Поиск

burgʻ quduqlarining geologik kesimini oʻrganish va foydali qazilma konlarini aniqlashning geofizik tadqiqotlari. K. burgʻ quduqdagi tabiiy yoki sunʼiy paydo qilingan fizik maydonlarni oʻrganishga asoslangan. K.ning akustik, radioaktiv, elektrik va boshqa turlari bor, Karotaj

elektr karotaj usuli. Burgʻ quduq devorlariga ekran elektrodlardan perpendikulyar yoʻnaltirilgan elektr toki yordamida jinslarning zohiriy elektr qarshiligi oʻrganiladi. Ekran elektrodlari bilan oʻlchangan solishtirma elektr qarshilikka burgʻilash eritmasi va singish zonasining solishtirma qarshiliklari taʼsiri kam boʻladi. YOK 3, 7 va 9 elektrodli (K.5-rasm) zondlar yordamida oʻtkaziladi. Uch elektrodli ekranlashtirilgan zond BK-3 (K.5-rasm, a)ning markazi biroz qisqa (uzunligi 0,15 m) boʻlib silindr koʻrinishdagi tok elektrodi A₀ dan va unga simmetrik joylashgan silindrsimon elektrodlar (A₁ va A₂) dan iborat. Zondning umumiy uzunligi 3,2 m. Elektrodlar tok manbaining bir qutbiga ulanadi. Oʻlchov davrida uchchala elektrod potensiallar qiymati bir-biriga teng qilib turiladi. Elektrod A₀ dan chiqayotgan tok chiziqlari quduq devorlariga tik yoʻnalib, markaziy elektrod uzunligiga teng oʻlchamda qatlam ichiga kirib boradi. Qatlamning elektr qarshiligi quyidagi formula orqali aniqlanadi: ρ_k=KΔU/I₀, bunda ΔU — zonddan ancha uzoqda joylashgan N — solishtirish elektrodi va A₀ elektrodi orasidagi potensiallar ayirmasi; I₀ — markaziy elektrod A₀ dan oʻtayotgan tok kuchi; K-zond koeffitsiyenti, berilgan zond uchun oʻzgarmas qiymatga ega va u ABK-3 zondi uchun 0,237 m ga teng. Uch elektrodli zondlar bilan quduq devoridan 1—2 m radiusda joylashgan jinslar oʻrganiladi., Yonlama karotaj (YOK)

электр каротаж тури. ТК бурғ қудуғига туширилган электроднинг жинс билан туташ қаршилигини ўлчашга асосланган усул. Электродларнинг туташ қаршилиги тоғ жинсларининг солиштирма қаршилигига тўғри мутаносиб. Шунинг учун электродлардан ўтаётган ток кучи солиштирма қаршилиги кичик бўлган жинсларда кучаяди ва аксинча, қаршилиги кўпайганда ток кучи камаяди. Tok karotaji (TK)

тоғ жинсларини 0.1—0.3 МэВ энергияли гамма-нурлар билан нурлантириб кузатиладиган фотоэлектрик ютилиш жараёнини ўрганиш усули. Ютилиш жадаллиги жинслар ядроларининг атом оғирлиги билан белгиланади. Шундан фойдаланиб кон маъданлари ёки жинслар таркибида оғир ядроли (темир, қўрғошин, вольфрам) ва бошқа элементлар аниқланади. Ишлаб чиқаришда бу усул селективли гамма-гамма каротаж деб юритилади. Selektiv karotaj

Magnit karotaj (MK)

каротаж кабелидаги зондлар, қудуқ геофизик асбоблари, портлатиш, те- Karotaj podyemnik (koʻtargich)