от Менделеев даврий системасининг ИИ гуруҳига мансуб кимёвий элемент; оҳактош, мармар ва шу кабилар таркибида бўладиган кумушсимон ялтироқ металл.
Қидирув
«Кальций» бўйича 48 та натижа
Филтр
Луғат мақолалари
5 тасфт. Калцийга эга бўлган.
инглизчаcalciumўзбекчадаврий системанинг 2-гуруҳ кимёвий элементи. 1808-йилда олинган, т.р. 20, ат.м 40,08; Кумушранг оқ, юмшоқ металл. Табиатда Како₃, Како₄ ва Каф₂ каби минерал ҳолда учрайди. Фаол металл бўлганлиги учун кўпгина оксидларни қайтарувчи сифатида ишлатилади., калсий
— эритмани структуравий-механик кўрсаткичларини яхшилаш учун ишлатилади. Оҳактош ёки бўрни шахта печларида куйдириб кукун кўринишида олинади. Калсий оксиди қурилиш материаллари, семент, кимё саноатида мойлаш ва бошқа маҳсулотларни ишлаб чиқаришда қўлланилади. Нефт асосидаги бурғилаш эритмаларини тайёрлашда 60% ли майдаланган (ўлчами 0,5 мм), сўндирилмаган оҳак эритмага 5% гача қўшилади.
қалин туз ва ангидрит қатламларни бурғилашда ишлатиладиган эритма. Бурғилаш эритмаси сифатида юқори калцийли гилсиз эмулсиялардан фойдаланилади. Таркиби — гилсиз суюқлик бўлиб, унинг асосий хоссалари бурғилаш жараёнида майдаланган жинслар ва берилган параметрларни бошқариш ҳисобига ҳосил бўлади. Крахмалли нефт эмулсияси эритманинг асосий хомашёси бўлиб, таркиби (% да): сув — 30—35, нефт 15—20, крахмал 4—5, каустик сода — 0,5—0,6 (крахмал оғирлигида). Крахмал-нефт эмулсияси: зичлиги 1,0 г/см³, ковушқоқлиги 250—300 с, сув берувчанлиги 30 минутда 2—3 см³, СНТ — 0. Хемоген ётқизиқларни бурғилашда эритма таркиби туз ва майдаланган жинс зарралари билан бойийди, яъни: зичлиги — 1,2—1,264 г/см³, қовушқоқлиги 25-40 с, сув берувчанлиги 30 минутда 4-8 см³ га етади. Структура ҳосил қилувчи реагент сифатида суюқ шиша ва палигорскит (3-5%) қўшиш мумкин, ёки бўр ва асбест қўшиб оғирлаштирса бўлади. Ю.к.г.э.э. қудуқ тубини майдаланган жинслардан яхши тозалайди, емириш хусусияти паст бўлганлигидан бурғилаш насослари ва турбобурлар узоқ муддат таъмирлашсиз ишлайди., Юқори калцийли гилсиз эмулсион эритма
Таърифлар ичида
43 таКалмодулин — Калмодулин, бошқарувчи оқсил — ҳужайра ичида жойлашган рецептор. Кальций-калмодулин комплекси ҳар хил ферментлар фаоллигини ўзгартиради, бу эса ҳужайра биохи
атмосфера, ер ости ва денгиз сувларидан катта чуқурликда тикланиш шароитида ҳосил бўлади. Ороген ва платформа ҳудудларида кенг тарқалган. Атмосфера ёғинларидан ҳосил бўлг
калкиум ['кæлсıəм] калсий кальций
гипс; нордон калсий олтингугурти гипс, сернокислый кальций
лиме ватер [лаим 'wo:tə] оҳакли сув: кальций асосининг тўйинган эритмаси.
гйпсум ['dʒıpsəm] бўр (гипс): кальций сульфатининг (CaSO₄·2H₂O) табиий минерали.