1. soʻr. olm. Umuman, shaxs haqida (ismi, ish-amali va boshqalar nuqtai nazardan) soʻroqni bildiradi.

— Kim keldi? — Sobir. — Meni kim soʻradi? — Direktor.

— Mening bu yerda ekanligimni kim aytdi? — dedi Sidiqjon birpas jimlikdan soʻng. — Oʻzingiz soʻroqlab bildingizmi? Kimdan soʻradingiz? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

— Xoʻp, yangi ochiladigan maktablarda kim oʻqiydi? — dedi boy. — Musulmon bolalari. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Siz oʻzingiz kimsiz? — Oʻgʻlingiz Nizomiddinning doʻstlaridanman. — Mirmuhsin, Meʼmor

— Yuvgʻuchi kerak boʻlsa, kadxudoning uyiga bor. Kiming oʻlgan? — dedi choyxonachi qalandarga. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Ismi, ish-vazifasi va boshqalar jihatdan aniq boʻlmagan shaxsni bildiradi.

Shuning uchunmi, koʻksi zardobga toʻlib, dardini kimga aytishini bilmay qolgan kezlarida, Avaz Mutribni sogʻinadi, unga koʻngil yoradi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Nisbiy olmosh vazifasida ergash gapni bosh gapga bogʻlash uchun xizmat qiladi.

Kimning bilagida kuchi boʻlsa, kim ishning havosini olsa, oʻsha zarbdor boʻlaveradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Qator kelgan bir necha gaplar boshida qoʻllanib, biri, baʼzisi degan maʼnoni bildiradi.

Ularning bari jarohatlangan: kimi boshini ushlaydi, kimi belini koʻtara olmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Aksarining ust-boshi yupun kimlarda poxol tiqilgan eski kalish, kimlarda jagʻi yirtiq kavush, lekin ular shod. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot kt. Gina; adovat, kek.

Qoʻzgʻolonchi xalqning kin, qahri har lahza kuchaydi, hayqirigʻi koʻkni tutdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yurakda bir moʻmin bandasiga kin saqlash musulmonchilikka yot narsa, boy. — K. Yashin, Hamza

2. Kir bosgan, kirlangan. sht

Kir koʻylak. Qoʻllari kir

Egnida tirsagi qirilgan kostyum, Yoqa kir, tugmasiz, yuz yamalgan shim — Uygʻun, Ustasi farang

Yoʻlchi uning boshini kir yostiqqa ohista qoʻydi — Oybek, Tanlangan asarlar

3. koʻchma Yaramas, jirkanch, iflos

Faqat ana shu kir maqsadga yetish niyatida Aliqul bilan fikran boʻlsa ham bitim tuzding — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yoshlik oʻtdi. Boʻyi yetdi. Kir odat uni zindondek hovliga soldi — Mirtemir

4. Yuviladigan yoki yuvilgan kiyim-kechak, sochiq, dasturxon va sh. k. buyumlar

Gulnor titroqlablari bilan bazoʻrgina: -Yaxshi.. ammangizni sevintiring, man nima ? — dedi-da, kir yoyishni bahona qilib, uzoqlashdi — Oybek, Tanlangan asarlar

[Oyimxon] Ochdan oʻlmaslik uchun ertadan kechgacha kir yuvib, haqiga bir kosa kepak olib, non qilib yegan — P. Tursun, Oʻqituvchi

ot Koʻrinishi baliqqa oʻxshagan juda katta sutemizuvchi dengiz hayvoni.

ot Oʻzini hammadan yuqori his etish; manmanlik, kekkayish his-tuygʻusi.

Olifta boyvachcha kibr va ahmoqona gʻururi ila kresloda taltaygancha qoldi. — Oybek, Nur qidirib

ot 1. Gavdaning boʻyindan qoʻlgacha boʻlgan qismi; yelka.

Otam kelib, xurjunni kiftiga oldi, men unga ergashdim. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. Kiyimning yelkada turadigan, yelkani qoplaydigan qismi.

Teshaboyning taʼnasi boyagi kifti yamoq qotma cholning jahlini chiqardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.