Қидирув

от 1. Асло, асти, мутлақо, ҳеч.

Бунинг сира иложи ёʻқ.

Аҳмад бу гапни сира кутмаган эди, ток ургандек эти жимирлашиб кетди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Авжи қиш вақти бўлса ҳам, ерда сира қор ёʻқ. — С. Зуннунова, Янги директор

У ўтирганлардан сира ман тортмасдан шеърини баланд овоз билан ёддан ўқиди. — К. Яшин, Ҳамза

2. фақат бўлишсиз феъл билан) (Ҳеч қачон, ҳеч вақт.

Энди бу ерга сира келмайман.

Бари бир, мен Гулнор опани унутмайман сира, уни кўргани тез-тез келиб тураман. — Ойбек, Танланган асарлар

Канал очилган кун эсингизда борми? Каналдан оққан чироқлар кўз олдимдан сира кетмайди. Бу ўйин эмас, халқнинг орзуси эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. фақат сўроқ гапларда Бирор марта, ҳеч.

— Шаҳодат муфтингизнинг афтига сира қарайсизми. Шоирингизнинг пичингларини пайқайсизми? — деди Анвар Султоналига. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Сиз отамисиз, нимасиз ахир, ўғлингизни тийиб олиш сира эсингизга келадими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от 1. бот. Пиёздошларга мансуб, адир ва тоғларда ўсадиган кўп йиллик ўсимлик.

2. Шу ўсимлик илдизидан олинадиган кукун.

Буни [тайёр маҳсиларни] сотиб, чарм, ип, сирач, мум сингари косибчилик учун керакли ашёларни олади. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Қоғоз, чарм ва шу кабиларни ёпиштириш учун шу кукундан сувга қориб тайёрланган, кўпинча этикдўзликда, косибчиликда ишлатиладиган елим.

Акбарали отасининг ёнида ип эшиб, сирач қорар, ойисининг ўғирда жўхори талқон туйиб, заранг косага бир қошиқ шинни солиб беришини тоқацизлик билан кутарди. — А. Мухтор, Чинор

4. кўчма с. т. Сурбет, хира, елим (одам ҳақида).

сфт. Сирач суртилган.

рвш. кам қўлл. Сурункасига, қаторасига; бетўхтов.

Уч кун сирасига ёмғир ёғди.

Сира И 2 s.ning кучайтириш.

Сира-сира билмайман.

Гулчеҳра Султон билан Дилбар ўртасида ғов бўлишни сира-сира истамасди. — М. Хайруллаев, Тилла маржон

Муллажон унинг кўзига мўлтираб қаради. Бу қараш Башоратга сира-сира таъсир қилмади. — С. Аҳмад, Сайланма

фл. Сираламоқ феълининг мажҳул нисбати.