мақол. Қисқа, чуқур маъноли, нутқда кенг қўлланувчи барқарор шаклга эга фолклор жанрларидан бири бўлиб, улар халқнинг кўп асрлик ҳаётий тажрибалари асосида юзага келган. Мақоллар фикрни нисбий тугал ҳукм тарзида ифодалаши ва барқарор шаклга эгалиги билан матал (қ. Поговорка)лардан фарқ қилади. Мақоллар нутқ жараёнида у ёки бу вазият муносабати билан фикрни лўнда, образли тарзда ифодалашда жуда ҳам қўл келади. Шунинг учун ҳам мақол бадиий асарларда кўп ишлатилади. Мақол ўз табиатига кўра, нутқда кўчма ёки ўз маъносида қўлланилади, яъни айрим мақоллар фақат кўчма маънода («Қарға қарғанинг кўзини чўқимайди», «Қуруқ қошиқ оғиз йиртар»), баъзан ўз маъносида («Она юртинг омон бўлса, ранги-рўйинг сомон бўлмас») ишлатилади. Мақолларда ҳаётий воқеликнинг моҳияти, ибратли фикр ихчам, аниқ тарзда ифодаланганлиги учун бу хусусият уларнинг поетик тузилишида яққол акс этади. Мақоллар шаклан икки хил бўлади: а) насрий мақоллар: «Пўлат ўтда билинар, одам — меҳнатда» ва ҳ.к.; б) шеърий мақоллар: Элга берсанг ошингни, Эрлар силар бошингни. Итга берсанг ошингни, Итлар ғажир бошингни. ва ҳ. к.
Қидирув
«Пословица.» бўйича 6 та натижа: Терминологик
Филтр
Луғат мақолалари
1 таТаърифлар ичида
5 тапословица проверб, сайинг провербе, диктон مَثَلٌ (أَمْثَالٌ)
сўзи қариялар сўзи, мақол– пословица – проверб. Негü тер эšитгил авуčя сўзи – Қариялар сўзи нима дейди, эшитгил – Послушай, что говорит пословица – Листен то вҳат т
[а.] масаллар, мақоллар, маталлар, ҳикматлар – пословица, притча – проверб, фабле. Čин ҳакимлäрниŋ амсаллäри – Чин донишмандларининг ҳикматлари – Притчи мудрецов Китая
масал, мақол – пословица – фабле. Эди кеčгü сўз бу масалдä келир– Жуда қадимий сўз бу масал(мақол)да келади – Очень давние, устоявшиеся слова выступают [вот] в этой прит
қария, қари киши– старик – олд персон. Негü тер бу авïčя сўзи авïčя сўзин тут унïтма ўзïн – Қари киши нима дейди, эшитгил, қария сўзига қулоқ сол, доимо ёдда сақ