Поиск

ot 1. Badiiy ijodning sheʼriy shakli, sheʼriyat, nazm.

Poeziya nazariyasi.

Poeziyaning eng salmoqli, katta isteʼdod talab qiluvchi poema janri Egam Rahimov ijodining negizini tashkil etadi. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Poeziyaning menga maʼlum boʻlmagan sirlarini aytib berdi. — Shukrullo, Saylanma

2. Biror shoirning, xalqning yoki davrning sheʼriy asarlari majmui; sheʼrlar.

Furqat poeziyasi. Oʻzbek poeziyasi.

H. Olimjon yangi oʻzbek poeziyasiga asos solgan shoirlardan biridir. — N. Safarov, Olovli izlar

Oʻzbek poeziyasida siqiqlik emas, yoyilmalik hukm suradi. — Yoshlik

XVIII asr oxiri va XIX asr boshlaridagi fransuz va rus poeziyasiga taalluqli tushuncha: yuksak klassitsizm janridagi asarlar — epik poemalar, tragediyalar, odalardan farqli oʻlaroq, shaxsiy orzu-havas va intilishlarni ifodalaydigan asarlar., «yengil poeziya»

— ilmiy poeziya. Lirik turga mansub poeziya xillaridan biri boʻlib, bunday sheʼrlardagi poetik fikr koʻproq ilmiy qarashlar, ularning ruhi, ilmiy-texnika taraqqiyoti yutuqlariga asoslanadi. Ilmiy poeziyaning yuzaga kelishida

Insonning ozod va erkin yashashini, vatanning ulugʻvorligi va daxlsizligini tarannum etuvchi lirik sheʼrlar. A. N. Radishchev, A. S. Pushkin, M. Yu. Lermontov, N. A. Nekrasov hamda rus sovet shoirlari grajdanlik poeziyasining ajoyib namunalarini yaratdilar. Bunday poeziya har bir xalq adabiyotidan muhim oʻrin olgan. Koʻp asrlik oʻzbek adabiyotida grajdanlik poeziyasining nodir namunalarini uchratamiz. Navoiy, Bobir, Muqimiy, Furqat gʻazallarida, oʻzbek sovet adabiyotining Hamza, Oybek, Hamid Olimjon, Gʻafur Gʻulom, Maqsud Shayxzoda, Uygʻun, Hamid Gʻulom, Turob Toʻla, Mirmuhsin, Erkin Vohidov, Abdulla Oripov kabi namoyandalari ijodida grajdanlik poeziyasi salmoqli oʻrin egallaydi., grajdanlik poeziyasi

Toleim shulkim, vatanda bir guliston tanladim, Baxtni topgan el bilan jondosh boʻlib otdim odim; Yoʻldan ozganlarga hech bir boʻlmadim men qaygʻudosh, Shul sababdankim, mening bagʻrimda joy olmish quyosh, Shul sababdankim, vatanda boʻlmadim ilhomi xor, Shul sababdan menga yotdir baxt taloq etgan diyor. — Ҳамид Олимжон

Yil fasllari bilan bogʻliq boʻlgan urf-odatlarni tasvirlovchi xalq ogʻzaki ijodi asarlari. Qadimgi zamon kishilarining yil fasllari haqidagi tushunchalarini ifodalovchi xalq qoʻshiqlari mavsumiy poeziyaning asosini tashkil etadi. Turli xalqlarda yil fasllariga bagʻishlab qoʻshiqlar kuylanadi. Masalan, Mahmud Koshgʻariyning «Devon-u lugʻotit-turk» kitobida keltirilishicha, turkiy xalqlarning qadimgi mavsumiy qoʻshiqlarida bahor, yoz fasllari qish fasliga qarama-qarshi qoʻyilgan. Kishilarning yashash tarziga bahor va qish fasllarining taʼsiri va bu taʼsirni gʻayri tabiiy kuchlar bilan bogʻlash qadimgi mavsumiy sheʼriyat asosidagi konfliktni tashkil etadi. Hozir ham xalqimiz oʻrtasida mavsumiy poeziyaning ayrimlari saqlanib qolgan. Masalan, «Boychechak», «Lay-, mavsumiy poeziya, kalendar poeziya

bukolik poeziya. Rim adabiyotida va yangi davrdagi Yevropa adabiyotida yanada rivojlangan Aleksandriya poeziyasining kichik janrlaridan biri (q. Bukolika).